Dobro i zło – ich pochodzenie i miejsce w świecie. Biblia i wybrany kontekst.

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 1.07.2024 o 11:34

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 29.06.2024 o 7:38

Definicja dobra i zła: Dobro i zło stanowią fundamentalne pojęcia ludzkiej moralności, które determinują nasze działania, wybory i wartości. Dobro najczęściej jest definiowane jako to, co przynosi korzyści, jest sprawiedliwe, piękne i zgodne z wartościami uznawanymi za pozytywne. Zło natomiast jest przeciwieństwem dobra, to wszystko, co przynosi szkodę, jest niesprawiedliwe, brzydkie i jest uznawane za negatywne. Brak jasnych definicji tych pojęć może prowadzić do chaosu moralnego, gdzie działania nie są oceniane według spójnych standardów. W prawodawstwie, jak i codziennym życiu społecznym, rodzinnym i osobistym, dobro i zło pełnią rolę moralnych drogowskazów, które pozwalają nam na utrzymanie harmonii i sprawiedliwości w społeczeństwie.

Dualizm dobra i zła: Problem dobra i zła to nie tylko zagadnienie praktyczne, ale również filozoficzne i teologiczne. Pytanie o genezę tych pojęć prowadzi do głębokich rozważań na temat natury ludzkiego istnienia i moralności. Filozofia grecka oraz religia chrześcijańska wywarły ogromny wpływ na kulturę łacińską, oferując różne odpowiedzi na pytanie o pochodzenie i naturę dobra i zła. Filozofia grecka, zwłaszcza myśl Platona i stoików, kładła nacisk na porządek, rozum i cnoty, natomiast chrześcijaństwo uznaje Boga za źródło wszelkiego dobra, a zło za skutek odwrócenia się od Jego woli.

Teza: W kontekście chrześcijaństwa dobro to wola Boga, a zło to jej brak. Zgodnie z tą interpretacją dobro objawia się przez zgodność z planem Stwórcy, a zło jest rezultatem jego zaprzeczania. Miejsce tych pojęć w świecie staje się bardziej zrozumiałe, gdy rozważymy je w kontekście niepoznawalnego, transcendentalnego planu Boga.

Część I: Analiza fragmentów Biblii

Tworzenie świata przez Boga w sześciu dniach, zakończone odpoczynkiem w siódmym, obrazowo pokazuje, że porządek, harmonia i struktura są istotnym elementem dobra. Każdy aspekt stworzenia – od światła, przez wodę, ląd, rośliny, zwierzęta aż po człowieka – jest opisywany jako "dobry". Dobro jest tutaj synonimem boskiego porządku i harmonii.

Wnioski nasuwają się same: dobro to twór Boga, jest to wszystko, co pochodzi od Niego i czym jest przesiąknięte Jego zamierzenie. Dobro jest zgodne z wolą Boga i to właśnie w tym kontekście należy je interpretować.

Księga Hioba: Historia Hioba jest jednym z najbardziej znaczących przykładów przedstawienia problematyki zła w Biblii. Hiob, człowiek sprawiedliwy i bogobojny, doświadcza niesamowitych cierpień i strat, mimo iż, wydaje się, nie uczynił niczego złego. Jego nieszczęścia prowokują głębokie pytania o naturę zła i sprawiedliwość Boga.

Elihu, jeden z przyjaciół Hioba, sugeruje, że zło nie pochodzi bezpośrednio od Boga, ale jest konsekwencją braku harmonii z Jego wolą. Bóg, będący wszechmocnym Stwórcą, dopuszcza zło jako część swojego niepojętego planu. Ten plan, choć niezrozumiały dla człowieka, ma na celu ostateczne dobro.

Historia Hioba wskazuje na trudność zrozumienia zła jako części boskiego porządku. Zło jest tutaj przedstawiane jako brak woli Boga – moment, w którym człowiek czy świat odwracają się od boskiego porządku i harmonii. W ten sposób zło staje się przestrogą oraz konsekwencją odwrócenia się od woli Boga.

Część II: Analiza filozofii starożytnej

W kontekście edukacji i wiedzy, pożyteczność staje się kryterium dobra. Zło natomiast to każde działanie, które sprzeciwia się prawdziwej wiedzy i cnotom, prowadząc do szkodliwości i chaosu.

Platon: Platon rozwija ideę Sokratesa, ukazując dobro jako najwyższą zasadę świata. W jego filozofii dobro jest początkiem wszystkiego, co istnieje, i jest racją bytu dla całego stworzenia. Zło jest zaprzeczeniem tej odwiecznej zasady i wynika z odwrócenia się od niej.

Nadrzędność dobra w porządku świata według Platona wskazuje na to, że dobro jest fundamentem i celem wszystkiego, co istnieje. Zło jest więc nie tylko brakiem dobra, ale także brakiem porządku i harmonii w kosmosie.

Stoicy: Stoicyzm kładzie nacisk na zgodność z pneumą, czyli rozumem wszechświata. Dobro według stoików to wszystko, co jest zgodne z rozumem i naturą wszechświata. Zło to każde działanie i stan sprzeczny z tą zasadą. Dla stoików brak celu i sprzeczność z naturalnym porządkiem to istota zła.

W tej filozofii absolutna zgodność dobra z porządkiem wszechświata jest kluczowa. Zło jest nie tylko brakiem porządku, ale również zaprzeczeniem sensu istnienia.

Część III: Synteza filozofii chrześcijańskiej i starożytnej

Przekonania Augustyna łączą się z myślą stoików na temat porządku wszechświata, jak również z biblijnym nauczaniem z Księgi Genesis, gdzie wszystko, co stworzył Bóg, jest dobre. Zło jest więc brakiem bytu, brakiem istnienia, czymś, co nie pochodzi od Boga, ale stanowi skutek odwrócenia się od boskiego planu.

Podsumowanie

Konkluzja: Posiadanie moralnych drogowskazów jest kluczowe dla zrozumienia naszego miejsca w świecie. Zarówno chrześcijańska interpretacja dobra i zła jako zgodności lub braku zgodności z wolą Boga, jak i starożytne filozofie podkreślają znaczenie porządku i harmonii jako fundamentów istnienia. W związku z tym istota zawierzenia w odwieczny plan Boga lub uniwersalny porządek świata pozostaje fundamentalna dla naszej moralnej orientacji.

Klamra: Augustynowska filozofia jako most między stoickimi ideałami a biblijnym nauczaniem ukazuje, że bycie "dobrym" oznacza przede wszystkim życie w zgodzie z porządkiem wszechświata, naturą i wolą Boga, zaś unikanie "zła" oznacza unikanie chaosu, nieporządku i odwrócenia się od boskiego światła. To właśnie w tej harmonii znajdujemy sens i cel naszego istnienia.