Postawy moralne ludzi w sytuacji zagrożenia w powieści „Dżuma” Camusa oraz znaczenie powieści jako paraboli

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: dzisiaj o 13:55

Albert Camus, francuski pisarz i filozof, w swojej powieści „Dżuma” przedstawia wielowymiarowy obraz społeczeństwa w sytuacji zagrożenia. Książka napisana w 1947 roku to nie tylko opowieść o epidemii dżumy w algierskim mieście Oran, ale także przypowieść filozoficzna, ukazująca różne postawy moralne ludzi w obliczu kryzysu oraz ich zachowania pod wpływem strachu, cierpienia i niepewności. Camus, mając na uwadze doświadczenia II wojny światowej, w sposób alegoryczny przedstawia próby człowieka, by odnaleźć sens i wartości nawet w najbardziej przygnębiających okolicznościach.

Heroizm i Poświęcenie

Jednym z głównych bohaterów powieści jest dr Bernard Rieux, lokalny lekarz, który od pierwszych dni epidemii poświęca się pielęgnowaniu chorych i walce z zarazą. W swojej pracy nie ogląda się na własne bezpieczeństwo, stawiając na pierwszym miejscu potrzeby innych ludzi. Rieux jest uosobieniem postawy moralnej, która opiera się na obowiązku, solidarności i człowieczeństwie. Jego determinacja i oddanie pracy stanowią symbol nieugiętości i heroizmu w sytuacjach granicznych. Reprezentuje on ludzi, którzy w sytuacji zagrożenia potrafią przekroczyć własne ograniczenia, by służyć innym.

Konfrontacja z Przeznaczeniem i Utrata Nadziei

Kolejną postacią jest Tarrou, który działa na rzecz społeczeństwa, tworząc ochotnicze oddziały do walki z chorobą. Tarrou ma głębokie przemyślenia na temat natury zła i odpowiedzialności człowieka. Jego postawa moralna jest próbą zrozumienia i zatrzymywania zła na tyle, na ile jest to możliwe. Działa z motywacji etycznej, wierząc, że każdy może przyczynić się do walki ze złem. Z kolei postać Ramberta, dziennikarza, ukazuje inny aspekt ludzkiej postawy w czasie kryzysu. Na początku próbuje on uciec z miasta, chcąc wrócić do ukochanej. Jego początkowy egoizm i pragnienie ucieczki przekształcają się jednak w poczucie solidarności z uwięzionymi mieszkańcami Oranu. Jest to przykład przemiany wewnętrznej, kiedy jednostka uświadamia sobie, że nie można być szczęśliwym kosztem innych.

Wiara i Rezygnacja

Interesującym przykładem jest również ojciec Paneloux, jezuita, który początkowo interpretuje epidemię jako karę bożą za grzechy ludzi. Jego kazanie pełne jest gniewu i potępienia, ale gdy sam staje twarzą w twarz z cierpieniem niewinnych, zaczyna kwestionować swoje przekonania. Paneloux próbuje zrozumieć sens cierpienia i umacnia swoją wiarę, chcąc pozostać wiernym Bogu do końca. Jego postawa moralna to wiara w boski plan, ale także poszukiwanie sensu w chaosie. Z kolei Cottard, drobny przestępca, który w sytuacji epidemii rozwija skrzydła swojej działalności przestępczej, symbolizuje tych, którzy wykorzystują cudze nieszczęście dla własnych korzyści. Jego postawa jest skrajnym przykładem egoizmu i oportunizmu.

Powieść jako Parabola

Camus ukazuje w „Dżumie” różnorodność ludzkich reakcji na zagrożenie: od heroicznego poświęcenia, przez solidarność, po egoizm i cynizm. Jednak powieść jest także peanem na cześć ludzkiej nieugiętości i zdolności do wspólnego działania w obliczu niebezpieczeństwa. Epidemia u Camusa jest metaforą nie tylko choroby fizycznej, ale także zaraźliwości zła, która może owładnąć społeczeństwo. Autor ukazuje, że ludzie są w stanie odnaleźć w sobie dobro i siłę, by mu przeciwdziałać, a postawy moralne w sytuacji kryzysowej są testem dla ich człowieczeństwa.

„Dżuma” jest powieścią o fundamentalnym znaczeniu ludzkich wyborów i o tym, że nawet w najtrudniejszych okolicznościach człowiek może odnaleźć wartości, które są godne obrony. Postawy moralne bohaterów Camusa pozostają inspiracją do refleksji nad tym, co jest dla nas najważniejsze w życiu i jak chcielibyśmy zachować się w sytuacjach granicznych. Camus pokazuje, że mimo zagrożeń i cierpienia, człowiek ma zdolność do działania w imię dobra, a najważniejsze są wspólne działania i wsparcie w obliczu niebezpieczeństw.