Człowiek – kowal własnego losu czy marionetka w rękach wyższych sił?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.04.2024 o 10:53

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 27.04.2024 o 21:40

W bogatej mozaice światowej literatury często powraca pytanie o to, w jakim stopniu człowiek jest twórcą własnego losu, a w jakim jest tylko pionkiem w grze, której reguły dyktują wyższe siły. Rozważając ten problem, warto przywołać dzieła, które od wieków inspirują do refleksji nad ludzkim przeznaczeniem.

Pierwszym z nich jest tragedia Williama Szekspira "Makbet". Główny bohater, który początkowo wydaje się być honorowym i szlachetnym wojownikiem, pod wpływem przepowiedni trzech czarownic oraz manipulacji ze strony swojej żony, decyduje się na morderstwo króla Dunkana. To wydarzenie uruchamia lawinę kolejnych zbrodni. Makbet, choć zdaje się działać z własnej woli, nieustannie podkreśla wpływ fatalnego przeznaczenia oraz sił nadprzyrodzonych, które go prowadzą. Z jednej strony możemy go postrzegać jako ofiarę nieuchronnego losu, z drugiej – jako człowieka, który aktywnie kształtuje swoją przyszłość, choć robi to w sposób destrukcyjny. Trudno jednoznacznie odpowiedzieć, czy Makbet jest kowalem własnego losu, czy raczej marionetką w rękach wyższych mocy.

Innym przykładem, który pozwala na głęboką analizę tej kwestii, jest "Dżuma" Alberta Camusa. Opowiadająca o epidemii, która ogarnia Oran, powieść ukazuje różne reakcje ludzi na zmaganie się z nieszczęściem. Doktor Rieux, główny bohater, mimo świadomości ograniczeń swoich działań, robi wszystko, co w jego mocy, aby pomóc chorym. Postawa Rieuxa stanowi potwierdzenie tezy, że człowiek, nawet w obliczu życiowych tragedii i zewnętrznych uwarunkowań, może kształtować własny los przez sumienność, determinację i wytrwałość. Tutaj człowiek jest przedstawiony jako kowal własnego losu, mimo wszechogarniającej katastrofy.

Niezwykle interesujący jest także mit grecki o Syzyfie, jaki przedstawia Camus w eseju "Mit o Syzyfie". Syzyf, skazany przez bogów na wieczne wtaczanie głazu na szczyt góry, z którego ten zaraz potem stacza się w dół, jest symbolem absurdalnej i bezowocnej pracy. Jednakże Camus dowodzi, że to właśnie w tej niekończącej się próbie i ciężkiej pracy można znaleźć sens życia. Utrzymuje, że Syzyf jest szczęśliwy, ponieważ akceptuje swój los i w pełni oddaje się wykonywanemu zadaniu. Tutaj człowiek, choć pozornie zabawka w rękach bogów, poprzez swój stosunek i odpowiedź na zewnętrzne wyzwania, sam kształtuje sens swojego istnienia.

Podsumowując, literatura w różnych swoich formach i okresach, od starożytnych mitów po nowożytne dramaty i powieści, prowokuje do zastanowienia się nad rolą człowieka w kształtowaniu własnego losu. Czy jesteśmy całkowicie zdeterminowani przez siły wyższe, czy też mamy realny wpływ na nasze życie? Każde z przytoczonych dzieł pokazuje, że choć czynniki zewnętrzne mają na nas wpływ, to jednak w dużym stopniu to my sami jesteśmy kowalami własnego losu. Warto, by każdy człowiek, analizując te przykłady, zadumał się nad własnym życiem i zastanowił, jak sam odpowiada na wyzwania, które przed nim stoją.