Trudne wybory moralne jako źródło tragizmu jednostki: analiza literacka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.04.2024 o 14:13

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 11.04.2024 o 16:21

Trudne wybory moralne są nieodłącznym elementem ludzkiego życia, a ich konsekwencje mogą rzutować na całe nasze istnienie. W literaturze problematyka ta jest często źródłem głębokiego tragizmu jednostek, stanowiąc oś problematyki wielu dzieł. Przejawia się to w szczególnie wyraźny sposób w dramacie romantycznym „Kordian” Juliusza Słowackiego, a także w innych wybitnych utworach literatury światowej.

„Kordian” to dzieło literackie, które przedstawia losy tytułowego bohatera, młodego Polaka żyjącego w XIX wieku, który boryka się z trudnościami wynikającymi z własnych wyborów moralnych na tle politycznym i społecznym. Walka o niepodległość Polski staje się dla niego zarówno misją, jak i źródłem osobistych rozterek. Najbardziej wymownym przykładem jest scena na szczycie Mont Blanc, gdzie Kordian stoi przed dylematem zamachu na cara Rosji. Wewnętrzna walka z własnym sumieniem, między miłością do ojczyzny a moralnym zakazem zabójstwa, jest dla Kordiana źródłem cierpienia i ostatecznie prowadzi do jego niepowodzenia. Ten konkretny wybór moralny, niejako epicki w swej naturze, jest również głęboko osobisty i tragiczny w konsekwencji.

Podobną problematykę podejmuje Sofokles w swojej tragedii „Antygona”. Główna bohaterka staje przed wyborem między posłuszeństwem wobec wydanej przez Kreona, władcy Teb, edykty zakazującej pochówku Polinika, jej brata, a przestrzeganiem boskich praw honorowania zmarłych. Decyzja Antygony, by postąpić zgodnie z nakazami sumienia i boskimi prawami, pomimo świadomości przykrych konsekwencji, doprowadza ją do tragicznego końca. Jej postępowanie ukazuje, jak trudne wybory moralne mogą prowadzić do osobistego tragizmu.

W literaturze znajdziemy znacznie więcej przykładów, gdzie bohaterowie stają przed podobnymi wyborami. Należy tutaj wspomnieć chociażby o Hamlecie Williama Shakespeare'a, który boryka się z dylematem zemsty na swoim wuju, zabójcy ojca. Jego wahanie, moralne rozterki i pragnienie dokonania słusznej rzeczy prowadzą ostatecznie do jego upadku i śmierci, co jeszcze raz potwierdza, że trudne wybory moralne są częstokroć źródłem tragedii.

Każdy z tych przykładów demonstruje, jak decyzje moralne, przed jakimi stają bohaterowie, definiują ich istnienie, często prowadząc ich przez cierpienie do spełnienia się ich tragicznego losu. Wybory moralne, zwłaszcza te trudne i bolesne, są kluczowym elementem w kształtowaniu osobistego tragizmu, który pojawia się jako wynik walki jednostki z własnymi przekonaniami moralnymi oraz zewnętrznymi oczekiwaniami i normami. W "Kordianie", "Antygonie", jak i w "Hamlecie", widzimy, jak głęboko ludzka psychika zostaje naznaczona przez tę wewnętrzną walkę, co prowadzi do określenia tragicznego rozmiaru życia bohaterów.

W konkluzji, trudne wybory moralne stanowią nie tylko źródło literackiego tragizmu, ale też zmuszają nas do refleksji nad własnym życiem i wyborami. Dzieła literackie, poprzez ukazywanie losów swoich bohaterów, stanowią więc ważne świadectwo uniwersalnej walki z dylematami moralnymi, na którą narażony jest każdy człowiek.