Różna cena poświęcenia się przez człowieka: Analiza wybranych lektur obowiązkowych i kontekstów literackich

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.01.2026 o 10:08

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 4.12.2024 o 23:03

Poświęcenie to jeden z kluczowych tematów literatury, analizowany przez pisarzy różnych epok i kręgów kulturowych. Często związany jest z dylematami moralnymi, wyborami życiowymi oraz konsekwencjami, jakie niesie dla bohaterów. W literaturze poświęcenie przybiera różne formy i ma różne ceny, które bohaterowie muszą zapłacić. W mojej pracy rozpatrzę ten problem, odnosząc się do znanej lektury obowiązkowej – "Lalki" Bolesława Prusa oraz innego utworu literackiego – dramatu "Antygona" Sofoklesa. Dodatkowo uwzględnię konteksty literackie, odnoszące się do poświęceń w innych epokach.

Pierwszym przykładem poświęcenia jest los Izabeli Łęckiej z powieści "Lalka". Choć mogłoby się wydawać, że jej życie jest jedynie ciągiem balów i przyjęć, to jednak jej poświęcenie polega na utrzymaniu pozycji społecznej i szukaniu zabezpieczenia finansowego poprzez małżeństwo. Izabela, wychowana w przekonaniu o wyjątkowości swojej pozycji społecznej, musi wybierać między uczuciami a praktycznym podejściem do życia, które narzuca jej upadek finansowy rodziny. W końcu decyduje się przyjąć oświadczyny mężczyzny, którego sama nie darzy prawdziwym uczuciem. Choć ostatecznie te decyzje nie prowadzą jej do szczęścia – wręcz przeciwnie, pozbawiające autentyzmu i indywidualności – pokazują, jak wielkie koszty płaci za przywiązanie do zasad świata, w którym się wychowała.

Kolejnym przejawem poświęcenia w "Lalce" jest postać Stanisława Wokulskiego. W jego przypadku cena poświęcenia objawia się w nieustannym dążeniu do osiągnięcia celów osobistych kosztem własnej miłości i szczęścia. Wokulski, zakochany w Izabeli Łęckiej, rezygnuje z wielu życiowych przyjemności, oddaje się pracy i pomnażaniu majątku w nadziei, że zyska uznanie i rękę ukochanej. Jego poświęcenie jest tak intensywne, że prowadzi go do samotności, marazmu i rozczarowania. To przykład, który pokazuje, że poświęcenie dla idei czy osoby, która nie odwzajemnia uczucia, może przynieść jedynie niespełnienie i gorycz.

Przykładem poświęcenia o zdecydowanie odmiennej naturze jest "Antygona" Sofoklesa. Tytułowa bohaterka jest skrajnie odmienna od Izabeli Łęckiej, kieruje nią niezłomne poczucie moralności i obowiązku wobec rodziny. Antygona poświęca swoje życie, by wypełnić święte, wg niej, powinności wobec zmarłego brata Polinika. Decyduje się pochować jego ciało mimo zakazu króla Kreona, wiedząc, że złamanie tego prawa skończy się dla niej śmiercią. Jej poświęcenie jest aktem odwagi i determinacji, które są podziwiane przez innych, lecz niezmiennie prowadzą do tragicznej śmierci. Cena, jaką płaci Antygona, to strata wszystkiego – życia i szansy na osobiste szczęście. Jednak jej poświęcenie przynosi moralne zwycięstwo, podważając tyranię władzy Kreona i pozostawiając trwały ślad w pamięci potomnych.

W analizie różnych kontekstów literackich, warto zwrócić uwagę na inne klasyczne arcydzieła, takie jak "Romeo i Julia" Szekspira, gdzie poświęcenie dla miłości staje się przyczyną tragedii głównych bohaterów. Romeo i Julia, mimo młodego wieku, nie wahają się poświęcić życia, będąc przekonanymi o prawdziwości i wyjątkowości swojego uczucia. Ich los ukazuje dramat jednostki, która wbrew społecznym i rodzinnym normom kieruje się wewnętrznym poczuciem miłości, lecz płaci za to najwyższą cenę.

Podsumowując, poświęcenie w literaturze przybiera różne formy i ma różnorodne konsekwencje dla bohaterów. Analizowane przykłady pokazują, że cena poświęcenia niewątpliwie różni się w zależności od motywacji oraz wartości, jakimi kierują się postaci literackie. Zarówno Izabela Łęcka, Stanisław Wokulski, jak i Antygona czy romantyczni kochankowie z utworów Szekspira pokazują, że poświęcenie może prowadzić do utraty tożsamości, wewnętrznego rozdarcia, ale też moralnego zwycięstwa. Literatura ukazuje, że decyzje o poświęceniu pozostawiają trwałe ślady w życiu bohaterów, a ich analiza pozwala zrozumieć wartość i koszt prawdziwego poświęcenia we współczesnym świecie.