Jakie postawy wobec zła mogą przyjmować ludzie: analiza literacka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 28.03.2024 o 16:11

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 25.03.2024 o 19:15

Pośród zła ludzka natura może podjąć różne postawy, od bierności i uległości po aktywne przeciwstawianie się, aż po odnalezienie wewnętrznej siły i przekształcenie cierpienia w coś wartościowego. Badanie tych reakcji, w kontekście literackich dzieł takich jak „Dżuma” Alberta Camusa, wybranych utworów z literatury wojennej oraz dodatkowych kontekstów, pozwala lepiej zrozumieć, jak zróżnicowane mogą być ludzkie postawy wobec zła.

„Dżuma” Alberta Camusa to opowieść o walce z bezosobową, niewidzialną siłą, która wpływa na życie całej społeczności. W Oranie, ogarniętym tytułową dżumą, pojawiają się różne postawy wobec zła: od rezygnacji i akceptacji, reprezentowanej przez mieszkańców miasta, którzy ulegają losowi, po aktywny opór w osobie doktora Rieux. Rieux, z determinacją i poświęceniem, staje do walki z chorobą, nie mając złudzeń co do swojej roli lub skuteczności wysiłków, ale motywowany głęboko humanistyczną postawą. Jego działania symbolizują akceptację zła jako części życia oraz konieczność nieustannej, choć być może nieskutecznej, walki z nim. Pokazuje to, że ludzkość może wybierać, jak zareaguje na zło – biernie poddać się mu lub aktywnie z nim walczyć, a nawet w tej walce odnaleźć sens życia.

W literaturze wojennej również znajdujemy szeroki wachlarz postaw wobec zła. Na przykład, w utworze „Medaliony” Zofii Nałkowskiej, zbiór reportaży z procesów esesmanów, odzwierciedla ludzką zdolność do największego zła, ale także ludzką odwagę, sprzeciw oraz heroiczną walkę z okrucieństwem. Postacie ukazane w „Medalionach” – zarówno oprawcy, jak i ofiary – są świadkami i uczestnikami zła w formie brutalnych zbrodni wojennych. Wśród nich są jednak ludzie, którzy pomimo przeżytego terroru, zachowują ludzkie wartości, godność oraz solidarność z innymi ofiarami. Takie postawy świadczą o sile ducha i niezłomności w obliczu dehumanizacji i śmierci.

Warto także przywołać dwa dodatkowe konteksty: postawę do zła w kontekście historycznym, na przykładzie ruchów oporu podczas II wojny światowej, oraz reakcję społeczeństwa na współczesne zło, jak pandemią COVID-19. W obu przypadkach widoczna jest zarówno solidarność i wzajemna pomoc, jak i postawy egoistyczne, oparte na strachu lub obojętności. Historyczne przykłady ruchów oporu pokazują, że ludzie są w stanie zorganizować się i działać przeciwko złu, nawet za cenę najwyższego poświęcenia. Pandemia z kolei obnażyła zarówno najlepsze, jak i najgorsze cechy charakteru ludzi, od bezinteresownej pomocy, przez wzajemne wsparcie, po negację zagrożenia i ignorowanie wspólnego dobra.

Analizując postawy ludzi wobec zła, w oparciu o „Dżumę” Camusa, literaturę wojenną oraz dodatkowe konteksty, widzimy szerokie spektrum reakcji, od heroizmu po obojętność. Niezależnie od czasów i okoliczności, zawsze pozostaje wybór – między pasywnym przyjęciem zła a aktywnym dążeniem do zmiany. I właśnie w tej decyzji ujawnia się najgłębsza prawda o ludzkiej kondycji.