Relacja świata realistycznego i fantastycznego. Omów zagadnienie na podstawie Wesela Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 23.07.2024 o 13:15

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 23.07.2024 o 12:49

Relacja świata realistycznego i fantastycznego. Omów zagadnienie na podstawie "Wesela" Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Stanisław Wyspiański napisał "Wesele" inspirowany autentycznym wydarzeniem: ślubem poety Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną, chłopką z podkrakowskich Bronowic. Utwór wystawiony po raz pierwszy w 1901 roku, szybko zyskał miano jednej z najważniejszych polskich dramatów. "Wesele" stanowi znakomity przykład tego, jak rzeczywiste wydarzenia mogą stać się fundamentem dla utworzenia wątków realistycznych i fantastycznych jednocześnie. Dzieło Wyspiańskiego jest precyzyjnym zapisem obyczajów, nastrojów i relacji pomiędzy różnymi warstwami społeczeństwa polskiego tamtych czasów, ale jednocześnie wprowadza do tego świata elementy fantastyczne, które podkreślają głębsze prawdy i konflikty wewnętrzne bohaterów.

"Wesele" dzieli się na dwa wątki: realistyczny i fantastyczny. Wątek realistyczny to opowieść o wydarzeniach mających miejsce w bronowickiej chacie podczas uroczystości weselnej. To tutaj zarysowują się interakcje między gośćmi, będące odzwierciedleniem społecznych i narodowych nastrojów tamtej epoki. Pojawiają się postacie takie jak Pan Młody, Gospodarz czy Dziennikarz, które reprezentują różne grupy społeczne i warstwy polskiego społeczeństwa.

Jednak Wyspiański wzbogaca tę realistyczną narrację o elementy fantastyczne, które pojawiają się szczególnie w II i III akcie dramatu. W tych momentach na scenie pojawiają się zjawiska supernaturalne, takie jak zjawiska czy postacie z przeszłości, które wchodzą w interakcje z bohaterami i symbolizują ich wewnętrzne lęki, pragnienia i konflikty.

Jednym z najważniejszych elementów fantastycznych jest postać Stańczyka, błazna królewskiego za czasów Zygmunta Starego, który objawia się Dziennikarzowi. Stańczyk symbolizuje wyrzuty sumienia i jest uosobieniem narodowego bólu i trosk. Jego postać odnosi się do polskiej historii i roli intelektualistów w społeczeństwie. Stańczyk, będący jednocześnie rzeczywistą postacią historyczną i symbolicznie wykreowanym duchem, mówi Dziennikarzowi, że "zawodzisz". Ten monolog jest ostrzem krytyki społeczeństwa, które nie potrafi wyciągnąć lekcji z przeszłości i jest zgubione w bezczynności.

Innym przykładem jest spotkanie Marysi z widmem jej zmarłego ukochanego. Wizja ta nawiązuje do romantycznych wątków oraz konfliktu między miłością idealną a miłością ziemską. Maria, postać autentyczna, zderza się tutaj ze swoim wewnętrznym światem pragnień niespełnionych, które są symbolem tęsknoty i rozdwojenia między tym, co jest a tym, co mogłoby być.

Wreszcie, Chochoł, postać pojawiająca się w finale dramatu, jest znaczącym symbolem narodowym, który jednocześnie niesie nadzieję i bezczynność. Chochoł to snop słomy pokrywający krzew róży, reprezentujący dwoistość polskiego losu: z jednej strony nadzieję na odrodzenie narodu, z drugiej zaś stagnację i bezruch. Symbolicznie, Chochoł podkreśla totalne przenikanie się rzeczywistości i fantazji, odzwierciedlając marazm i niemoc, które dominują w polskim społeczeństwie końca XIX wieku.

Analogiczne przenikanie światów realistycznego i fantastycznego można dostrzec w dramacie Williama Szekspira "Makbet". Po raz pierwszy wystawiony na początku XVII wieku, "Makbet" jest jednym z najbardziej znanych dramatów angielskiego dramaturga, pełnym elementów nadprzyrodzonych. Postacie Czarownic pojawiają się na samym początku tragedii, wprowadzając elementy prorocze, które mają głęboki wpływ na głównego bohatera. Wiedźmy są uosobieniem żądz i ambicji Makbeta. Nie dają jednoznacznych odpowiedzi na pytania o swoje istnienie, ich wpływ na Makbeta jest jednak niezaprzeczalny.

Makbet, pod wpływem proroctw Czarownic, wkracza na ścieżkę zbrodni, której celem jest zdobycie i utrzymanie władzy. Skomplikowana natura tych proroctw i ich wieloznaczność sprawiają, że Makbet staje się postacią rozdwojoną między rzeczywistością a fantazją, niezdolną do jednoznacznego rozgraniczenia, co jest rzeczywiste, a co jest iluzją. Proroctwa, które były wstępnie związane z jego aspiracjami, przekształcają się w rzeczywistość, która w końcu prowadzi go do zguby. W kontekście "Makbeta", elementy fantastyczne są więc siłami napędowymi wydarzeń, które mają miejsce w realnym świecie.

Podobny wpływ elementów fantastycznych możemy zauważyć w "Weselu". Postacie takie jak Chochoł, Stańczyk czy Widmo mają ogromny wpływ na rzeczywiste działania bohaterów, ukazując ich wewnętrzne lęki, pragnienia i konflikty. Dziennikarz, zmuszony do refleksji nad swoją rolą w społeczeństwie przez postać Stańczyka, Marysia, skonfrontowana z romantyczną wizją miłości przez swojego zmarłego ukochanego, czy też cała społeczność bronowicka, zatrzymana w bezruchu przez taniec Chochoła – wszyscy oni doświadczają głębokiego przenikania świata realistycznego i fantastycznego.

Relacja między światami realistycznym i fantastycznym w "Weselu" i "Makbecie" jest skomplikowana i wielowymiarowa. W obu przypadkach świat fantastyczny jest odzwierciedleniem wewnętrznych lęków i pragnień bohaterów, które manifestują się jako rzeczywiste siły wpływające na ich działania i decyzje. Fantastyczne elementy, niezależnie od tego, czy są to Czarownice z "Makbeta", czy zjawy z "Wesela", działają jako katalizatory, które prowokują bohaterów do wglądu w ich własne dusze i wydobywają na powierzchnię ukryte konflikty i napięcia.

Podsumowując, światy realistyczny i fantastyczny są w literaturze nierozerwalnie związane i wzajemnie się przenikają. W "Weselu" Stanisława Wyspiańskiego oraz "Makbecie" Williama Szekspira, te dwa elementy literackie są ze sobą splecione w sposób, który pozwala nam lepiej zrozumieć ludzkie myśli, emocje i doświadczenia. Literatura, dzięki takiemu połączeniu, staje się głębsza i bardziej złożona, ukazując skomplikowaną naturę rzeczywistości, w której żyjemy. Relacje między rzeczywistością a fantazją są kluczem do zgłębienia ludzkiej psychiki i kultury, a dzieła takie jak "Wesele" i "Makbet" są doskonałym tego dowodem.