Marzenia vs rzeczywistość - konfrontacja w "Lalce" Prusa

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 16.11.2023 o 20:06

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 16.11.2023 o 18:12

"Lalka" Bolesława Prusa to utwór, który w sposób wyjątkowy przedstawia zderzenie marzeń z rzeczywistością. Książka ta, będąca jednym z najważniejszych dzieł polskiego pozytywizmu, bogata jest w bohaterów, których losy ukazują trudności i rozczarowania związane z realizacją marzeń. W szczególności postać Stanisława Wokulskiego, głównego bohatera powieści, stanowi doskonały przykład tego, jak idealistyczne dążenia mogą zetknąć się z brutalnością życia. W niniejszej pracy spróbuję udowodnić, że "Lalka" jest literackim obrazem konfrontacji marzeń z rzeczywistością, uwzględniając przy tym różnorodne aspekty tej tematyki.

Pierwszym i chyba najbardziej oczywistym przykładem jest sam Wokulski, który od początku powieści jawi się jako człowiek pełen marzeń i ambicji. Jego marzenia dotyczyły nie tylko sukcesu zawodowego, ale również miłości. Wokulski toczy nieustanną walkę o zdobycie serca Izabeli Łęckiej, arystokratki którą idealizuje. Jednak jego uczucie do Izabeli ma charakter czysto platoniczny i wyidealizowany. Wokulski nie dostrzega wielu jej wad, a jego emocjonalne zaangażowanie w relację z nią często prowadzi do bolesnych rozczarowań. Izabela, zapatrzona w siebie i swoją pozycję społeczną, traktuje Wokulskiego z wyższością i lekceważeniem. Jej niechęć do prostych mieszczan i materialistyczne podejście do życia sprawiają, że Wokulski nie ma realnych szans na zdobycie jej serca.

Kolejnym aspektem konfrontacji marzeń z rzeczywistością w "Lalce" jest konflikt wartości i przekonań. Wokulski, jako reprezentant pozytywizmu, wierzy w postęp, naukę i pracę u podstaw. Jego marzenia o lepszym społeczeństwie i poprawie losu najuboższych są jednak brutalnie weryfikowane przez realia epoki. W realiach Warszawy przełomu XIX i XX wieku, zdominowanej przez arystokratyczne elity oraz zachłanne burżuazję, jego idee napotykają na opór i niezrozumienie. Wokulski, mimo swojego sukcesu handlowego, czuje się wyalienowany i niezrozumiany zarówno w środowisku elit, jak i wśród prostych ludzi. Jego marzenie o harmonijnej integracji różnych warstw społecznych pozostaje niespełnione.

Interesującym wątkiem jest również zderzenie marzeń i pragmatyzmu w życiu innych bohaterów. Na przykład Julian Ochocki, utalentowany naukowiec i wynalazca, marzy o dokonaniu epokowych odkryć. Jego pasja naukowa jest jednak hamowana przez brak środków finansowych oraz zainteresowania ze strony społeczeństwa. Ochocki, podobnie jak Wokulski, musi stawić czoła rzeczywistości, w której jego marzenia o postępie technologicznym i naukowym są zubożane przez materialne i społeczne ograniczenia.

Z kolei postać Ignacego Rzeckiego przedstawia jeszcze inny aspekt tego problemu. Jego marzenia o powrocie do monarchicznych czasów i nostalgiczne wspomnienia o dawnej wielkości są rażąco oderwane od rzeczywistości. Rzecki, który symbolizuje minione czasy i tradycje, nie potrafi przystosować się do zmieniającej się rzeczywistości. Jego marzenia pozostają jedynie wspomnieniem przeszłości, a idealizowanie dawnego porządku nie przynosi mu szczęścia.

W świetle powyższych przykładów można stwierdzić, że "Lalka" Bolesława Prusa to utwór, który w niezwykle realistyczny i wielowymiarowy sposób ukazuje trudności jakie spotykają marzycieli w konfrontacji z rzeczywistością. Niezależnie od tego, czy chodzi o miłość, naukę, czy społeczne reformy, Prus pokazuje, że marzenia, choć piękne, często muszą ustąpić miejsca twardym realiom życia. "Lalka" staje się więc nie tylko ważnym dziełem literackim, ale też filozoficzną refleksją nad ludzkimi dążeniami i ich ograniczeniami.