Czy utwory z epoki romantyzmu uczą nas wartości moralnych?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: wczoraj o 10:11

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 16.01.2026 o 10:12

Epoka romantyzmu była okresem burzliwych przemian społecznych, politycznych i kulturowych, które znalazły swoje odbicie w literaturze. Twórcy romantyczni koncentrowali się na emocjach, indywidualizmie oraz buncie przeciwko normom społecznym. Wśród dzieł z tego okresu można znaleźć wiele utworów, które nie tylko poruszają serca i umysły czytelników, ale także uczą uniwersalnych wartości moralnych.

Pierwszym przykładem romantycznego utworu, który kształtuje postawy moralne, jest „Dziady” Adama Mickiewicza. W części II zbioru przedstawione zostało obrzęd zaduszek, podczas którego dusze zmarłych przybywają, by wyznać swoje grzechy i znaleźć ukojenie. Utwór ten uczy, że nasze czyny mają konsekwencje i wpływają na innych ludzi. Dzieci, które pojawiają się podczas obrzędu, płaczą nad brakiem miłosierdzia, którego nie zaznały za życia. Mickiewicz pokazuje, jak ważne są empatia i zrozumienie w relacjach z innymi ludźmi. Ponadto, w "Dziadach" części III, poeta zwraca uwagę na wartość patriotyzmu i poświęcenia dla ojczyzny. Historia Konrada, który cierpi za swój naród, uczy nas odwagi, poświęcenia i walki o wyższe cele.

Kolejnym utworem, który niesie ze sobą ważne przesłanie moralne, jest „Kordian” Juliusza Słowackiego. Dramat ten porusza temat poszukiwania sensu życia oraz próby zrozumienia swojego miejsca w świecie. Główny bohater, Kordian, przechodzi przez różne etapy dojrzewania i buntu, by w końcu poświęcić się sprawom narodowym. Słowacki ukazuje, że prawdziwa siła tkwi nie tyle w fizycznej mocy, co w charakterze i determinacji jednostki. Moralną wartością, którą można wyciągnąć z „Kordiana”, jest konieczność poszukiwania własnej drogi życiowej i mierzenia się z przeciwnościami losu, a także nieustanne poszukiwanie zgodności własnych przekonań z czynami.

Warto również wspomnieć o „Cierpieniach młodego Wertera” Johanna Wolfganga Goethego, książce, która stała się swoistym manifestem romantycznego podejścia do uczuć. Werter jest postacią, która swoje emocje przeżywa niezwykle intensywnie, co prowadzi go do tragicznego końca. Utwór ten ostrzega przed destrukcyjną siłą niekontrolowanych emocji i ukazuje, jak ważne jest dążenie do równowagi w życiu. Werter, chociaż szlachetny w swoich uczuciach, pokazuje, że brak samoakceptacji i zrozumienia własnych ograniczeń może prowadzić do zguby. Goethe daje do zrozumienia, że wartość moralna tkwi w umiejętności pogodzenia się z własnymi uczuciami i otoczeniem.

„Balladyna” Juliusza Słowackiego to kolejny utwór romantyczny, który podejmuje zagadnienia moralne. Tytułowa bohaterka jest symbolem ambicji i żądzy władzy, które prowadzą do zbrodni i tragedii. Przez swoje działania Balladyna ukazuje, jak destrukcyjne mogą być pycha i chciwość. Słowacki przekazuje, że każde działanie niesie ze sobą konsekwencje i że nie da się uniknąć odpowiedzialności za własne czyny. Tragiczna historia Balladyny jest ostrzeżeniem przed oddaniem się niskim instynktom oraz przypomina o uniwersalnym prawie sprawiedliwości i kary.

Nie można pominąć roli utworów Fryderyka Chopina, choć muzyka wydaje się bardziej abstrakcyjna niż literatura. Jego etiudy, mazurki i polonezy niosą ze sobą głębokie emocje patriotyczne i nostalgiczne. Chopin poprzez swoje utwory muzyczne wyrażał ból, tęsknotę oraz miłość do ojczyzny, które mogą inspirować do refleksji nad własnym stosunkiem do kraju oraz wartości patriotycznych.

Podsumowując, literatura romantyczna, chociaż powstała w specyficznym kontekście historycznym, niesie ze sobą uniwersalne wartości moralne. Uczy nas empatii, odwagi w obliczu przeciwności, odpowiedzialności za własne czyny oraz dążenia do zgodności między przekonaniami a działaniem. Romantyczni twórcy, poprzez unikalne podejście do emocji i buntu, wpisują się w długą tradycję refleksji nad naturą ludzką i jej moralnym kompasem. Współczesny czytelnik, sięgając po dzieła romantyków, może odnaleźć w nich wartości, które będą prowadziły go przez życie.