Rola konwencji onirycznej w budowaniu obrazu świata w literaturze.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 17.05.2024 o 15:12

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 16.05.2024 o 12:09

Konwencja oniryczna, czyli sposób przedstawiania świata w formie snu, odgrywa istotną rolę w literaturze, nadając jej wielowymiarowość i głębię. Sen, jako wytwór podświadomości, pozwala na przekroczenie granic rzeczywistości i odsłonięcie ukrytych prawd, emocji oraz lęków bohaterów. W niniejszej rozprawce omówię, w jaki sposób konwencja oniryczna buduje obraz świata w utworach literackich, opierając się na „Dziadach” cz. III Adama Mickiewicza, powieści „Proces” Franza Kafki oraz „Boskim Komedii” Dantego Alighieri. Kontekst egzystencjalizmu przyczyni się do głębszego zrozumienia roli snu w literaturze.

W „Dziadach” cz. III Adama Mickiewicza konwencja oniryczna pełni kluczową rolę w wykreowaniu mrocznego i tajemniczego obrazu świata. W scenie widzenia księdza Piotra poeta przedstawia apokaliptyczną wizję przyszłości Polski, ukazując ją w formie proroczego snu. Obrazy niewoli, cierpienia i męczeństwa narodowego są ukazane w sposób niezwykle sugestywny i przejmujący. Snem jest również scena wizji Gustawa-Konrada, który w „Wielkiej Improwizacji” zanurza się w świat swoich marzeń oraz żali. W tych fragmentach sen staje się kluczem do zrozumienia głębokiego bólu i tęsknoty bohaterów, a także ich pragnienia wolności i sprawiedliwości. Mickiewicz, poprzez oniryczną konwencję, podkreśla metafizyczny wymiar polskiej martyrologii oraz duchowe zmagania jednostek.

Franz Kafka w powieści „Proces” stosuje oniryczną narrację, aby oddać surrealizm i absurdalność świata, w którym żyje główny bohater Józef K. Od momentu aresztowania Józefa bez wyjaśnienia przyczyny, czytelnik znajduje się w środku sennych koszmarów pełnych grozy i bezsensu. Poczucie nieuchwytności i niesprawiedliwości, które towarzyszy bohaterowi, jest podkreślane przez oniryczną atmosferę: labirynty sądowych korytarzy, niekończące się przesłuchania i nielogiczne wydarzenia. Przez tę konwencję Kafka ukazuje egzystencjalny niepokój jednostki w społeczeństwie pełnym biurokracji, wyobcowania i bezduszności. Proces staje się metaforą ludzkiego życia jako nieustannego poszukiwania sensu i zrozumienia w świecie pełnym absurdów.

„Boska Komedia” Dantego Alighieri to kolejny przykład literatury, w której konwencja oniryczna pełni kluczową rolę. Podróż Dantego przez piekło, czyściec i raj to senna wizja, która pozwala mu zgłębić duchowe i moralne aspekty ludzkiej egzystencji. Spotkania z duszami zmarłych, symboliczne obrazy kar i nagród oraz wizje boskiej sprawiedliwości – to wszystko składa się na oniryczny charakter tego dzieła. Sam fakt, że wędrówka odbywa się poza granicami rzeczywistości, pozwala na ukazanie głębokiej refleksji nad kondycją człowieka, jego grzechami, cnotami i dążeniami do zbawienia. Dante, dzięki połączeniu realistycznych opisów z mistycznymi wizjami snu, tworzy wielowymiarowy obraz świata, który intryguje i zmusza do refleksji.

Biorąc pod uwagę kontekst egzystencjalizmu, warto zauważyć, że konwencja oniryczna pozwala na eksplorację fundamentalnych pytań o sens życia, wolność jednostki oraz jej miejsce w świecie. Sen, będący odzwierciedleniem podświadomych lęków i pragnień, staje się metaforą ludzkiego doświadczenia w świecie pełnym niepewności i paradoksów. Zarówno w „Dziadach”, „Procesie”, jak i „Boska Komedia”, oniryczna konwencja pozwala na głębsze zrozumienie egzystencjalnych dylematów bohaterów i ukazanie świata jako miejsca, w którym groza splata się z pięknem.

Podsumowując, konwencja oniryczna w literaturze odgrywa nieocenioną rolę w budowaniu wielowymiarowego obrazu świata. Przenikając granice rzeczywistości, sen pozwala na wyrażenie głębokich emocji, lęków i pragnień bohaterów oraz zgłębienie egzystencjalnych pytań. Dzięki temu literatura staje się nie tylko odbiciem rzeczywistości, ale także narzędziem do jej wielowymiarowej analizy.