Dobro i zło – ich pochodzenie i miejsce w świecie. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Księgi Rodzaju. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.06.2024 o 10:08

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 13.06.2024 o 9:40

---

#

---

Dualizm moralności, który dzieli rzeczywistość na dobro i zło, jest jednym z najbardziej fundamentalnych aspektów naszego postrzegania świata. Owa dychotomia wywołuje konsternację zarówno u filozofów, jak i teologów od wieków, stając się głównym przedmiotem refleksji w literaturze, sztuce i religii.

Religia chrześcijańska, a zwłaszcza Biblia, dostarcza nam bogatego materiału do refleksji na temat pochodzenia dobra i zła. Podobnie w literaturze znajdziemy liczne dzieła, które analizują te kwestie z różnych perspektyw. W chrześcijaństwie wszystko, co stworzył Bóg, jest dobre, a złem jest każdy przejaw nieposłuszeństwa wobec Jego woli. Zakładając, że celem niniejszej rozprawki jest przedstawienie dualizmu dobra i zła na podstawie Księgi Rodzaju oraz utworu literackiego "Jądro Ciemności" autorstwa Josepha Conrada, postaram się dogłębnie zbadać oba aspekty.

Rozwinięcie

Analiza Księgi Rodzaju

Pierwsze strony Księgi Rodzaju opisują majestatyczny akt stworzenia świata przez Boga. Proces ten trwał sześć dni, po których Bóg odpoczął siódmego dnia. Każdy dzień stworzenia kończy się stwierdzeniem: „I widział Bóg, że było to dobre”. To powtarzające się stwierdzenie nie jest jedynie formalnością, ale fundamentalnym określeniem natury stworzenia. Wszystko, co stworzył Bóg, jest intrinsycznie dobre, co wskazuje na dobro jako pierwotny stan wszechświata.

Pojęcie istnienia i niebytu

Przed aktem stworzenia nie było nic. Ten stan niebytu jest czymś, co trudno nam sobie wyobrazić, ponieważ nasze umysły są przyzwyczajone do postrzegania świata w kategoriach tego, co jest. Bóg w swoim akcie stworzenia daje początek bytowi, co jest równoznaczne z dobrem. Światło wyłaniające się z ciemności, ląd pojawiający się z wód czy życie, które wypełnia ziemię, to metaforyczne odwołania do triumfu dobra (bytu) nad niebytem.

Dobro jako wola Boga

Księga Rodzaju jednoznacznie wskazuje, że wszystko, co stworzył Bóg, jest dobre i w zgodzie z Jego wolą. Zło natomiast pojawia się jako zaprzeczenie tej woli, co skutkuje nieładem i powrotem do niebytu. Przykładowo, grzech pierwszych ludzi — Adama i Ewy — jest rezultatem nieposłuszeństwa wobec Bożego nakazu, co prowadzi do degradacji pierwotnego stanu rzeczywistości.

Przykład Adama i Ewy

Adam i Ewa, umieszczeni w Ogrodzie Eden, mieli zakaz spożywania owoców z drzewa poznania dobra i zła. Złamanie tego zakazu, czyli akt nieposłuszeństwa, nie tylko złamało harmonię stworzenia, ale również wprowadziło śmierć jako karę, będącą przedsionkiem niebytu. Grzech pierwszych ludzi to nie tylko czyn, ale też symboliczna droga ku niebytowi, a zatem stanowi przykładowy przejaw silnej entropii i niszczycielskiej siły.

Kontekst literacki: Joseph Conrad – "Jądro Ciemności"

"Jądro Ciemności" Josepha Conrada oferuje świeże spojrzenie na dualizm dobra i zła, wyrastające z kontekstu cywilizacyjnego i psychologicznego. W tym opowiadaniu cywilizacja jawi się jako bariera przed wewnętrznym złem człowieka. Jednakże, kiedy ta zasłona opada, naturalna skłonność do zła ujawnia się w pełni.

Postać Kurtza

Kurtz, centralna postać "Jądra Ciemności", jest doskonałym przykładem człowieka, który odrzucił zasady cywilizacyjne. Jego odizolowanie od świata cywilizowanego i przekształcenie w tyrana ukazują jak cienka jest granica między cywilizacją a prymitywizmem. Kurtz, wbrew pierwotnemu zamysłowi niesienia oświaty do Afryki, staje się destrukcyjną siłą, wpędzającą miejscową ludność w koszmar niewoli i wyzysku.

Siła destrukcyjna zła

W "Jądrze Ciemności" zło nie jest tylko brakiem dobra, ale również aktywną siłą destrukcyjną, która prowadzi do nieistnienia. Ta negatywna energia objawia się w prymitywnych instynktach i odrzuceniu norm moralnych, co przyczynia się do upadku zarówno jednostek, jak i społeczeństw.

Porównanie i analiza

Księga Rodzaju i "Jądro Ciemności" ukazują zło jako stan prowadzący do chaosu i niebytu. W chrześcijaństwie zło jest zaprzeczeniem woli Bożej, co skutkuje degradacją stworzonych bytów. Natomiast w literackim ujęciu Conrada zło wynika z odrzucenia zasad cywilizacyjnych i ujawnienia pierwotnych instynktów.

Wnioski dotyczące ludzkiej natury

Obie perspektywy zgadzają się co do tego, że zło wynika z naszej własnej natury. W Biblii jest to grzech pierworodny, natomiast u Conrada jest to wewnętrzny prymitywizm człowieka. W obu przypadkach zło prowadzi do autodestrukcji, zarówno jednostkowej, jak i społecznej.

Ujęcie filozoficzne

Święty Augustyn, jeden z najważniejszych teologów chrześcijaństwa, w swoim dziele "Wyznania" wiele pisał o pochodzeniu dobra i zła. Według niego, zło nie jest osobnym bytem, ale brakiem dobra. W jego interpretacji zło istnieje tam, gdzie brak jest Bożej obecności. Jego tezy są podstawą głębszego rozważania etyki chrześcijańskiej i doskonale harmonizują z analizą Księgi Rodzaju.

Zakończenie

Nasza analiza pokazuje, że zarówno Księga Rodzaju, jak i "Jądro Ciemności" ukazują zło jako stan, który wynika z nieposłuszeństwa wobec wyższych zasad (boskich lub cywilizacyjnych). Dobro z kolei jest związane z harmonią i istnieniem w zgodzie z owymi zasadami.

Implikacje dla chrześcijaństwa

Dla chrześcijanina, dobro jest sensem i ostatecznym przeznaczeniem stworzenia, podczas gdy zło prowadzi na manowce ku nieistnieniu. Odrzucając Boże zasady, człowiek wpada w stan chaosu i niszczenia, podobnie jak Kurtz w "Jądrze Ciemności".

Ostatnie refleksje

Zło, które znajduje się w nas samych, jest formą autodestrukcji. Wszystkie drogi duchowego i moralnego uzdrowienia prowadzą do odkupienia i życia wiecznego, co stanowi drogę do odzyskania utraconej dobrej natury człowieka.

Tym samym, zarówno Księga Rodzaju, jak i Conradowski "Jądro Ciemności" prowadzą nas do głębszej refleksji nad naturą dobra i zła w świecie, podkreślając znaczenie harmonii, posłuszeństwa i moralnych zasad w kształtowaniu naszego istnienia.

---