Bajki - krótkie utwory w literaturze oświecenia

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 27.11.2023 o 15:58

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 25.11.2023 o 20:07

Bajki są krótkimi utworami literackimi, które od wieków cieszą się dużą popularnością wśród czytelników w różnym wieku. Przez wieki bajki pełniły funkcję dydaktyczną, edukując i moralizując swoich odbiorców. W okresie oświecenia, który przypadał na XVIII wiek, bajki nabrały nowego znaczenia i zasadniczo zmienił się sposób, w jaki były przyjmowane przez społeczeństwo.

Bajki oświeceniowe charakteryzowały się cechami typowymi dla tego okresu, takimi jak racjonalizm, krytyka społeczna czy dążenie do poprawy warunków życia. Ich autorzy dostrzegli w bajkowej formie możliwość ukazania rzeczywistości w sposób prosty i zrozumiały dla wszystkich, co pozwalało na szeroki odbiór. W tej epoce bajki zaczęły funkcjonować w podwójny sposób – jako utwory dla dzieci, które miały kształtować ich moralność i etykę, oraz jako narzędzie edukacyjne dla dorosłych, które miało nauczać ich życia wartościowego i odpowiedzialnego.

Oświeceniowe bajki, takie jak "Basnie" Ignacego Krasickiego czy "Pisma moralne" Stanisława Trembeckiego, niosły ze sobą ważne przesłania dotyczące różnych aspektów życia społecznego. Autorzy wykorzystywali alegorię i symbolikę, by w przystępny sposób pokazać odbiorcom, jakie skutki może przynieść postępowanie niewłaściwe i jakie wartości powinny kierować ludźmi. Bajki ukazywały często konsekwencje egoizmu, pychy czy chciwości, a ich bohaterowie byli często personifikacją tych negatywnych cech.

Przykładem bajki oświeceniowej jest "Kruk i Lis" autorstwa Ignacego Krasickiego. Opowiada ona historię dwóch zwierząt, które próbują wykorzystać siebie nawzajem dla własnych korzyści. Jednak różna inteligencja i przebiegłość tych postaci przede wszystkim pokazują konsekwencje chciwości i fałszywości. Bajka ta w prosty sposób przekazuje ważne przesłanie moralne i etyczne, jakim jest właściwe postępowanie w relacjach międzyludzkich.

Bajki oświeceniowe bardzo często zawierały również krytykę społeczną, która miała na celu zwrócenie uwagi na wady i zaniedbania w społeczeństwie. Wskazywały na nierówności, hierarchię społeczną oraz praktyki, które prowadziły do niesprawiedliwości społecznej. Przykładem może być bajka "Jak głupiemu wzorem" Stanisława Trembeckiego, w której autor ukazuje złe praktyki i zaniedbania w życiu społeczeństwa.

Bajka w oświeceniu pełniła więc ważną rolę w kształtowaniu moralności i etyki, a także w oświecaniu i edukacji ludzi w sposób uniwersalny i przystępny. Autorzy wykorzystywali tę formę, by przemówić do czytelnika, zwracając uwagę na błędy i wady, które powinny być wyeliminowane w społeczeństwie. Dzięki temu bajki oświeceniowe miały duże znaczenie w procesie kształtowania się nowoczesnego społeczeństwa opartego na wartościach, takich jak sprawiedliwość, równość czy szacunek dla drugiego człowieka.

Podsumowując, bajki oświeceniowe to krótkie utwory, które w okresie XVIII wieku, a także w kolejnych epokach, miały duże znaczenie w edukacji i moralizowaniu społeczeństwa. Przekazywały ważne przesłania moralne i etyczne, a także krytykowały niesprawiedliwość i złe praktyki społeczne. Dzięki swojej prostocie i zrozumiałości, bajki stanowiły uniwersalne narzędzie w kształtowaniu społeczeństwa opartego na nowoczesnych wartościach, dążącego do poprawy warunków życia i równości dla wszystkich.