Refleksja nad narodem jako temat utworu literackiego. Omów zagadnienie na podstawie Wesela Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.07.2024 o 6:27

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 14.07.2024 o 5:52

I. Wstęp

Dzieła literackie podejmujące tematykę narodową mają na celu nie tylko opisanie ówczesnej rzeczywistości, ale również demaskowanie przywar narodowych, krytykę negatywnych postaw oraz wskazanie możliwych rozwiązań problemów społecznych. Chcą one być głosem sumienia narodu, zmuszającym do refleksji i samokrytyki.

Do analizy refleksji nad narodem wybrałem dwa ważne utwory literatury polskiej: "Wesele" Stanisława Wyspiańskiego oraz III część "Dziadów" Adama Mickiewicza. Oba dzieła w sposób głęboki i wielowymiarowy poruszają tematykę narodową, ukazując zarówno siłę, jak i słabości polskiego społeczeństwa.

II. „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego jako dramat symboliczny

Centralnym miejscem akcji "Wesela" jest chata bronowicka, która staje się metonimią całej Polski. W tej chałupie spotykają się reprezentanci różnych warstw społecznych: chłopi, inteligencja, artyści. Każda z postaci, zarówno rzeczywista jak i fantastyczna, niesie ze sobą określone znaczenia i w symbole postaw społecznych.

Przedstawienie społeczności przełomu XIX i XX wieku w "Weselu" to ukazanie przed-odzyskaniowej Polski. Polska pod zaborami była krajem podzielonym, pozbawionym suwerenności, ale i rozdętym konfliktami wewnętrznymi. Wyspiański, odwołując się do przeszłych wydarzeń i uniwersalnych cech narodu polskiego, pokazuje, że mimo tych trudności istnieje możliwość odrodzenia, o ile społeczeństwo potrafi zjednoczyć się w działaniu.

III. Krytyka społeczna w „Weselu”

Postaci takie jak Poeta i Dziennikarz symbolizują inteligencję, która nie wywiązuje się ze swoich obowiązków wobec narodu. Poeta, zamiast tworzyć dzieła mobilizujące społeczeństwo do działania, ucieka w sferę marzeń i wewnętrznych rozterek. Dziennikarz, z kolei, zamiast upowszechniać wiedzę i wzmacniać świadomość narodową, zajmuje się plotkami i powierzchownymi tematami. Radczyni, jako symbol niezrozumienia chłopów i ich potrzeb, przedstawia elitę społeczną oderwaną od rzeczywistości.

Obraz chłopów ukazany przez Wyspiańskiego również nie jest jednoznaczny. Czepiec, choć posiada potencjał i siłę, często kieruje się tępa agresją i pozwala się manipulować swoim zapałem. Chłopi, mimo swojego entuzjazmu, są łatwo dostępni na wpływy i manipulacje.

Karykatura chłopomanii jest kolejną warstwą krytyki społecznej w "Weselu". Przedstawiane zakłamane pojednanie między inteligencją a chłopami ukazuje, jak płytkie i skomercjalizowane są te relacje. Upiór, symbol zakłamania narodowego, to postać, która ostrzega przed fałszywymi gestami i udawaniem jedności.

Wyspiański, poprzez dramat "Wesele", wzywa do przeprowadzenia katharsis: oczyszczenia i przebudzenia narodu z marazmu symbolizowanego przez chocholi taniec. Autor pragnie, aby Polacy przestali tkwić w letargu i podziałach, ale obudzili się i zjednoczyli w działaniu na rzecz wspólnej przyszłości.

IV. „Dziady cz. III” Adama Mickiewicza jako uzupełnienie kontekstu

Mickiewicz w III części "Dziadów" kładzie duży nacisk na krytykę stanu narodu. W słowach Wysockiego z Wielkiej Improwizacji obnaża wewnętrzne podziały narodowe, pokazując, jak elity ulegają oderwaniu od rzeczywistości ludu. Symbolika lawy, używana przez Mickiewicza, ukazuje wewnętrzną siłę narodu (lawa), którą otacza jałowa, bezwartościowa skorupa elit.

Podział społeczeństwa ukazany w "Dziadach" jest równie wyraźny jak w "Weselu". Mickiewicz kontrastuje elity, które w salonach warszawskich zajmują się rozrywkami i plotkami, z ludem, który jest gotów do poświęceń i walki za Polskę. Szlachta i wyższe warstwy społeczne są przedstawione jako skorupa bez wartości, podczas gdy biedna szlachta i lud to ci, którzy naprawdę czują i przeżywają narodowe problemy.

Młode pokolenie patriotów w "Dziadach" Mickiewicza staje w opozycji do starszego pokolenia, które ulega apatii i beznadziei. Konflikt między nimi pokazuje, jak ważna jest walka o idéiały i jak młody duch może wpłynąć na odrodzenie narodu. Mickiewicz, podobnie jak Wyspiański, wzywa do działania i zjednoczenia się wobec wspólnych celów narodowych.

V. Podsumowanie i refleksja końcowa

Społeczność narodowa, ukazana w „Weselu” i „Dziadach”, jest żywym organizmem, który może ulec patologicznemu rozwojowi, jeśli nie zostaną wyeliminowane jej wewnętrzne słabości. Autorzy w swoich dziełach pokazują, że duch narodu polskiego musi przejść przez proces redefinicji, aby doprowadzić do odrodzenia i zjednoczenia.

Ostateczną myślą jest uznanie literatury jako narzędzia zapobiegania chorobom narodowym. Utwory takie jak "Wesele" i "Dziady" mają potencjał do demaskowania przywar społeczeństwa i inspirowania do zmian. Literatura, jako głos sumienia narodu, może wpływać na kształtowanie przyszłości i mobilizować do wspólnego działania na rzecz dobra kraju. Wyspiański i Mickiewicz, poprzez swoje dzieła, pozostawiają nam cenne przesłanie: jedność, refleksję i działanie to klucz do odrodzenia i przyszłości narodu polskiego.