Aktualność słów Jana Kochanowskiego w dobie Oświecenia: powrót posła, Pan Tadeusz, reduta Ordona

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 3.11.2023 o 9:10

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 1.11.2023 o 20:28

Ważnym zagadnieniem, które od wieków pojawia się w literaturze polskiej, jest temat moralności społeczeństwa. Wielu pisarzy na przestrzeni wieków podejmuje refleksję nad zagubieniem wartości i odchodzeniem od zasad etycznych. Bez wątpienia słowa Jana Kochanowskiego: "O nierządne królestwo i zaginienia bliskie" odnajdują swoje echa także w dobie oświecenia. Przyglądając się powrotowi posła, Pana Tadeusza oraz reducie Ordona, nie można nie dostrzec aktualności tego, co Kochanowski wyraził wiele lat wcześniej.

W powieści poetyckiej "Pan Tadeusz" autor Adam Mickiewicz przedstawia obraz społeczeństwa polskiego po upadku Rzeczypospolitej. Obraz ten, choć umiejscowiony w XIX wieku, ukazuje powolne odchodzenie od tradycyjnych wartości moralnych. Wizyta Pana Tadeusza w Zaneku, gdzie odnajduje uczucie namiętności wobec Zosi, a także zaangażowanie w sporą miłosną pomiędzy Telimeną a Wołodyjowskim, ukazuje powierzchowność uczuć oraz brak skrupułów moralnych. To nawiązanie do problemu nierządów i rozpadu wartości zawartych w słowach Kochanowskiego.

Podobnie jak w "Panu Tadeuszu", również w "Reducie Ordona", utworze Juliusza Słowackiego, możemy dostrzec zaginienie bliskie i odchodzenie od moralności. Przeznaczenie mieszkańców reduty do śmierci, którymi manipuluje demon, pokazuje moralne upadki i zgubienie wartości. Postacie głównego bohatera Ordona oraz Maurycego stanowią przykład sfalsyfikowanych ideałów, które stają się przyczyną negatywnych konsekwencji dla całego narodu.

Zawarte w utworach literackich odniesienia do nierządu i zaginienia bliskiego, są pewną krytyką społeczeństwa okresu oświecenia. W tym okresie wiele wydarzeń politycznych i społecznych wpłynęło na rozprzężenie moralności. Wprowadzane reformy, zmiany na europejskiej mapie politycznej czy też upadek Rzeczypospolitej spowodowały dezintegrację tradycyjnych wartości i podziały między poszczególnymi grupami społecznymi. Tym samym, choć epoki te były okresem rozkwitu intelektualnego, to narastające problemy moralne i etyczne były widoczne na każdym kroku.

Warto zauważyć, że podobnie jak w epoce Kochanowskiego, tak i w dobie oświecenia, literatura była ważnym narzędziem do ukazania problemów społecznych. Pisarze często wykorzystywali swoje dzieła do prezentacji narastającej degrengolady moralnej i zagubienia wartości, dając tym samym możliwość refleksji nad stanem społeczeństwa. W ten sposób, pieśni religijne Jana Kochanowskiego łączą się z powrotem posła, Pana Tadeusza oraz redutą Ordona, tworząc spójną wizję zaginienia bliskiego, który aczkolwiek z innymi barwami i kontekstami historycznymi odnajduje swoje odzwierciedlenie w różnych okresach literatury polskiej.

Podsumowując, ważne jest zauważenie, że słowa Jana Kochanowskiego na temat nierządu i zaginienia bliskiego były aktualne także w dobie oświecenia. Zarówno powrót posła, Pana Tadeusza jak i reduta Ordona, stanowią istotne przykłady ukazujące odchodzenie od tradycyjnych wartości moralnych i społecznych. Literature polska od samego początku skupiała się na tematycznej refleksji nad moralnością społeczeństwa, dając tym samym przyczynę do kontynuowania dyskusji na ten temat.