Człowiek jako istota ulegająca pokusom: Analiza wybranej lektury obowiązkowej, utworu literackiego oraz kontekstów

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 9.04.2025 o 21:11

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 4.04.2025 o 13:03

Człowiek jako istota ulegająca pokusom to temat, który od wieków jest obecny w literaturze i sztuce. Postać ludzka, znajdująca się w sytuacji wyboru pomiędzy dobrem a złem, często przyciąga uwagę pisarzy i dramatopisarzy. Pokusa towarzyszy człowiekowi niemal na każdym kroku i stanowi próbę jego moralności oraz siły charakteru. W literaturze wiele utworów przygląda się ludzkim zmaganiom z pokusami, ukazując różnorodne sposoby radzenia sobie z nimi lub ulegania im. W tej rozprawce przyjrzymy się temu zagadnieniu na przykładzie "Dziadów" Adama Mickiewicza, "Makbeta" Williama Szekspira oraz mitologii greckiej.

Jednym z utworów, który doskonale ukazuje problem pokus w życiu człowieka, są "Dziady" cz. II Adama Mickiewicza. W tej części dramatu bohaterowie konfrontują się z duchami przeszłości, które przynoszą ze sobą nie tylko złe wspomnienia, ale również uosabiają pokusy, którym ulegali za życia. Przykładem może być postać dziedzica, który za życia był bogaty, ale zaślepiony żądzą posiadania, zaniedbał swoje obowiązki wobec innych ludzi. Jego pokusa, by gromadzić bogactwa kosztem innych, prowadziła do moralnego upadku, co po śmierci skutkuje wyrzutami sumienia i cierpieniem. Mickiewicz ukazuje, że pokusy, którym ulega człowiek, mogą mieć daleko idące konsekwencje w życiu pozaziemskim, wpływając na jego dalsze losy.

Innym istotnym dziełem, które porusza temat pokus, jest tragedia "Makbet" Williama Szekspira. Tytułowy bohater opowieści jest szlachcicem, który za sprawą przepowiedni trzech wiedźm i nakłaniania swojej żony, Lady Makbet, ulega pokusie zdobycia władzy za wszelką cenę. Makbet, początkowo prawy rycerz, pod wpływem żądzy władzy i ambicji decyduje się na morderstwo króla Dunkana, co staje się początkiem jego moralnego i psychicznego upadku. Pokusa władzy i chwały prowadzi go do niezliczonych zbrodni, stopniowo odsuwając od rzeczywistości i niszcząc zarówno jego samego, jak i jego otoczenie. Szekspir, poprzez postać Makbeta, pokazuje jak destrukcyjna dla człowieka może być uległość wobec pokus, które zamiast przynieść szczęście, prowadzą do klęski i zguby.

Również mitologia grecka dostarcza wielu przykładów ludzkich zmagań z pokusami. Mit o Odyseuszu i syrenach, na przykład, opowiada o podróży bohatera, który musi zmierzyć się z licznymi pokusami, by powrócić do domu. Syreny, które swoim śpiewem wabią żeglarzy na pewną śmierć, symbolizują pokusy, które mogą zniszczyć człowieka, jeżeli ten nie stawi im czoła. Odyseusz, aby uniknąć zgubnego wpływu syren, zatyka uszy woskiem swoim załogantom, a sam każe się przywiązać do masztu, co pozwala mu ostatecznie pokonać przyciągające do zguby śpiewy. Ten mit pokazuje, że człowiek może uchronić się przed pokusami dzięki przezorności i determinacji.

Analizując wybrane utwory literackie, można zauważyć, że pokusa jest nieodłącznym elementem ludzkiego życia. Bohaterowie "Dziadów" zostają postawieni wobec grzechów przeszłości, płacąc za swoje winy cierpieniem po śmierci. Makbet, ulegając żądzy władzy, niszczy siebie i innych, co ukazuje, jak zgubna może być ambicja i brak skrupułów. Odyseusz, symbolizujący rozważnego i przezornego człowieka, pokazuje, że mimo pokus można znaleźć sposób, by je przezwyciężyć.

W kontekście współczesnym, możemy dostrzec, że problem pokus nie stracił na aktualności. W dobie konsumpcjonizmu i łatwego dostępu do wszelkiego rodzaju dóbr materialnych, człowiek często staje w obliczu wyborów, które sprawdzają jego moralność i system wartości. Literatura, poprzez swoje uniwersalne przesłania, wciąż może być źródłem refleksji na temat tego, jak radzić sobie z pokusami i jakie mogą być skutki ich ulegania.

Podsumowując, człowiek jako istota ulegająca pokusom to złożony temat, który odzwierciedla ludzkie zmagania z moralnością i etyką. Literatura, odkrywając różne aspekty tego zagadnienia, pokazuje nam zarówno tragiczne, jak i rozwojowe konsekwencje ulegania pokusom. Zarówno w "Dziadach", "Makbecie", jak i w mitologii greckiej, jesteśmy świadkami wyborów bohaterów, które uczą nas o wartości moralnego postępowania i sile charakteru, jaka jest niezbędna, by pokonywać przeciwności losu.