Sen o Polsce czy sąd nad Polską? Omówienie zagadnienia na podstawie „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego z uwzględnieniem wybranego kontekstu.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: wczoraj o 18:47

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: przedwczoraj o 12:15

Wesele Stanisława Wyspiańskiego to jedno z najważniejszych dzieł literatury polskiej przełomu XIX i XX wieku, które w sposób niezwykle sugestywny obrazuje ówczesne dylematy narodowe, społeczne i kulturowe. Wyspiański, wykorzystując symbolikę weselną, rozważa przyszłość Polski oraz jej kondycję, co stawia pytanie: czy Wesele to sen o Polsce, czy raczej sąd nad Polską? Odpowiedź na to pytanie odnajdziemy, analizując poszczególne wątki dramatu i ich symboliczne znaczenie.

Na pierwszy plan wysuwa się sama ceremonia weselna między inteligencją a chłopstwem. Weselna zabawa to metafora polskiego społeczeństwa, które w euforii i chwilowym zapomnieniu przychodzi, by świętować swój potencjalny związek. Pamiętać należy, że zakończenie XIX wieku to czas szczególny dla Polaków – nadzieja na odzyskanie niepodległości mieszała się z goryczą zaborów i niezrealizowanych zrywów niepodległościowych. Wyspiański mistrzowsko ukazuje rozdźwięk między tym, co powinno się wydarzyć, a tym, co faktycznie ma miejsce.

Punktem centralnym Wesela jest moment, kiedy pan młody (symbol inteligencji) i jego wiejska żona stają się uosobieniem możliwego przymierza tych dwóch grup społecznych. Jednak żadne z nich nie jest w stanie w pełni zrealizować ideału jedności. Pan młody zdaje się idealizować chłopów, traktując ich bardziej jako romantyczny obrazek niż rzeczywistość, zaś wiejskie społeczeństwo, mimo tradycji i mądrości, pozostaje w stanie odrętwienia wynikającego z wieloletniej zależności i braku rzeczywistej akcji. Wesele okazuje się snem, w którym nadzieje są stale gaszone przez narodowe przywary i brak zdecydowania.

Krytycznym momentem dramatu jest scena pojawienia się Chochoła – symbolu zimowej stagnacji i czasu oczekiwania. Postać ta przypomina widzowi, że choć w snach wszystko jest możliwe, rzeczywistość pozostaje niezmienna. Chochoł symbolizuje sytuację, gdzie Brak jest realnego działania, mimo iż wszyscy doskonale zdają sobie sprawę z konieczności zmiany. Sąd nad Polską polega na pokazaniu tego narodowego lenistwa i stagnacji, które nie pozwalają na realizację ideałów.

W kontekście historycznym, Wesele można również odczytywać jako krytykę społeczeństwa polskiego. Wyspiański stawia przed nami lustro, które ukazuje wszystkie nasze wady: kłótnie, podziały, brak umiejętności współdziałania czy pogrążenie w romantycznych marzeniach o przeszłości zamiast aktywnego kształtowania przyszłości. Kiedy pod koniec dramatu dzwony wzywają do tańca, widzimy społeczeństwo, które wciąż preferuje iluzję zamiast rzeczywistego starcia z problemami.

Wesele jest zatem nie tylko pewnego rodzaju snem o Polsce – wizji, w której cudowne złączenie wszystkich jej synów może prowadzić do wolności – ale także sądem nad Polską, który wskazuje, dlaczego te sny pozostają niezrealizowane. W tym sensie dramat stanowi niezwykle realistyczną i krytyczną analizę ówczesnych stosunków społecznych i kondycji narodu, który choć sfrustrowany niewolą, zdaje się być niezdolny do prawdziwego zjednoczenia i działania.

Porównując ten punkt widzenia z innymi dziełami literatury polskiej, warto zwrócić uwagę na "Nie-boską komedię" Zygmunta Krasińskiego, która również ukazuje podziały i konflikty wewnętrzne jako główną przeszkodę na drodze do realizacji wielkich idei. Oba dzieła podkreślają brak zgody i zrozumienia w narodzie polskim, co paradoksalnie przyczynia się do niezrealizowania aspiracji wolnościowych.

Podsumowując, Wesele Stanisława Wyspiańskiego to swoista synteza marzeń i realistycznej oceny polskiej rzeczywistości. Wyspiański zabiera nas w podróż przez polskie sny o wielkości, jednocześnie nie pozwalając zapomnieć, że te sny mają swoją cenę – sąd nad niezdolnością społeczeństwa do przezwyciężenia dzielących je barier. Dzieło to, mimo upływu lat i zmieniających się okoliczności, pozostaje aktualnym komentarzem do debaty o wspólnej przyszłości Polski.