Jaką rolę odgrywa majątek i pochodzenie w relacjach międzyludzkich? "Lalka" Bolesława Prusa

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 25.09.2024 o 19:37

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 30.05.2024 o 17:57

Człowiek, jako istota stadna, od zarania dziejów dążył do tworzenia społeczności i ustalania hierarchii wewnątrz nich. Bycie zwierzęciem stadnym oznacza życie w grupie, gdzie poszczególni członkowie różnią się między sobą statusem, rolą i pozycją. Skłonność do ustalania hierarchii jest więc głęboko zakorzeniona w naturze ludzkiej. W starożytnych społeczeństwach fizyczna siła była kluczowym czynnikiem decydującym o pozycji jednostki, lecz wraz z postępem cywilizacyjnym, jego miejsce zajęły majątek i pochodzenie. Pochodzenie jest definiowane nie tylko jako rodzina, z której się wywodzimy, ale także jako zestaw kulturowych praw, tradycji i koneksji. Majątek natomiast stał się głównym miernikiem pozycji społecznej i prestiżu.

W niniejszej rozprawce postaram się wykazać, że majątek i pochodzenie odgrywają kluczową rolę w relacjach międzyludzkich, co doskonale ukazuje "Lalka" Bolesława Prusa. Dla szerszego kontekstu porównam także te kwestie z powieścią "Cierpienia młodego Wertera" Johanna Wolfganga Goethego. Teza, którą postawię, jest taka: majątek i pochodzenie znacząco wpływają na relacje społeczne, jednak same w sobie nie gwarantują pełnego uznania i szacunku.

Rozwinięcie:

Rola majątku i pochodzenia na przykładzie "Lalki" Bolesława Prusa

Jednak pieniądze, choć otwierają przed Wokulskim drzwi salonów, nie zdobywają dla niego prawdziwego szacunku. Relacje Wokulskiego z arystokracją są skomplikowane. Chociaż jest zapraszany na salony, to jednak jego pochodzenie jest ciągle przypominane, a on sam jest traktowany jak nowobogacki parweniusz. Przykładem jest jego relacja z Izabelą Łęcką, która mimo jego majątku nie szanuje go i patrzy na niego z góry. Jej zainteresowanie nim jest czysto materialistyczne, co prowadzi do ukazania przepaści pomiędzy nimi, wynikającej z różnicy pochodzenia.

Kontrastujące z postacią Wokulskiego jest przedstawienie Starskiego, który pochodzi z arystokratycznej rodziny, ale nie posiada cech, które mogłyby przynieść mu społeczne uznanie, takich jak zaradność czy ambicja. Pomimo tego, że Starski jest osobą pozbawioną wartościowych cech, pochodzenie daje mu niezasłużony prestiż i pozycję w społeczeństwie. Wokulski, mimo swojej faktycznej wartości i osiągnięć, nie zyskuje pełnego uznania z powodu swojego niskiego pochodzenia.

Rola majątku i pochodzenia w "Cierpieniach młodego Wertera"

W jednej ze scen, kluczowej dla zrozumienia pozycji Wertera, ukazuje się jego mało znaczące pochodzenie, które staje się przeszkodą w zdobyciu nie tylko społecznego uznania, ale także miłości jego ukochanej, Lotty. Mimo że Werter nie posiada znacznego majątku, to właśnie jego pochodzenie jest główną barierą w jego relacjach. Brak odpowiedniego pochodzenia i majątku prowadzi do jego izolacji społecznej i w rezultacie do tragicznego zakończenia jego życia.

Porównując Wokulskiego i Wertera, można zauważyć, że obaj bohaterowie posiadają wartościowe cechy, które są niedoceniane ze względu na ich pochodzenie. Wokulski, mimo zdobytego majątku, nadal zmaga się z piętnem niskiego pochodzenia, natomiast Werter, nie posiadając ani majątku, ani wysokiego statusu społecznego, jest skazany na społeczny margines.

Zakończenie:

Codziennie obserwujemy przejawy dyskryminacji osób o niższym statusie społecznym czy bez odpowiednich koneksji. Mimo oficjalnego zaniku systemów kastowych, hierarchizacja społeczna nadal ma miejsce, co podkreśla, że ludzkie społeczeństwo wciąż kieruje się pewnymi odwiecznymi zasadami. Prestiż i koneksje są często wykorzystywane w celu poprawy bytu ludzkiego, ale mogą także prowadzić do niesprawiedliwości i marginalizacji wartościowych jednostek.

Odwołując się do nauk pozytywistów oraz wskazówek religijnych, przyszłość można kształtować w kierunku większego szacunku dla indywidualnych zasług i wartości, a nie tylko majątku i pochodzenia. Mam nadzieję, że ludzkość kiedyś odrobi lekcję życia w społeczeństwie, kierując się prawdziwymi wartościami i sprawiedliwością.