Motyw uczty w utworach: ,,Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza oraz ,,Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 31.05.2024 o 6:34

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 31.05.2024 o 6:29

Motyw uczty jest często wykorzystywany w literaturze, aby przedstawić pewne aspekty społeczne, kulturowe i obyczajowe różnych epok. Już od starożytności uczta była znanym sposobem na zgłębianie tradycji i kultury – od biesiad na Olimpie aż po literackie opisy w epoce romantyzmu i późniejszych okresach. W literaturze polskiej dwa znaczące dzieła, "Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza oraz "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego, również wykorzystują motyw uczty, choć w zupełnie odmienny sposób. Celem tej pracy jest analiza i porównanie motywu uczty w obu utworach, z zamiarem ukazania, jak różnią się w podejściu do tradycji szlacheckiej oraz w stosunku do jej współczesnych interpretacji.

W "Panu Tadeuszu" Adama Mickiewicza uczta stanowi ważny element życia szlachty w Soplicowie. Jest nie tylko momentem konsumpcji, ale także przestrzenią wymiany opinii i poglądów. Biesiady stają się miejscem spotkań towarzyskich, nawiązywania nowych znajomości oraz aranżowania małżeństw, co widać na przykładzie Zosi i Telimeny. Przygotowania do uczty są żmudne i skomplikowane, a organizacja miejsc przy stole odbywa się według ściśle określonych kryteriów, takich jak wiek, urodzenie, rozum, urząd. Funkcja marszałka dworu, jaką pełni Wojski, świadczy o randze i ceremoniale towarzyszącym tym wydarzeniom.

Przebieg uczty rozpoczyna się od modlitwy przed posiłkiem, co podkreśla religijny kontekst i tradycyjne wartości, jakie Mickiewicz chciał przekazać. Serwowane dania, takie jak barszcz królewski czy rosół staropolski, mają egzotyczne i tajemnicze nazwy, które mają za zadanie pobudzić wyobraźnię i apetyt biesiadników. Naczynia używane na uczcie są ręcznie malowane i zdobione motywami historycznymi, co dodaje dodatkowego kontekstu kulturowego i estetycznego. Przestrzeganie etykiety i rytuałów uczty jest niezwykle ważne, co widzimy szczególnie podczas uczty na zamku Horeszków, gdzie opisy menu i estetyki zostały przedstawione z detalami. Mickiewicz bardzo dbał o podkreślenie związków tych potraw z polską kulturą, używając licznych epitetów i poetyckich zwrotów. W uczcie biorą udział przedstawiciele różnych pokoleń, a młode postacie, takie jak Tadeusz i Zosia, są ukazane jako kontynuatorzy tych tradycji.

Inaczej przedstawia się motyw uczty w "Przedwiośniu" Stefana Żeromskiego. Uczty w Nawłoci są raczej hedonistyczne, koncentrujące się na przyjemnościach i wygodzie, a nie na pielęgnowaniu tradycji. Codzienna rutyna mieszkańców Nawłoci wypełniona jest beztroską, zabawą i wygodą, gdzie "śniadania, obiady, kolacje, podwieczorki" stają się niemal nieprzerwaną konsumpcją.

Opisy posiłków w "Przedwiośniu" są ogólnikowe, a Żeromski używa ironicznych i zdrobnionych form, takich jak "masełko" czy "kawuńcia", aby podkreślić krytyczne podejście do atmosfery uczt. W tekście pojawiają się również zagraniczne wpływy kulinarne, takie jak "curacao" czy "five o'clock tea", co wskazuje na snobizm i oderwanie od tradycji. Struktura społeczna w Nawłoci jest ukazana jako skupiona na własnej wygodzie i rozrywkach, co Żeromski określa jako „snobizm parafialny”. Jego ironiczne opisy krytykują ziemiaństwo za ich hedonistyczny tryb życia i brak refleksji nad dziedzictwem kulturowym.

Porównując stosunek obu pisarzy do szlacheckiej tradycji ucztowania, widać wyraźne różnice. Adam Mickiewicz przedstawia ucztę jako formę kontynuacji narodowej tradycji, szanując przeszłość i zachowując tożsamość narodową. Uczty w "Panu Tadeuszu" ukazują pielęgnowanie dawnych zwyczajów, podkreślając ich znaczenie dla polskiej kultury. Z kolei Stefan Żeromski krytykuje ziemiaństwo za ich hedonizm i brak refleksji nad tradycją, ukazując beztroskie życie mieszkańców Nawłoci jako przykład nieodpowiedzialności i snobizmu.

Podsumowując, tradycja ucztowania według Mickiewicza ma pozytywne konotacje i służy zachowaniu narodu, podczas gdy u Żeromskiego biesiada przedstawiona jest negatywnie, jako wyraz upadku wartości i norm. Analiza tych dwóch odmiennych podejść pomaga nie tylko zrozumieć literaturę, ale także różne postawy wobec kultury i tradycji w polskiej literaturze. Refleksja nad tym, jak różne podejścia do tradycji mogą wpływać na życie społeczne, podkreśla znaczenie pielęgnacji kulturowej spuścizny jako gwarancji tożsamości narodowej. Nadzieją jest, że obecne i przyszłe pokolenia będą szanować i pielęgnować to dziedzictwo, świadome jego wpływu na naszą tożsamość.