Motyw literacki jako odwołanie do tradycji literackiej i jego rola w kreacji świata przedstawionego w utworze

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 15.10.2023 o 13:12

Motyw literacki odgrywa niezwykle istotną rolę w kreacji świata przedstawionego w utworze. To właśnie przez motywy pisarze sięgają po tradycję literacką, tworząc swoje dzieła na fundamentach wcześniej stworzonych. Motywy stanowią pewnego rodzaju odwołanie do konkretnego tematu, życiowej sytuacji czy wątku, które kiedyś pojawiły się w literaturze i znalazły uznanie czytelników. Odnajdując i wykorzystując motyw literacki, autorzy szybko budują swój świat przedstawiony, wprowadzając czytelnika w specyficzny klimat i wciągając go w treść utworu.

Analizując rolę motywów literackich i ich związek z tradycją, warto posłużyć się przykładami, które pokazują, jak motywy te są adaptowane i reinterpretowane w różnych kontekstach. Przyjrzyjmy się na początek motywowi wędrówki. Od czasów antycznych, przez takie dzieła jak "Odyseja" Homera, aż po współczesne powieści fantasy, wędrówka służyła jako narzędzie do eksploracji świata, charakteru postaci oraz różnorodnych filozofii życiowych. Ten uniwersalny motyw, z jednej strony, jest odwołaniem do archetypicznej podróży bohatera, a z drugiej – daje autorom możliwość badania ludzkich dążeń, strachów i nadziei w ciągle zmieniających się kontekstach kulturowych i społecznych.

Kolejny przykład to motyw miłości, który rozpatrywać można przez pryzmat wielu epok i gatunków literackich – od tragicznych romansów w stylistyce Szekspirowskiej, przez romantyczne uniesienia w literaturze romantyzmu, aż po skomplikowane układy emocjonalne w nowelistyce współczesnej. Miłość jako motyw ma głębokie korzenie w tradycji literackiej i posłużył do stworzenia wielu porywających i uniwersalnie rezonujących historii w kanonie światowej literatury.

Nie mniej ważny jest motyw samotności, który, podobnie jak miłość, stanowi odzwierciedlenie ludzkiego doświadczenia. Od melancholijnych obrazów romantycznych poetyckich jałmużników po zmagania z alienacją w literaturze modernistycznej i postmodernistycznej – samotność służy jako naczynie do refleksji nad kondycją ludzką i jej zmiennym charakterem.

Motywy literackie są więc ważnym aspektem w literaturze, ponieważ pozwalają na nawiązywanie do tradycji i wpisywanie się w pewien kontekst działań twórczych. Niezależnie od epoki, gatunku czy stylu literackiego, motywy są obecne we wszystkich dziełach literackich. Przez korzystanie z motywów autorzy podtrzymują i rozwijają kanon literacki, ukazując swoje powiązania i przynależności do poprzednich pokoleń pisarzy. To działanie ma na celu ochronę i utrwalenie ważnych wartości literackich.

Równocześnie motywy literackie stanowią narzędzie, które pomaga pisarzowi w konstrukcji świata przedstawionego. Autorzy wykorzystują motywy, aby tworzyć charakterystyczny i spójny obraz rzeczywistości, w jakiej rozgrywa się akcja utworu. Motyw literacki może stać się kluczem, który otwiera drzwi do głównego wątku, a nawet całej fabuły.

Motywy literackie pełnią także funkcję wyrazu artystycznego. Przez posługiwanie się pewnym motywem, pisarz może zasugerować pewne idee, opisać pewne zjawiska czy ukazać swoje postawy względem świata. Motyw może być także powodem do refleksji czytelnika, pobudzić go do analizy czy interpretacji treści dzieła. Twórczość literacka jest więc miejscem, w którym motyw literacki może szeroko rozwijać swoje znaczenie i wpływ na odbiorcę.

Niezależnie od tego, czy autor korzysta z motywów znanych i obecnych już wcześniej w literaturze, czy tworzy nowatorskie rozwiązania, motyw literacki gra niebagatelną rolę w kreacji świata przedstawionego w utworze. Poprzez motywy pisarze nawiązują do tradycji literackiej, a jednocześnie wykorzystują je w celu budowy swojego własnego, unikalnego świata. Motywy literackie wpływają na wyraz artystyczny i treść dzieła, nadając mu charakterystyczny klimat i głębię. To przez obecność motywów literackich twórcy literatury są w stanie zaskakiwać i poruszać czytelników, tworząc wiecznie ważne i inspirujące dzieła.