Działanie, odpowiedzialność - bierność, obojętność. Postawy człowieka wobec spraw narodowych i społecznych jego czasów.

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 25.10.2024 o 13:27

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 29.04.2024 o 14:02

Działanie i odpowiedzialność wobec spraw narodowych i społecznych to postawy, które historycznie często decydowały o losach narodów. Z drugiej strony, bierność i obojętność równie często prowadziły do tragicznych konsekwencji. Analizując literaturę polską, możemy znaleźć liczne przykłady postaw bohaterów, którzy aktywnie zaangażowali się w obronę swojej ojczyzny lub społeczeństwa, jak i takich, którzy swą pasywnością przyczynili się do narastania problemów.

Przykładem postawy czynnej i pełnej odpowiedzialności jest Konrad Wallenrod z poematu Adama Mickiewicza "Konrad Wallenrod". Tytułowy bohater, stosując strategię podstępu, decyduje się zasymilować z wrogim narodem, aby z czasem doprowadzić do jego upadku. Wallenrod, choć jego metody są kontrowersyjne, jest przykładem osoby, która postawiła działanie na rzecz narodu ponad własne szczęście i spokój ducha. Jego działania, choć moralnie dwuznaczne, były motywowane głębokim patriotyzmem i gotowością do osobistych poświęceń dla wyższego celu.

Zgoła odmienną postawę prezentuje bohater "Szewców" Stanisława Ignacego Witkiewicza – Sajetan Tempe, który jest uosobieniem bierności i obojętności. Jego postać ilustruje, jak odrzucenie odpowiedzialności i brak zaangażowania w sprawy społeczne mogą prowadzić do absurdu i destrukcji własnej tożsamości. Tempe, choć żyje w świecie pełnym konfliktów i potrzeb, wybiera życie pozbawione głębszego sensu, co w konsekwencji odzwierciedla tragiczny obraz ludzkiej izolacji i alienacji.

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych dzieł, w którym obie te postawy zostały skontrastowane, jest "Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza. Wielu bohaterów tej epopei, takich jak Tadeusz czy Zosia, wykazuje się działalnością na rzecz ojczyzny, wybierając drogę aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym i narodowym. Dzięki solidarności i zjednoczeniu, mieszkańcy Soplicowa mogą przeciwstawić się zewnętrznym i wewnętrznym zagrożeniom, pokazując siłę wspólnoty i aktywności obywatelskiej.

Na przeciwległym biegunie znajdują się bohaterowie takie jak Gerwazy z "Pana Tadeusza", którego obsesja na punkcie dawnych krzywd i bierność w zakresie większych spraw narodowych prowadzą do podziałów i niezgody. Jego postawa, skupiona wyłącznie na indywidualnych przejściach i zemście, pokazuje, jak brak szerszej perspektywy i obojętność wobec ogólnonarodowych aspektów mogą zaszkodzić jednostce i społeczności.

Przykłady te obrazują, jak różne postawy wobec spraw narodowych i społecznych mogą wpływać na dalsze losy jednostek oraz całych społeczności. W literaturze polskiej postawa aktywna i pełna odpowiedzialności jest często przedstawiana jako bardziej pożądana i prowadząca do pozytywnych zmian, podczas gdy bierność i obojętność skutkują stagnacją lub regresem. Jak pokazuje historia i literatura, ważne jest, aby każdy obywatel rozważył swoje zaangażowanie w sprawy, które go bezpośrednio dotyczą, a także te, które mają szerszy wpływ na losy narodu.