Władza - osobiste korzyści, a odpowiedzialność za innych.

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 25.10.2024 o 14:13

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 14.11.2023 o 8:44

Władza jest jednym z fundamentalnych elementów życia społecznego, a jej natura niezmiennie fascynuje i inspiruje twórców literatury. Wielu pisarzy podejmowało w swoich dziełach temat odpowiedzialności związanej z pełnioną rolą oraz konfliktu pomiędzy osobistymi korzyściami płynącymi z posiadania władzy a obowiązkiem troski o innych. Analizując literackie przykłady, możemy lepiej zrozumieć, z jakimi dylematami mierzą się ci, którzy posiadają władzę, oraz jakie konsekwencje niosą za sobą ich decyzje.

Jednym z najwyraźniejszych przykładów literackich badających relację między władzą, osobistymi korzyściami a odpowiedzialnością za innych, jest dramat Williama Szekspira "Makbet". Tytułowy bohater sztuki to szlachcic szkocki, który z czasem staje się królem, dążąc do władzy za wszelką cenę, nie bacząc na moralne i etyczne konsekwencje swoich czynów. Makbet, skuszony przepowiednią trzech wiedźm, postanawia zabić króla Duncana, aby zagarnąć koronę dla siebie. Jego żądza władzy jest tak ogromna, że ignoruje on swoją odpowiedzialność za swoich poddanych oraz moralne standardy, które dotychczas wyznawał.

Jednak zdobycie władzy nie przynosi Makbetowi oczekiwanej satysfakcji ani spokoju. Zamiast tego, staje się on coraz bardziej paranoiczny i podejrzliwy, co prowadzi do kolejnych zbrodni. Władza, którą zdobył kosztem innych, staje się dla niego ciężarem, a jego rządy wypełnione są strachem i przemocą. To nieodwracalne błędne koło, w którym się znalazł, przyczynia się do jego upadku i śmierci. Szekspir pokazuje, że dążenie do osobistych korzyści poprzez władcze ambicje może prowadzić do katastrofalnych skutków, zarówno dla jednostki, jak i dla całej społeczności.

Innym ważnym dziełem podejmującym tematykę władzy jest powieść "Folwark zwierzęcy" George’a Orwella. Książka ta opowiada o grupie zwierząt, które przejmują władzę nad farmą, wypędzając ludzkiego właściciela. Na początku zwierzęta mają wspólny cel – stworzyć społeczeństwo równości i sprawiedliwości. Jednak w miarę jak władza skupia się w rękach świń – w szczególności Napoleona – początkowe ideały zostają zapomniane.

Napoleon staje się dyktatorem i podporządkowuje sobie resztę zwierząt, posługując się manipulacją i przemocą. Przykład ten ilustruje, jak władza, nawet zdobyta w imię szlachetnych idei, może zostać wypaczona przez osobiste ambicje i dążenie do korzyści materialnych. Orwellowi udaje się ukazać tragiczne skutki tyranii i fakt, że nieodpowiedzialne podejście do władzy prowadzi do cierpienia i niesprawiedliwości w społeczeństwie.

Władza jako temat pojawia się także w dziele Fiodora Dostojewskiego "Zbrodnia i kara". Raskolnikow, główny bohater, wierzy, że jest jednostką wyjątkową, „nadczłowiekiem”, któremu moralne ograniczenia normalnego społeczeństwa nie powinny przeszkadzać w realizacji wyższych celów. W swojej interpretacji władzy nad własnym losem, Raskolnikow decyduje się na popełnienie morderstwa staruszki lichwiarki, widząc to jako sposób na poprawienie swojej sytuacji finansowej oraz przysłużenie się społeczeństwu.

Raskolnikow szybko odkrywa, że nie jest w stanie znieść moralnych konsekwencji swych czynów. Jego wewnętrzny konflikt i izolacja, które narastają po dokonaniu zbrodni, prowadzą go do głębokiego kryzysu psychicznego. Dostojewski w ten sposób pokazuje, że dążenie do osobistych korzyści przez nadużycie władzy nad innymi lub nad samym sobą, przynosi jedynie destrukcję i cierpienie.

Podsumowując, literatura dostarcza nam wielu przykładów pokazujących, że władza niesie ze sobą wielką odpowiedzialność, a jej nadużycie w dążeniu do osobistych korzyści może prowadzić do katastrofalnych skutków. Zarówno w "Makbecie", "Folwarku zwierzęcym", jak i "Zbrodni i karze", bohaterowie doświadczają tragicznych następstw swoich działań, przypominając nam o wartościach moralnych i odpowiedzialności, które powinny przyświecać tym, którzy posiadają władzę.