Miłość destrukcyjna czy motywująca do działania? 'Dziady' cz. 3 i 'Cierpienia młodego Wertera'

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 18.01.2025 o 19:24

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 18.01.2025 o 15:02

Miłość jest jednym z najpotężniejszych uczuć, które towarzyszy ludziom od zarania dziejów i wpływa na każdego człowieka, niezależnie od wieku, statusu społecznego czy poziomu wykształcenia. Od wieków zajmuje ona szczególne miejsce w literaturze, będąc nie tylko źródłem inspiracji, ale także tematem licznych dzieł, które eksplorują jej wpływ na jednostki i całą ludzkość. Miłość potrafi być zarówno źródłem największego uniesienia, jak i przyczyną głębokiego cierpienia. W tej rozprawce postaram się rozważyć, czy miłość jest siłą destrukcyjną, czy motywującą do działania, analizując dwa klasyczne teksty literatury europejskiej: „Dziady” część III Adama Mickiewicza oraz „Cierpienia młodego Wertera” Johanna Wolfganga von Goethego.

Zacznijmy od analizy „Dziadów” części III, gdzie miłość odgrywa kluczową rolę w życiu głównego bohatera, Konrada. W utworze Mickiewicza niespełniona miłość pełna cierpienia jest jednym z głównych motywów, które prowadzą do transformacji Gustawa w Konrada. Miłość do Maryli, której nie może zaznać, staje się punktem zapalnym tej przemiany. Gustaw, przeradzając się w Konrada, zaczyna postrzegać miłość jako coś więcej niż tylko osobiste uczucie — przenosi je na bardziej uniwersalny poziom, utożsamiając je z miłością do ojczyzny, która wydaje się być romantycznym rozszerzeniem osobistych cierpień. W ten sposób niespełniona miłość staje się siłą, która motywuje do działania na rzecz wolności, i nadaje jego życiu nowe znaczenie.

Jednakże to ambicje Konrada, które wzrastają na bazie niespełnionych uczuć, prowadzą do jego konfrontacji z Bogiem w „Wielkiej Improwizacji”. To nie tylko wyraz pychy, ale także moment, w którym miłość, a raczej jej brak, objawia swą destrukcyjną siłę. Skrajne emocje kierują Konrada ku granicom szaleństwa, ujawniając, iż miłość, gdy przeradza się w obsesję, może przekształcić się w pychę i stać się niebezpieczną siłą prowadzącą do wewnętrznego upadku. Konrad, buntując się przeciwko Bogu, ukazuje, jak nierozwiązane kwestie sercowe mogą poprowadzić do osobistej destrukcji i zagubienia moralnego.

Podobne ambiwalentne oblicze miłości odnajdujemy w „Cierpieniach młodego Wertera” Goethego, gdzie również staje się ona motorem działań i jednocześnie źródłem największego cierpienia. Werter, młody mężczyzna zakochany w Lotcie, która jest związana z Albertem, doświadcza uczucia miłości jako najsilniejszego życiowego impulsu. To uczucie przynosi mu radość i natchnienie, skłaniając do refleksji filozoficznych i pisania listów pełnych emocji i introspekcji. Miłość ta na początku jawi się jako twórcza siła, która ubogaca jego życie wewnętrzne.

Jednak miłość, którą żywi Werter, z biegiem czasu przekształca się w obsesję, przytłacza go i sprowadza na granicę rozpaczy. Uczucie nie może zostać spełnione, co rodzi frustrację i napięcie, które z kolei prowadzą do samoudręki i rozpaczy. W końcu, Werter nie mogąc się uwolnić od intensywnych emocji, stopniowo traci poczucie własnej wartości i sensu życia. Kiedy miłość staje się nieosiągalnym marzeniem, bohater poddaje się jej destrukcyjnemu wpływowi, co w konsekwencji prowadzi do tragicznego finału, czyli jego samobójstwa.

Porównując obie narracje, widzimy, że zarówno w „Dziadach”, jak i w „Cierpieniach młodego Wertera”, miłość jest przedstawiana jako siła o dualnym charakterze. Z jednej strony może prowadzić do heroicznych czynów i intelektualnego wzbogacenia; z drugiej strony, ściąga w otchłań rozpaczy i autodestrukcji. Gustaw-Konrad i Werter to postacie, które podejmują działania pod wpływem miłości, ale na końcu spostrzegają jej destrukcyjny potencjał.

Na podstawie analizy tych tekstów można stwierdzić, że miłość jest uczuciem niezwykle złożonym, a jej wpływ na jednostkę zależy od wielu czynników, takich jak osobisty kontekst, dojrzałość emocjonalna oraz zewnętrzne okoliczności. W „Dziadach” miłość jest siłą motywującą do walki i próbą charakteru, natomiast w „Cierpieniach młodego Wertera” przekształca się w niszczycielską moc, prowadzącą do tragicznego końca. Oba dzieła pokazują, jak miłość, będąca jednym z najintensywniejszych i najbardziej sprzecznych uczuć, jest kluczowym elementem ludzkiej egzystencji i może mieć zarówno twórczy, jak i destrukcyjny wpływ na życie człowieka.