Motyw cierpienia niezawinionego i jego znaczenie dla przesłania utworu. Omów zagadnienie na podstawie Dżumy Alberta Camusa.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 9.08.2024 o 9:43

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 9.08.2024 o 9:03

Wstęp

Cierpienie niezawinione to temat, który stanowi serce powieści. Definiuje ono ból, który dotyka ludzi niezależnie od ich działań czy zasług. W „Dżumie” cierpienie to nie wynika z winy jednostek ani społeczności – jest przypadkowe, nieprzewidywalne i wszechobecne. Wprowadzenie do tego tematu w powieści pozwala na zgłębianie trudnych pytań moralnych i filozoficznych dotyczących sensu życia, sprawiedliwości i odpowiedzialności wobec siebie i innych. Camus, jako filozof absurdu, wykorzystuje ten motyw, by przybliżyć czytelnikom swoje przemyślenia na temat ludzkiego losu, który jest skazany na cierpienie bez widocznej przyczyny czy sensu.

Rozwinięcie

1. Wszechobecność cierpienia w powieści

W miarę jak epidemia rozwija się, cierpienie staje się niemal codziennością dla mieszkańców Oranu. Miasto zaczyna się przyzwyczajać do widoku śmierci i cierpienia, co paradoksalnie zamienia grozę w rutynę. Kolejne ofiary, zarówno te anonimowe, jak i znane mieszkańcom, dodają głębi ludzkim dramatom toczącym się na ulicach miasta. Sceny przepełnione bólem i rozpaczą stają się powszechne: ludzie umierający na straganach, w domach, w szpitalach przepełniach goryczą ich niepewnej egzystencji.

2. Śmierć dziecka jako punkt kulminacyjny cierpienia

Obecni przy jego łóżku lekarze, w tym doktor Rieux, są bezsilni wobec cierpienia dziecka. Rieux, człowiek nauki i empatii, nie potrafi zaakceptować śmierci niewinnego dziecka – jest to moment, który zdaje się kwestionować podstawy jego zawodowej i osobistej wiary w sens życia i medycyny. To wydarzenie ma również głęboki wpływ na ojca Paneloux. Początkowo głosi on kazania o boskim zamyśle i karze za grzechy, jednak po śmierci Filipa jego postawa ulega dramatycznej przemianie. Z oskarżyciela staje się współczującym chrześcijaninem, który zdaje sobie sprawę z zawodności swoich wcześniejszych przekonań i zaczyna angażować się w konkretną pomoc cierpiącym, porzucając abstrakcyjną teologię.

Śmierć Filipa prowokuje refleksje filozoficzne u głównych bohaterów powieści. Doktor Rieux, z zawodu praktyczny i racjonalny, zmuszony jest zrewidować swoje poglądy na temat ludzkiego cierpienia. Jego konkluzja nie przynosi ulgę – cierpienie, jak twierdzi, jest częścią ludzkiego istnienia, niewytłumaczalne i niesprawiedliwe. Paneloux, natomiast, z religijnego punktu widzenia zmaga się z próbą pogodzenia miłości i sprawiedliwości Boga z widokiem niewinnego dziecka, które umiera w agonii. Jego wewnętrzne zmagania prowadzą go do zaangażowania się w walkę z epidemią, mimo że nie znajduje jednoznacznych odpowiedzi na swoje pytania.

3. Cierpienie emocjonalne i psychiczne

Jednym z przykładów osoby zmagającej się z taką izolacją jest Raymond Rambert, dziennikarz, który przypadkowo odwiedza Oran w momencie wybuchu epidemii. Izolowany od ukochanej kobiety, Rambert podejmuje desperackie próby wydostania się z miasta. Jego początkowe pragnienie ucieczki, dyktowane miłością do partnerki, powoli ustępuje miejsca postawie solidarności i altruizmu. Rambert, choć boleśnie dotknięty rozłąką, ostatecznie decyduje się pozostać w mieście i pomagać w walce z epidemią.

Podobne rozterki przeżywa doktor Rieux, który choć jest świadomy nieuchronności śmierci swojej chorej na gruźlicę żony, zmuszony jest pozostawać w Oranie. Jego miłość i troska o żonę mieszają się z poczuciem obowiązku wobec mieszkańców miasta. Rozłąka z ukochaną, świadomość jej samotnej walki z chorobą w sanatorium, staje się dla niego źródłem głębokiego cierpienia psychicznego, które nosi w sobie przez całą powieść.

4. Niesprawiedliwość i poczucie bezsilności

Życie w Oranie w trakcie epidemii staje się egzystencjalnym wyzwaniem. Mieszkańcy muszą zmagać się z licznymi problemami dnia codziennego: brakiem pracy, narastającym głodem, zamknięciem sklepów i powszechną nędzą. Ludzie, zmuszeni do przetrwania w ciężkich warunkach, chwytają się każdej możliwości zarobku, nawet jeśli oznacza to pracę przy grzebaniu zwłok. Przykładami takich działań są młodzi chłopcy, poszukujący zarobku w tych trudnych i niebezpiecznych warunkach, co świadczy o desperackiej potrzebie zdobycia środków do życia.

5. Reakcje społeczne na cierpienie

Jednostki również podejmują indywidualne próby przeciwdziałania cierpieniu. Doktor Rieux, Rambert, Paneloux i Tarrou – każda z tych postaci stara się na swój sposób walczyć z epidemią i ulżyć cierpiącym. Ich przemiany duchowe w obliczu dżumy stanowią ważny element parabeli Camusa. Doktor Rieux, zaczynając jako realistyczny medyk, kończy jako człowiek, który w pełni akceptuje irracjonalność i niesprawiedliwość świata. Paneloux, z kolei, zmienia się z gorliwego teologa w osobę empatyczną i współczującą.

Zakończenie

Dzieło Camusa jest przesiąknięte filozofią absurdu – ideą, że życie jest pozbawione wyraźnego sensu, a cierpienie i śmierć są nieuniknionymi elementami ludzkiego istnienia. Jednakże, mimo tej mrocznej perspektywy, „Dżuma” przynosi przesłanie nadziei i humanizmu. Akceptacja cierpienia i walka z nim, nawet jeśli wydaje się bezsensowna, jest aktem odwagi i solidarności, który nadaje życiu wartość i cel.

Refleksje Camusa, zawarte w „Dżumie”, są niezwykle aktualne także w kontekście współczesnych wydarzeń, takich jak pandemie czy kryzysy społeczne. Problem cierpienia niezawinione jest uniwersalny i ponadczasowy, zmuszając każdego z nas do zastanowienia się nad własnym podejściem do życia, trudności i solidarności z innymi. Ta uniwersalność przesłania „Dżumy” sprawia, że powieść ta jest nieodmiennie ważna i inspirująca dla czytelników na całym świecie.