Człowiek jako istota pełna sprzeczności – stanowisko na podstawie „Hamleta” i wybranego utworu

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: dzisiaj o 14:22

Człowiek, jako istota pełna sprzeczności, jest tematem wielokrotnie eksplorowanym w literaturze. Poddając refleksji jego naturę, niewątpliwie napotykamy na wiele przykładów postaci, które ukazują dwoistość ludzkiego charakteru, wewnętrzne konflikty i moralne rozterki. Dzieła literackie, takie jak „Hamlet” Williama Szekspira oraz „Zbrodnia i kara” Fiodora Dostojewskiego, stanowią doskonały materiał do analizy tej złożonej tematyki. Obie te powieści dostarczają niepodważalnych dowodów na to, że człowiek jest z natury istotą pełną sprzeczności, mierzącą się z wewnętrznymi demonami, a jego postępowanie często jest wynikiem skomplikowanego procesu wewnętrznego.

W „Hamlecie” Williama Szekspira główny bohater, książę Hamlet, jest niewątpliwie postacią, która demonstruje wielorakie sprzeczności ludzkiej natury. Jego walka wewnętrzna jest motorem napędowym całej sztuki. Hamlet to człowiek o ogromnej inteligencji i refleksyjności, a zarazem pełen wątpliwości i niepewności. Jego uczuciowy dualizm uwidacznia się już na samym początku utworu, gdy zastanawia się nad sensem życia i śmierci w słynnym monologu „Być albo nie być”.

Jego postępowanie wobec matki, królowej Gertrudy, również jest nacechowane sprzecznościami. Z jednej strony kocha matkę i pragnie jej dobra, z drugiej strony czuje gniew i odrazę z powodu jej pospiesznego małżeństwa z Klaudiuszem, którego podejrzewa o zamordowanie swojego ojca. Hamlet nie potrafi jednoznacznie ocenić swojego postępowania, co prowadzi go do coraz większej frustracji i złości, które wyrażają się w jego działaniu lub jego braku. Jego udawanie szaleństwa, które początkowo wydaje się być taktyką, z czasem staje się pytaniem, czy rzeczywiście oszalał.

Hamlet zmaga się także z moralnymi problemami dotyczącymi zemsty. Pragnie pomścić śmierć ojca, ale jest rozdarty między pragnieniem sprawiedliwości a chrześcijańskimi wartościami mówiącymi o konieczności wybaczenia. Ta sprzeczność między potrzebą działania a paraliżującą refleksyjnością prowadzi Hamleta do tragicznych decyzji i w rezultacie do własnej śmierci.

Podobnie, w „Zbrodni i karze” Fiodora Dostojewskiego, Raskolnikow stanowi postać pełną sprzeczności. Rodion Raskolnikow, młody student, przedstawia teorię o „nadludziu” mającym prawo przekraczać moralne normy społeczeństwa. Wierzy, że jego wyjątkowość pozwala mu na dokonanie morderstwa lichwiarki, której śmierć, jego zdaniem, przyniesie korzyść społeczeństwu. Ta teoria usprawiedliwia jego czyn w głowie bohatera, jednak jej realizacja przynosi mu jedynie wewnętrzne rozdarcie i cierpienie.

Po dokonaniu zbrodni Raskolnikow doświadczana głębokich wyrzutów sumienia i mentalnego rozkładu. Jego początkowa pewność siebie ustępuje miejsca lękowi, winie i rozpaczy. Podwójność jego natury ujawnia się przez ciągłe wahanie między chęcią usprawiedliwienia swojego czynu a świadomością jego moralnej ohydy. Rodion kryje swoją prawdziwą naturę przed innymi, próbując jednocześnie zrozumieć samego siebie.

Ważnym aspektem tej sprzeczności jest także relacja Raskolnikowa z Sonią Marmieładową, młodą prostytutką o niezwykle silnej wierze religijnej. Sonia, dla której bohater równocześnie czuje miłość i odrazę, staje się dla niego symbolem czystości i odkupienia. Ich relacja ilustruje wewnętrzny konflikt Raskolnikowa między potrzebą kary a pragnieniem zbawienia. Dopiero pod wpływem Sonii Raskolnikow zdobywa się na wyznanie swojej zbrodni i poddaje się wymiarowi sprawiedliwości, co otwiera mu drogę do moralnej odnowy.

Obie postacie, Hamlet i Raskolnikow, ukazują całą złożoność i sprzeczności ludzkiej natury. Ich wewnętrzne konflikty dotyczą zarówno sfery emocjonalnej, jak i moralnej, co sprawia, że są one niezwykle wiarygodnymi portretami ludzkich przeżyć. Hamlet i Raskolnikow to postacie rozdarte pomiędzy własnym rozumem i uczuciami, pomiędzy pragnieniami a moralnością, co sprawia, że ich historie są tak fascynujące i uniwersalne.

Wnioskując, można stwierdzić, że człowiek jako istota pełna sprzeczności jest nieodłącznym elementem ludzkiej egzystencji. Zarówno w „Hamlecie” Szekspira, jak i w „Zbrodni i karze” Dostojewskiego, znajdujemy bohaterów, których wewnętrzne konflikty i dwoistość natury stanowią kluczowe elementy fabuły. Te literackie arcydzieła pokazują, że ludzkie sprzeczności są elementem nieuniknionym, wpływającym na decyzje i postępowania jednostek, a także na ich los.