Wiara i niewiara jako dwa wyznaczniki postawy człowieka: Rozwiązanie problemu i uzasadnienie na podstawie wybranych tekstów kultury

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 23.04.2025 o 17:57

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 11.04.2025 o 17:19

Wiara oraz niewiara stanowią dwa fundamentalne wyznaczniki postawy człowieka, wpływając na jego decyzje, wartości oraz sposób postrzegania świata. Aby rozważyć, jak te dwa aspekty kształtują ludzkie życie, warto odwołać się do literatury, która od wieków ukazuje złożoność ludzkich postaw wobec wiary i niewiary. Literatura dostarcza wielu przykładów, w których bohaterowie przez swoją wiarę lub jej brak podejmują kluczowe decyzje, konfrontują się z rzeczywistością i starają się odnaleźć sens życia.

Jednym z najważniejszych dzieł literatury światowej, które przedstawia zmagania z wiarą i niewiarą, jest "Bracia Karamazow" Fiodora Dostojewskiego. Powieść ta eksploruje różne postawy wobec Boga i życia dzięki postaciom trzech braci: Aleksieja, Iwana i Dymitra. Aleksiej, głęboko wierzący nowicjusz, czerpie swoje wartości z wiary i stara się żyć zgodnie z naukami Chrystusa. W jego przypadku wiara staje się moralnym kompasem, kierującym jego postępowaniem. Natomiast Iwan reprezentuje postawę sceptyczną, wręcz ateistyczną. Jego filozoficzne rozważania doprowadzają go do konkluzji, że skoro Bóg nie istnieje, wszystko jest dozwolone, co ukazuje niebezpieczeństwo moralnego relatywizmu wynikającego z niewiary. Z kolei Dymitr, choć zmaga się z wewnętrznym chaosem, poszukuje miłości i prawości, co wskazuje na jego pragnienie odnalezienia wyższych wartości, nawet jeśli jego relacja z wiarą jest bardziej skomplikowana. Dostojewski ukazuje, że zarówno wiara, jak i niewiara posiadają moc kształtowania ludzkich losów oraz wpływania na podejmowane przez postaci decyzje.

Innym przykładem, który warto przywołać, są "Dziady" Adama Mickiewicza. W drugiej części dramatu widzimy scenę obrzędu, gdzie zmarli duchowni, potępieni za swoje życie pełne niewiary i egoizmu, odwiedzają świat żywych, poszukując odpuszczenia swoich win. Ich los jest przestrogą dla tych, którzy żyją bez wiary i moralnego wyczucia. Kontrastem dla nich jest postać Gustawa-Konrada z czwartej części "Dziadów", dla którego wiara religijna przeplata się z wątpliwościami i osobistym cierpieniem. Jego walka z duchowymi rozterkami odzwierciedla skomplikowany związek między wiarą a miłością oraz zagadnieniami wybaczenia i nadziei. W obu przypadkach Mickiewicz podkreśla, że wiara, nawet jeśli nie jest wolna od wątpliwości, może prowadzić do wewnętrznej harmonii, podczas gdy jej brak może oznaczać duchowe zagubienie.

Ponadto, warto również wspomnieć o dziele Alberta Camusa "Dżuma", które stawia w centrum swojego zainteresowania moralne i egzystencjalne wybory ludzi żyjących w świecie pozbawionym boskiej interwencji. Główny bohater, doktor Rieux, choć agnostyk, działa z autentycznym zaangażowaniem na rzecz dobra wspólnego, co stawia pytanie o możliwość moralności bez wiary religijnej. Jego postawa dowodzi, że nawet w obliczu absurdu, jakim jest dżuma, człowiek może podjąć walkę i wybrać działania etyczne. Przez te postacie Camus bada kondycję człowieka radzącego sobie bez iluzji sensu narzuconego z zewnątrz i pokazuje, że niewiara nie musi oznaczać nihilizmu.

Podsumowując, zarówno wiara, jak i niewiara, są potężnymi wyznacznikami ludzkiej postawy, które mają zdolność kształtowania życia jednostki w istotny sposób. Literatura dostarcza nam wielu przykładów, które ukazują, jak te dwie postawy wpływają na ludzkie decyzje, moralność i poszukiwanie sensu istnienia. Przez pryzmat dzieł takich jak "Bracia Karamazow", "Dziady" oraz "Dżuma" można zrozumieć, że choć wiara może przynosić poczucie celu i moralnego porządku, niewiara również może prowadzić do aktywnego, pełnego wartości życia. Każda z tych postaw niesie ze sobą wyzwania i odpowiedzialność, a wybór między nimi jest podstawowym dylematem egzystencjalnym, przed którym staje każda jednostka.