Motyw zbrodni i kary w "Makbecie" i "Lady Makbet" z dramatu Szekspira

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 25.11.2024 o 15:53

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 23.11.2024 o 20:41

Motyw zbrodni i kary od zawsze fascynował pisarzy, filozofów i psychologów, stając się tematem analiz moralnych i psychologicznych. Jednym z najważniejszych dzieł literatury, które eksploruje ten motyw w sposób wyjątkowo wyrazisty, jest tragedia Williama Szekspira "Makbet". Szekspir brawurowo ukazuje, jak decyzje o popełnieniu czynu zbrodniczego oraz ich konsekwencje wpływają na życie psychiczne Makbeta i lady Makbet, prowadząc do ich ostatecznego upadku.

Makbet, początkowo jako lojalny i odważny wojownik, zostaje skuszony przepowiednią trzech wiedźm, które obiecują mu koronę Szkocji. Wsparcie i podżeganie do zbrodni przez lady Makbet, jego żonę, stają się katalizatorem jego decyzji o zabiciu króla Duncana. W tym momencie rozpoczyna się cykl wydarzeń, które prowadzą do postępującego upadku moralnego i psychicznego obu bohaterów.

Lady Makbet jest kluczową postacią w rozwoju tego dramatu. Jej początkowa determinacja i bezwzględność kontrastują z tradycyjnym obrazem kobiety w epoce elżbietańskiej. To ona mobilizuje Makbeta do zbrodni, będąc niejako siłą napędową jego działań. Obawa przed utratą władzy i pragnienie jej zdobycia wyzwalają w niej najciemniejsze strony natury. W scenie namawiania Makbeta do zabójstwa Duncana, lady Makbet prezentuje się jako postać pozbawiona skrupułów, gotowa zrobić wszystko, by osiągnąć cel. Jej słowa, w których wypiera się swojej kobiecości i człowieczeństwa, podkreślają jej dążenie do władzy kosztem moralności. Wydaje się pozbawiona empatii, ale jak okaże się później, ta zbrodnia na zawsze plami jej sumienie.

Makbet natomiast, choć początkowo pełen wątpliwości, w końcu ulega presji. Jego ambicja i wpływ żony prowadzą do decyzji o popełnieniu pierwszego wykroczenia przeciwko naturze i prawom społecznym – morderstwa króla. Akt ten jest początkiem drogi ku destrukcji. Makbet, dręczony przez swoją ambicję, staje się coraz bardziej bezlitosny i odrywa się od rzeczywistości. Szekspir ukazuje, jak wyrzuty sumienia zacierają granice między rzeczywistością a złudzeniem. Po morderstwie Duncana Makbet przechodzi przemianę – z człowieka ulegającego wpływom i manipulacji, staje się tyranem, który samodzielnie podejmuje decyzje o dalszych zabójstwach.

Początkowa zbrodnia pociąga za sobą lawinę innych przestępstw, które Makbet uważa za konieczne do utrzymania władzy. Każda kolejna zbrodnia oddala go coraz bardziej od pierwotnych wartości, które jako wojownik kiedyś cenił, takich jak honor i lojalność. Proces ten przedstawia uniwersalną prawdę o niszczącej mocy zbrodni – jak jedno złe uczynienie może zniekształcić charakter, system wartości i postrzeganie świata.

Szekspir nie tylko ukazuje zbrodnię jako czyn przynoszący korzyści krótkoterminowe, ale także skupia się na jego długofalowych konsekwencjach. Obsesja Makbeta, jego paranoja i izolacja, które następują po serii zbrodni, są bezpośrednimi następstwami jego wyboru. Żal za zabicie Duncana rozwija się w psychozę, przekładającą się na tragiczne losy protagonistów.

Lady Makbet, początkowo silna i stanowcza, z czasem staje się ofiarą własnych wyrzutów sumienia. Symboliczna scena, w której nie jest w stanie zmyć wyimaginowanej krwi ze swoich rąk, świadczy o tym, że jej psychika została nieodwracalnie uszkodzona przez popełnioną zbrodnię. Powoli popada w obłęd, nie mogąc uwolnić się od poczucia winy, co ostatecznie prowadzi ją do śmierci.

Szekspir mistrzowsko zarysowuje konsekwencje zbrodni w postaci psychologicznej dekompozycji. Obsesje, halucynacje i ostateczne szaleństwo panoszące się w umysłach głównych bohaterów ukazują, że kara za zbrodnię nie musi mieć wymiaru formalnego i wymierzonego przez prawo – może być nieodwracalnym procesem moralnego i psychologicznego rozkładu. To tragiczne zamknięcie jest nieuniknione, przynosząc bolesne doświadczania jako ostateczną karę za złamane prawa natury i człowieka.

Podsumowując, motyw zbrodni i kary w "Makbecie" to nie tylko krytyka amoralności i tyranii, ale również dogłębna analiza ludzkiej psychiki, dotkniętej ciężarem zbrodni. Szekspir pokazuje, jak jednostka może stać się więźniem własnych ambicji i jak zbrodnicze czyny mogą na zawsze odcisnąć piętno na sumieniu, niszcząc nie tylko osoby je popełniające, ale i ich najbliższe otoczenie. Dlatego "Makbet" pozostaje dziełem o ogromnej sile oddziaływania, którego uniwersalne przesłanie jest wciąż aktualne, zmuszając do refleksji nad moralnością, odpowiedzialnością i nieuniknionymi konsekwencjami czynów.