Dlaczego los człowieka nie jest zawsze od niego zależny? Analiza literacka.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 16.02.2025 o 15:50

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 14.02.2025 o 8:49

Człowiek od wieków zastanawia się nad tym, na ile ma wpływ na własne życie. Jednym z fundamentalnych pytań, które pojawiają się w literaturze, jest to dotyczące roli przypadku, okoliczności zewnętrznych i predestynacji w kształtowaniu losu jednostki. Współczesna literatura często eksploruje temat ograniczeń, jakie napotykamy, próbując kontrolować swoje życie. Przez analizę współczesnych utworów literackich możemy dojść do wniosku, że los człowieka nie zawsze jest od niego zależny, co może wynikać zarówno z czynników zewnętrznych, jak i z subtelnych wpływów społecznych i kulturowych.

Jednym z przykładów literatury współczesnej, która bada wpływ społecznych i politycznych okoliczności na życie jednostki, jest "Rok 1984" George’a Orwella. Powieść ta ukazuje świat, w którym totalitarny reżim kontroluje każdy aspekt życia obywateli. Główny bohater, Winston Smith, przez cały czas poszukuje prawdy i dąży do pewnego rodzaju osobistej wolności. Jednak w świecie Oceanii, gdzie rząd kontroluje informacje, język i indywidualne myśli, jego próby okazują się daremne. Jakiekolwiek podejmowane przez niego decyzje czy działania są ograniczane przez bezwzględny system, w którym żyje. Los Winstona jest przykładem na to, jak jednostka, mimo chęci i działań, nie jest w stanie zmienić swojego przeznaczenia w obliczu potężnych sił władzy.

Podobnie Katarzyna, bohaterka książki "Kobieta w klatce" autorstwa Jussiego Adlera-Olsena, doświadcza sytuacji, w której jej los jest niezależny od niej samej. W powieści ta młoda kobieta zostaje porwana i zamknięta w izolacji na wiele lat. Mimo swojej determinacji i próby wydostania się z pułapki, przez długi czas nie ma wpływu na swoje życie. Katarzyna musi polegać na innych, by ją odnaleźli i uratowali. W ten sposób książka ukazuje, jak okoliczności zewnętrzne, niezależne od jednostki, mogą całkowicie zdominować życie człowieka.

Ciekawym przykładem współczesnej literatury, która porusza temat przeznaczenia, jest powieść "Middlesex" autorstwa Jeffreya Eugenidesa. Książka opisuje życie Calliope Stephanides, która odkrywa, że jest hermafrodytycznym dzieckiem. Calliope/Cal nie ma wpływu na swoje biologiczne cechy, które w dużym stopniu kształtują jej/jego życie i tożsamość. Historia przedstawiona w "Middlesex" pokazuje, jak odziedziczone geny, nad którymi nie mamy kontroli, mogą determinować nasze życie od samego początku aż do jego końca. Bohater(ka) musi nauczyć się akceptować swoją unikalność i znaleźć miejsce w świecie, który nie zawsze akceptuje różnorodności.

Z kolei w "Nie opuszczaj mnie" autorstwa Kazuo Ishiguro, mamy do czynienia z historią klonów, które są tworzone z myślą o dostarczaniu organów. Ich życia są zaplanowane od samego początku, a uczuciowość i ludzkie aspiracje jednostek nie mają znaczenia w kontekście narzuconych im przeznaczeń. Kathy, Ruth i Tommy, główni bohaterowie, próbują odkryć sens własnego istnienia w świecie, w którym ich los został z góry przesądzony. Nie mają możliwości zmiany swojego przeznaczenia, mimo głębokiej potrzeby miłości i wolności.

Na podstawie tych przykładów można stwierdzić, że zarówno wpływy społeczne, polityczne, genetyczne, jak i nieprzewidywalne wydarzenia mogą ograniczać lub całkowicie eliminować wpływ człowieka na jego własny los. W literaturze współczesnej temat ten nie tylko skłania do refleksji nad kondycją ludzkiego istnienia, ale również zachęca do zadawania pytań o to, gdzie zaczynają się i kończą granice naszej wolności. Dzięki temu literatura pomaga nam lepiej zrozumieć złożoność życia, w którym nie zawsze mamy pełną kontrolę nad własnym losem, a nasze marzenia i aspiracje są często ograniczane przez siły pozostające poza naszą kontrolą. Ta złożoność i nieprzewidywalność prowadzi do wyniku, że decyzje jednostki, choć znaczące, mogą być przytłoczone potężnymi mechanizmami świata, w którym żyją.