Rozprawka na podstawie lektur: Czy miłość jest siłą mobilizującą do działania i zmiany światopoglądu, czy też uczuciem destrukcyjnym? Analiza na przykładzie „Lalki” i „Zbrodni i kary”

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.01.2026 o 15:15

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 9.06.2025 o 22:00

Miłość jest jednym z najpotężniejszych uczuć, które może wpływać na nasze decyzje, motywować do działania, a czasem prowadzić do destrukcji. Literatura dostarcza nam wielu przykładów pokazujących, jak miłość może wpływać na losy bohaterów, zmieniać ich światopogląd i kierować postępowaniem. W tej rozprawce przyjrzymy się, w jaki sposób miłość jest ukazana w dwóch klasycznych dziełach literackich: "Lalce" Bolesława Prusa oraz "Zbrodni i karze" Fiodora Dostojewskiego. Analizując te dwa utwory, spróbujemy odpowiedzieć na pytanie, czy miłość jest siłą mobilizującą do działania i zmiany światopoglądu, czy też prowadzi do destrukcji.

"Lalka" Bolesława Prusa to powieść, która wnikliwie bada społeczeństwo polskie w drugiej połowie XIX wieku, ukazując przy tym różne aspekty miłości. Główny bohater, Stanisław Wokulski, jest przedsiębiorcą, który zakochuje się w arystokratce Izabeli Łęckiej. Miłość do Izabeli staje się dla niego siłą mobilizującą, która popycha go do działania. Wokulski zdaje sobie sprawę, że aby zdobyć serce ukochanej, musi zyskać pozycję społeczną i majątek. Miłość staje się motywacją do rozszerzenia działalności handlowej i odniesienia sukcesu finansowego. Z tego punktu widzenia można uznać, że miłość jest siłą pozytywną.

Jednakże, w miarę rozwoju akcji, miłość Wokulskiego do Izabeli staje się także jego przekleństwem. Z czasem dostrzega on, że jego uczucie jest jednostronne, a Izabela jest jedynie pusta i egoistyczna. Wokulski zaczyna stopniowo tracić złudzenia i jego światopogląd ulega zmianie. Ostatecznie doprowadza go to niemal do rozpaczy i poczucia klęski. Miłość, która początkowo była inspiracją, przeradza się w źródło cierpienia i destrukcji. Wokulski traci wiarę w miłość, a także w społeczeństwo, które go otacza.

Z kolei w "Zbrodni i karze" Fiodora Dostojewskiego miłość również odgrywa istotną rolę, jednak w nieco inny sposób. Główny bohater, Rodion Raskolnikow, to młody student, który popełnia morderstwo motywowane chęcią przetestowania własnej teorii o jednostkach wybitnych. Zbrodnia początkowo wydaje się dla niego aktem racjonalnym, jednak szybko staje się źródłem wewnętrznego rozdarcia i cierpienia. W miarę rozwoju powieści, Raskolnikow zaczyna odczuwać coraz większy wyrzut sumienia, a jego samotność i izolacja pogłębiają się.

Miłość jednak staje się czynnikiem, który prowadzi Raskolnikowa do wewnętrznej przemiany. Jest to miłość Soni Marmieładowej, młodej kobiety, która sama zmaga się z trudnym losem i poświęca się dla innych. Sonia reprezentuje miłość pełną współczucia, empatii i zrozumienia. To właśnie jej miłość staje się dla Raskolnikowa siłą, która mobilizuje go do refleksji nad sobą i swoim postępowaniem. Daje mu nadzieję na odkupienie win i znalezienie sensu życia. Dzięki Soni Raskolnikow stopniowo zaczyna dostrzegać wartość moralności i miłości, co prowadzi go do wyznania zbrodni i podjęcia kary. W tym przypadku miłość okazuje się siłą odkupiającą i prowadzącą do wewnętrznej przemiany.

Podsumowując, zarówno "Lalka" Bolesława Prusa, jak i "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego ukazują różne oblicza miłości oraz jej wpływ na bohaterów. W "Lalce" miłość początkowo mobilizuje Wokulskiego do działania, ale ostatecznie staje się źródłem cierpienia i prowadzi do jego duchowej porażki. W "Zbrodni i karze", mimo początkowego chaosu i destrukcji, miłość Soni staje się dla Raskolnikowa siłą odkupiającą, prowadzącą do moralnej odnowy. Ostatecznie, miłość może być zarówno inspiracją i siłą do działania, jak i uczuciem destrukcyjnym. Wszystko zależy od kontekstu oraz osobistych przeżyć bohaterów, które kształtują ich podejście do miłości.