Człowiek wobec inności na podstawie "Lalki" i innego utworu literackiego

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 16.10.2023 o 19:47

W każdym z nas drzemie pragnienie chociaż na chwilę oderwania się od własnej codzienności i zanurzenia w świecie inności. Analizując dzieła takie jak "Lalka" Bolesława Prusa i "Obcy" Alberta Camusa, zauważymy głębokie przemyślenia na temat relacji jednostki z własną odrębnością, które prowokują do zadania pytań o tożsamość, miejsce w społeczeństwie oraz o to, jak otoczenie reaguje na "inność".

W "Lalce" Prusa jednym z głównych bohaterów jest Stanisław Wokulski, postać kompleksowa, pełna wewnętrznych sprzeczności i szlachetnych dążeń. Jego inność manifestuje się przede wszystkim przez pryzmat pochodzenia – jako człowiek z niższych warstw społecznych, mimo zdobytego majątku, nie jest w pełni akceptowany przez arystokratyczno – mieszczańskie kręgi Warszawy. Wokulski jest świadomy swojej inności i próbuje się przystosować, inwestując w naukę, przedsiębiorczość, a nawet romantyczne uczucie do Izabeli Łęckiej. Mimo to, z czasem dostrzega na własne oczy powierzchowność i obłudę świata, w którym desperacko próbuje znaleźć swoje miejsce. To prowadzi go do kryzysu, w którego wyniku zaczyna kwestionować wcześniejsze wartości i ambicje. Jego podróż to metafora walki z własną innością, która jednak kończy się rezygnacją.

"Obcy" Camusa prezentuje postać Meursaulta, który również doświadcza swoistej inności - tym razem o charakterze egzystencjalnym. Jego inność polega na obojętności wobec społecznych konwenansów, norm i wartości. Meursault nie akceptuje obłudy społecznej, żyje według własnych zasad, przez co zostaje uznany za "obcego", czyli takiego, który nie pasuje do przyjętych ról społecznych. Jego inność manifestuje się szczególnie w momencie, gdy przez przypadkowy akt przemocy zostaje wciągnięty w prawne mechanizmy społeczeństwa, które go nie rozumie i ostatecznie skazuje na śmierć. W tym kontekście, "Obcy" dostarcza głębokiego wglądu w mechanizmy społeczne kształtujące percepcję inności, która w ostatecznym rozrachunku przekreśla życie Meursaulta.

Analiza obu dzieł ukazuje, że człowiek w obliczu własnej inności stoi przed koniecznością dokonania wyboru – może on próbować przystosować się do oczekiwań i norm społeczeństwa, jak Wokulski, lub odrzucić je, stając się "obcym", jak Meursault. Obydwa przypadki prowadzą do tragedii bohaterów, co sugeruje, że literatura widzi konfrontację z innością jako nieunikniony aspekt ludzkiej egzystencji, wiążący się z głębokimi wyzwaniami. Te wyzwania to nie tylko próba akceptacji przez innych, ale przede wszystkim walka z własnymi ograniczeniami i poszukiwanie autentycznego sposobu istnienia. Zarówno "Lalka", jak i "Obcy" ukazują, że droga ku akceptacji siebie może być wyboista, pełna niepewności, jednak jest nieodłącznym elementem ludzkiej natury.