Z jakiego powodu ludzie ulegają złu? Odwołanie do Księgi Rodzaju i innych utworów literackich

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 24.01.2026 o 18:04

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 23.01.2026 o 12:44

W literaturze często spotykamy się z motywem zła, które ma różne oblicza i przyczyny. Problem, dlaczego ludzie ulegają złu, jest złożony i wieloaspektowy. Księga Rodzaju, będąca fundamentalnym tekstem w tradycji judeochrześcijańskiej, oraz inne utwory literackie dostarczają nam bogatego materiału do analizy tego zagadnienia. W tej rozprawce omówię kilka kluczowych powodów, dla których ludzie poddają się złu, ilustrując je przykładami z literatury.

Pierwszym i najbardziej podstawowym powodem ulegania złu jest ciekawość i chęć poznania zakazanego. Księga Rodzaju (Rdz 3,1-7) opowiada o upadku pierwszych ludzi, Adama i Ewy. Ewę kusi wąż, symbolizujący Szatana, oferując jej zakazany owoc z drzewa poznania dobra i zła. Ewa, zaintrygowana możliwością zdobycia wiedzy, ulega pokusie i spożywa owoc, a następnie nakłania do tego Adama. Wydarzenie to pokazuje, że ciekawość i pragnienie przekroczenia granic mogą prowadzić do moralnego upadku.

Drugim istotnym powodem jest chciwość i pragnienie posiadania więcej, niezależnie od konsekwencji. W powieści "Makbet" Williama Szekspira znajduje się doskonały przykład tego mechanizmu. Tytułowy bohater, Makbet, pod wpływem proroctwa trzech wiedźm oraz namów swojej żony, decyduje się na zbrodnię, aby zdobyć tron Szkocji. Makbet, który początkowo jest lojalnym rycerzem, ulega zgubnej żądzy władzy, co prowadzi go do kolejnych zbrodni i w końcu do tragicznego końca. Jego upadek wynika z chciwości, która staje się silniejsza niż jego moralne skrupuły.

Kolejnym powodem jest władza i pragnienie dominacji. W powieści George’a Orwella "Rok 1984" mamy do czynienia z totalitarnym reżimem, który dąży do pełnej kontroli nad obywatelami. Władze Oceanii posługują się różnymi formami opresji, kłamstw i manipulacji, by utrzymać swoją pozycję. Ludzie, którzy są częścią rządzącej elity, ulegają złu, kierując się pragnieniem władzy absolutnej i kontroli nad innymi. Ich działania są motywowane chęcią zachowania swojego statusu i wpływów, co skutkuje szerzeniem zła i cierpienia w społeczeństwie.

Kolejnym ważnym przykładem jest zazdrość, która potrafi skłonić ludzi do popełniania czynów niegodnych. W dziele "Hamlet" Szekspira, Claudius, zazdrosny o tron i miłość królowej Gertrudy, morduje swego brata króla Hamleta, aby zdobyć władzę. Zazdrość o pozycję i uczucia drugiej osoby doprowadza go do skrajnego zła, a jego działania stają się motorem tragedii, która dotyka wielu postaci w utworze.

Nie można również pominąć wpływu strachu jako motywu ulegania złu. W literaturze często spotykamy postaci, które w obawie o swoje życie, pozycję społeczną lub dobrostan podejmują złe decyzje. W "Procesie" Franza Kafki główny bohater, Józef K., zostaje oskarżony o nieznane przestępstwo i w miarę rozwoju fabuły staje się coraz bardziej zastraszony i zdezorientowany. Jego działania, podjęte w panice i strachu, prowadzą go do moralnej degradacji i ostatecznego upadku.

Ostatnim, ale równie ważnym czynnikiem jest wpływ otoczenia i społecznych norm. Ludzie często ulegają złu, gdy widzą, że jest ono powszechnie akceptowane lub wręcz nagradzane. W powieści "Folwark zwierzęcy" George’a Orwella, zwierzęta, które początkowo walczą o równość i sprawiedliwość, stopniowo ulegają korupcji pod wpływem nowych liderów. Napoleon i jego świta, kierując się własnymi interesami, poddają się złu, ignorując pierwotne ideały rewolucji. W ten sposób całe społeczeństwo folwarku zostaje zdemoralizowane i zniszczone przez chciwość i manipulację.

Podsumowując, przyczyn ulegania złu przez ludzi można doszukiwać się w różnych motywach: ciekawości, chciwości, pragnieniu władzy, zazdrości, strachu czy wpływie otoczenia. Przykłady z literatury, takie jak Księga Rodzaju, "Makbet", "Rok 1984", "Hamlet", "Proces" oraz "Folwark zwierzęcy", jasno pokazują, że źródła zła tkwią w ludzkiej naturze, słabościach oraz w okolicznościach, w jakich się znajdują. Analiza tych utworów pozwala lepiej zrozumieć mechanizmy, które skłaniają ludzi do złych uczynków, i może stanowić przestrogę przed poddawaniem się tym destrukcyjnym siłom.