Człowiek w obliczu cierpienia. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Księgi Hioba. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.06.2024 o 10:26

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 26.06.2024 o 9:40

---

1. Wstęp

Cierpienie jest integralnym elementem ludzkiego życia, nieuniknionym doświadczeniem, które dotyka każdego z nas w różnym stopniu i w różnych momentach życia. Objawia się ono na wielu płaszczyznach: cielesnej, emocjonalnej i duchowej. Każdy człowiek, bez względu na status społeczny, wiek, płeć czy wiarę, przechodzi przez okresy trudne, w których doświadczane bólu i strat.

b) Problem postawy wobec cierpienia:

Historia pokazuje, że ludzie od wieków starali się zrozumieć naturę cierpienia i znaleźć sens w jego istnieniu. Zarówno myśliciele świeccy, jak i religijni filozofowie zastanawiali się nad przyczynami i celami cierpienia. W literaturze można znaleźć dwie podstawowe postawy wobec cierpienia: pokorną akceptację, że jest to nieodłączny element ludzkiej egzystencji, oraz buntownicze odrzucenie, próbę zrozumienia bądź zapanowania nad cierpieniem.

c) Literatura jako źródło analizy postaw:

Literatura daje nam wgląd w różnorodne postawy ludzi wobec cierpienia, umożliwia nam refleksję nad naszymi własnymi doświadczeniami i podejściami. Księga Hioba, jeden z najstarszych i najbardziej znanych tekstów biblijnych, stanowi centralny punkt w badaniu postaw wobec cierpienia. Dla kontekstu pomocniczego posłużę się „Cierpieniami młodego Wertera” Johanna Wolfganga von Goethego, które ukazują odmienny sposób radzenia sobie z cierpieniem.

---

2. Cierpienie w Księdze Hioba

Księga Hioba przedstawia losy człowieka imieniem Hiob, znanego ze swojej sprawiedliwości i pobożności. Jego życie jest pełne błogosławieństw, ma duży majątek, liczną rodzinę i cieszy się zdrowiem. Jednak, na skutek zakładu między Bogiem a Szatanem, Hiob traci wszystko: jego majątek zostaje zniszczony, dzieci giną, a on sam zostaje dotknięty ciężką chorobą.

b) Postawa Hioba:

W obliczu tych nieszczęść Hiob mówi: „Bóg dał, Bóg wziął; niech będzie imię Pańskie błogosławione”. Jego pierwsza reakcja to pokorna akceptacja, wyrażona w tych słowach. Hiob rozumie, że wszystko co posiadał, zawdzięczał Bogu i dlatego przyjmuje zarówno dobro, jak i zło pochodzące z Jego ręki.

c) Ewolucja postawy Hioba:

Z biegiem czasu Hiob nie jest w stanie pojąć, dlaczego takie cierpienie spotkało go mimo jego prawości. W jego postawie pojawiają się zwątpienia i poczucie niesprawiedliwości. Hiob zaczyna kwestionować sens swoich cierpień i dostrzega brak odpowiedzi na swoje pytania, co prowadzi go do momentów rozpaczy.

d) Wpływ Elihu na Hioba:

Istotną rolę w zrozumieniu cierpienia przez Hioba odegrały rozmowy z jego przyjacielem Elihu. Elihu wskazuje Hiobowi trzy błędy w jego myśleniu: 1. Przekonanie, że cierpienie jest zawsze karą od Boga. 2. Przekonanie, że można być w pełni sprawiedliwym wobec Boga. 3. Przekonanie o braku sensu we wszechświecie. Elihu podkreśla, że Bóg może mieć różne cele w pozwalaniu na cierpienie i że człowiek może nigdy nie zrozumieć boskiego planu.

e) Finalne zrozumienie i akceptacja:

Hiob ostatecznie dochodzi do zrozumienia, że nie jest w stanie pojąć Boga i Jego planów. Jego akceptacja przebiega przez "rozumienie, że nic nie rozumie". Hiob godzi się z losem, akceptuje swoje cierpienie jako część większego, boskiego planu. Po tym zrozumieniu Hiob pojednuje się ze Stwórcą i odzyskuje dawne życie, ponownie błogosławione przez Boga.

---

3. Cierpienie w "Cierpieniach młodego Wertera" Johann Wolfgang von Goethe

„Cierpienia młodego Wertera” powstały w epoce romantyzmu, która koncentrowała się na jednostce, jej emocjach i indywidualizmie. Romantyzm wyeksponował także idee buntu i wyobcowania jednostki w konfrontacji z normami społecznymi.

b) Cierpienie emocjonalne i duchowe Wertera:

Werter, główny bohater dzieła Goethego, staje się symbolem cierpiącego romantyka. Jego głównym źródłem cierpienia jest nieszczęśliwa miłość do Lotty, która jest zaręczona z innym mężczyzną. Werter doświadcza ogromnego wyobcowania i izolacji, nie znajduje swojego miejsca w świecie pełnym konwenansów, co pogłębia jego wewnętrzne rozdarcie.

c) Werter jako buntownik:

Werter buntuje się przeciwko cierpieniu, odrzuca możliwość akceptacji swojego losu. W przeciwieństwie do Hioba, Werter nie szuka sensu w cierpieniu, a ucieka się do emocjonalnych ekstrema. Jego desperacja i niezrozumienie świata prowadzą go do ostatecznego aktu buntu - samobójstwa.

d) Porównanie podejścia Wertera do hiobowej akceptacji:

Werter nie wyciąga żadnej nauki z cierpienia, nie dąży do samodoskonalenia. W jego postawie dominują emocjonalne ekstrema i brak zrozumienia dla większego sensu cierpienia. W przeciwieństwie do Hioba, który poprzez swoje cierpienie zbliża się do boskiej mądrości i akceptacji, Werter stopniowo pogrąża się w rozpaczy, nie potrafiąc znaleźć ukojenia.

---

4. Rozważania filozoficzne:

Cierpienie może być postrzegane zarówno jako sensowne, jak i bezsensowne, zależnie od przyjmowanego światopoglądu. Dla jednych może być to próba, przez którą należy przejść, by osiągnąć duchowy rozwój, dla innych nic więcej niż bezcelowy ból niezakorzeniony w żadnym wyższym sensie.

b) Dualizm akceptacja-bunt:

Postawa akceptacji, jak w przypadku Hioba, może przynieść ukojenie i pozwolić na powrót do normalności, gdyż wyrasta z przekonania, że cierpienie ma sens. Z kolei bunt, jak u Wertera, może prowadzić do nasilenia cierpienia i autodestrukcji, ponieważ oznacza próbę walki przeciwko nieuniknionemu.

c) Transcendentalne podejście:

W różnych systemach filozoficznych i religijnych cierpienie jest nadawany różny sens. Stoicy, na przykład Marek Aureliusz, podkreślali wagę cierpliwości i akceptacji rzeczy, na które człowiek nie ma wpływu. Dla stoików wewnętrzny spokój był możliwy tylko przez akceptację rzeczywistości taką, jaka jest.

---

5. Zakończenie

Cierpienie jest nieuniknionym elementem ludzkiego życia. Znane nam literackie dzieła, takie jak Księga Hioba i „Cierpienia młodego Wertera”, ukazują różne sposoby radzenia sobie z cierpieniem. Można zauważyć dwa główne podejścia: akceptację i bunt.

b) Osobista refleksja:

Rozważając postawy Hioba i Wertera, czytelnik może zastanowić się, która z nich jest bardziej wartościowa w różnych kontekstach życiowych. Akceptacja może przynieść pewną formę spokoju i uczynić cierpienie znośnym, podczas gdy bunt może prowadzić do destrukcji, ale także może być postrzegany jako autentyczna reakcja na niezrozumiałe i bezsensowne cierpienie.

c) Ostateczna myśl:

Pytanie, czy zrozumienie i akceptacja cierpienia mogą przynieść spokój, czy też bunt i opór są nieodłączną częścią ludzkiej natury, pozostaje otwarte. W końcu to indywidualne doświadczenia i przekonania wpływają na nasze podejście do cierpienia i nadają mu osobisty sens.

---