„Podróże kształcą” — rozprawka rozważająca słuszność twierdzenia na podstawie lektur (klasa 7)

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 16.01.2026 o 15:11

Podróże, zarówno te fizyczne, jak i metaforyczne, od wieków fascynowały ludzi, dostarczając nie tylko rozrywki, ale także edukacji. Przyglądając się tematyce podróży w literaturze omawianej w klasie 7, można zauważyć, że pełnią one istotną rolę w rozwoju bohaterów i wzbogacaniu ich wiedzy o świecie. Analizując wybrane lektury, postaram się rozważyć słuszność stwierdzenia, że podróże kształcą.

Pierwszą lekturą, którą warto w tym kontekście przywołać, jest „W pustyni i w puszczy” autorstwa Henryka Sienkiewicza. Powieść ta opowiada o przygodach dwojga dzieci, Stasia Tarkowskiego i Nel Rawlison, które zostają porwane przez zbuntowanych Arabów i w wyniku splotu wydarzeń przemierzają Afrykę. Podczas tej podróży bohaterowie nie tylko poznają różnorodne kultury i przyrodę Czarnych Lądów, ale także zyskują bezcenne doświadczenia życiowe. Staś, który początkowo jest jedynie nieśmiałym chłopcem, uczy się odpowiedzialności i podejmowania decyzji w trudnych sytuacjach. Jego wiedza o geografii i zdolności przetrwania w dzikich warunkach rośnie, co można uznać za potwierdzenie tezy, że podróże wzbogacają człowieka pod względem intelektualnym i psychicznym.

Kolejnym przykładem jest „Ania z Zielonego Wzgórza” autorstwa Lucy Maud Montgomery. Choć opowieść ta nie skupia się na podróżach w sensie fizycznym, to podróże wewnętrzne bohaterki - Ani Shirley - odgrywają kluczową rolę w jej rozwoju. Ania, przybywając na Zielone Wzgórze, wkracza do zupełnie nowego świata, który początkowo wydaje jej się obcy i wrogi. Jednak z czasem, dzięki swojej wyobraźni i otwartości na nowe doświadczenia, uczy się akceptować i doceniać to, co ją otacza. Ania rozwija umiejętności społeczne, empatię oraz zyskuje cenną wiedzę o życiu i ludziach. Jej podróż jest zatem metaforą procesu kształcenia, który jest możliwy dzięki otwartości na nowe doświadczenia.

Trzecią lekturą, która ilustruje kształcącą moc podróży, jest „Tomek w Krainie Kangurów” Alfreda Szklarskiego. Tytułowy bohater, Tomek Wilmowski, wyrusza z ojcem w daleką podróż do Australii, gdzie przeżywa wiele przygód. Podczas wyprawy chłopiec zdobywa wiedzę przyrodniczą, poznaje nowe kultury i uczy się radzenia sobie w różnych sytuacjach. Kontakt z australijską florą i fauną, a także z miejscową ludnością, kształtuje jego osobowość i poszerza horyzonty myślowe. Jest to doskonały przykład na to, jak podróże mogą przyczynić się do nauki przez bezpośrednie doświadczenie.

Ostatnim przykładem, który chciałbym przytoczyć, jest „Przygody Tomka Sawyera” Marka Twaina. Choć akcja powieści rozgrywa się w jednym miejscu, przygody głównego bohatera stanowią rodzaj podróży ku dorosłości. Tomek, biorąc udział w różnych perypetiach, takich jak odkrycie skarbu czy ucieczka na wyspę, poznaje zasady rządzące światem oraz znaczenie przyjaźni, odwagi i moralności. Jego podróże, choć mają bardziej symboliczny charakter, również prowadzą do zdobycia wiedzy o sobie i otaczającym go świecie.

Podróże, zarówno te fizyczne, jak i wewnętrzne, są nieodłącznym elementem wielu utworów literackich omawianych na poziomie szkolnym. W każdej z przytoczonych lektur bohaterowie zyskują coś wartościowego poprzez swoje doświadczenia, co niewątpliwie kształtuje ich osobowość i rozwija intelektualnie. Podróże otwierają umysły na nowe horyzonty, ucząc tolerancji, empatii oraz dostarczając wiedzy o różnych kulturach i naturze.

Podsumowując, literatura pokazuje, że podróże kształcą w bardzo szerokim zakresie. Bez względu na to, czy są to podróże rzeczywiste, czy symboliczne, każda z nich wnosi do życia bohaterów nową jakość i wiedzę. Dlatego można śmiało stwierdzić, że podróże mają nieocenioną wartość edukacyjną i są kluczowym narzędziem w procesie poznawania świata i siebie samego.