Rozprawka: Czy można zachować godność w skrajnych sytuacjach? Analiza na podstawie 'Elegii o chłopcu polskim', 'Proszę państwa do gazu' oraz wiersza 'Pokolenie'

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: wczoraj o 11:32

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: przedwczoraj o 9:08

Rozprawka maturalna na temat "Czy można zachować godność w skrajnych sytuacjach?" wymaga refleksji nad kondycją ludzką w obliczu ekstremalnych doświadczeń. Wielu pisarzy i poetów w swoich dziełach mierzyło się z tym trudnym pytaniem, przyglądając się losom jednostek postawionych w sytuacjach granicznych. W mojej rozprawce przeanalizuję, na podstawie wybranych utworów literackich, w jaki sposób możliwe jest zachowanie godności w obliczu nieprzezwyciężonych problemów i wyzwań.

W pierwszej kolejności przyjrzyjmy się "Elegii o chłopcu polskim" Krzysztofa Kamila Baczyńskiego. Baczyński, jako jeden z wybitnych poetów pokolenia wojennego, porusza temat młodości skonfrontowanej z brutalnością wojny. Utwór ukazuje dramat młodych ludzi, którzy zamiast cieszyć się beztroską młodością, muszą mierzyć się z okrucieństwem i zniszczeniem. Bohater liryczny, postawiony w obliczu nieuchronnej śmierci, stara się zachować resztki człowieczeństwa i godności. "Elegia" pokazuje, że mimo beznadziejnej sytuacji, można zachować wewnętrzną siłę i moralną czystość. Baczyński, poprzez metaforykę i kontrasty, kreśli obraz młodzieńca świadomego własnych wartości, co pozwala mu zachować godność nawet w obliczu zagłady.

Kolejnym przykładem literackim, który obrazuje próbę zachowania godności w skrajnych warunkach, jest opowiadanie "Proszę państwa do gazu" Tadeusza Borowskiego. Autor, bazując na własnych doświadczeniach z obozu koncentracyjnego, przedstawia dramat więźniów, którzy każdego dnia zmagają się z nieludzkimi warunkami życia. Borowski ukazuje, jak w sytuacji skrajnego cierpienia i upodlenia, niektórzy potrafią odnaleźć w sobie odwagę i wolę, by nie zatracić człowieczeństwa. Główny bohater, będący alter ego Borowskiego, obserwuje swoich towarzyszy, którzy mimo beznadziei, starają się pomagać sobie nawzajem i nie poddawać się całkowitemu zezwierzęceniu. Choć dla wielu godność wydaje się abstrakcyjnym pojęciem, determinacja do zachowania jej pozwala zachować im poczucie tożsamości i wartości, mimo ekstremalnych doświadczeń.

Tymczasem w wierszu "Pokolenie" Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, autor podejmuje refleksję nad losem całego pokolenia młodych ludzi, których życie zostało naznaczone przez wojnę. Baczyński kreśli obraz świata, w którym wartości moralne ulegają zachwianiu, a jednostki są zmuszone do ciągłego wyboru między przetrwaniem a zachowaniem godności. Pomimo zewnętrznego chaosu i wszechobecnej śmierci, w utworze pojawia się motyw nadziei i wewnętrznej walki o pozostanie wiernym swoim zasadom. Baczyński poprzez poetycką formę ukazuje, że pomimo ogromu cierpienia i zniszczenia, można odnaleźć w sobie siłę, by nie poddać się całkowitemu upodleniu.

Książka "Inny świat" autorstwa Gustawa Herlinga-Grudzińskiego jest kolejnym świadectwem ludzkiej determinacji w zachowaniu godności w obliczu ekstremalnych warunków życia w obozie pracy. Herling-Grudziński, opisując swoje doświadczenia z sowieckiego łagru, ukazuje zarówno okrucieństwo systemu, jak i niezwykłą wolę przetrwania więźniów. Autor zwraca uwagę na to, że nawet w świecie pozbawionym moralnych zasad i człowieczeństwa, jednostki potrafią odnaleźć w sobie odwagę, by sprzeciwić się degradacji własnej tożsamości. "Inny świat" to przestroga, ale także pochwała dla ludzkiej siły ducha, która pozwala zachować godność w najbardziej skrajnych sytuacjach.

Podsumowując, analizowane utwory literackie pokazują, że choć zachowanie godności w skrajnych sytuacjach bywa niezwykle trudne, to nie jest całkowicie niemożliwe. Zarówno w przypadku "Elegii o chłopcu polskim", "Proszę państwa do gazu", jak i "Pokolenia" czy "Innego świata", ukazani bohaterowie poprzez walkę i niezłomność udowadniają, że mimo zewnętrznych okoliczności można odnaleźć siłę, by pozostać wiernym swoim wartościom. Literatura w sposób przejmujący przypomina nam o tym, że godność ludzka jest nie tylko moralną wartością, ale także siłą determinującą nasze przetrwanie i rozwój duchowy nawet w najtrudniejszych chwilach.