Zgoda buduje, niezgoda rujnuje: Analiza na podstawie Zemsty

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 17.01.2026 o 11:16

Motto „Zgoda buduje, niezgoda rujnuje” to przysłowie, które idealnie oddaje uniwersalną prawdę o destrukcyjnej naturze konfliktów i budującej mocy zgody. Stanowi ono esencję wielu dzieł literackich, które ilustrują, jak różne postawy wpływają na ludzkie losy. Jednym z najważniejszych utworów, doskonale wpisujących się w analizę tego przysłowia, jest komedia „Zemsta” Aleksandra Fredry. Analiza konfliktu oraz skutek zgody i niezgody w tej literaturze pozwoli nam lepiej zrozumieć tę prawdę.

Konflikt między dwiema sąsiednimi rodzinami — Rejentem Milczkiem i Cześnikiem Raptusiewiczem — stanowi główną oś fabularną „Zemsty”. Dwaj bohaterowie reprezentują skrajnie różne charaktery: Rejent jest cichy i złośliwie przebiegły, podczas gdy Cześnik, wybuchowy i gwałtowny, dąży do otwartej konfrontacji. Ich spor dotyczący muru granicznego jest symbolem głębszych podziałów i niechęci, które sięgają daleko poza fizyczną granicę posiadłości. Mur, który powinien służyć jedynie jako symboliczna granica, staje się materią sporu, eskalując nieporozumienia i doprowadzając do licznych intryg i niezgody.

Główne postacie komedii, czyli Rejent i Cześnik, są doskonałym przykładem na to, jak różne osobowości mogą wpływać na intensywność konfliktu. Rejent Milczek, pozornie spokojny, potrafi manipulować i knuć intrygi, dzięki czemu skłonny jest do działania podstępnie i cicho. Z drugiej strony, Cześnik Raptusiewicz to człowiek gwałtowny i otwarcie dążący do konfrontacji, pragnący siłowego rozwiązania konfliktu. Zestawienie tych dwóch postaci ilustruje, jak ważna jest harmonia i zrozumienie, aby unikać eskalacji nieporozumień.

Przykładem eskalacji konfliktu może być scena, w której Rejent wysyła murarzy do odbudowy muru granicznego. Ich spotkanie z Martą i Papkinem z zamku Cześnika kończy się bijatyką, na skutek czego murarze zostają zmuszeni do ucieczki, poważnie ranni. Eskalacja konfliktu pokazuje, jak mało istotny problem mógłby zostać zażegnany przy odrobinie dobrej woli i komunikacji między stronami.

W kontraście do działań swych opiekunów stoją Wacław i Klara, młodzi zakochani, którzy stają się ofiarami konfliktu swoich opiekunów. Ich miłość napotyka na przeszkody, które są wynikiem niezgody między Cześnikiem a Rejentem. Młodzi ludzie, dostrzegający absurdalność sporu, starają się znaleźć sposób na zakończenie waśni dla własnego szczęścia. Związek Wacława i Klary staje się symbolicznym mostem między zwaśnionymi stronami, niosącym nadzieję na zgodę.

Rozwiązanie konfliktu następuje poprzez ślub Wacława i Klary, będący końcowym aktem godzącym obie strony. To nie przypadek, że Fredro używa motywu miłości, aby zademonstrować, że nawet najtrudniejsze spory można zażegnać poprzez wzajemne zrozumienie i zgodę. Małżeństwo Wacława i Klary zmusza Rejenta i Cześnika do posłuchania głosu rozsądku, ukazując, że tylko poprzez zgodę można budować i kształtować przyszłość.

Wnioski płynące z analizy „Zemsty” są jasne. Konflikty i niezgoda prowadzą do ruiny — zarówno symbolicznej, jak i rzeczywistej. Problem muru granicznego, który na początku wydaje się drobiazgiem, eskaluje do poważnych konsekwencji, rujnując relacje i wpływając negatywnie na życiowe decyzje bohaterów. Z drugiej strony, zgoda — pokazana na przykładzie miłości Wacława i Klary — buduje, naprawia zniszczone więzi i daje nadzieję na lepszą przyszłość.

Uniwersalność motto „zgoda buduje, niezgoda rujnuje” jest widoczna nie tylko w literaturze, ale także w codziennym życiu. Analiza „Zemsty” Fredry pokazuje, że zgoda jest fundamentem stabilności i rozwoju zarówno na poziomie osobistym, jak i społecznym. To konkretne dzieło literackie jest doskonałym przykładem, jak ważne jest budowanie relacji opartych na współpracy i zrozumieniu. Konflikty rujnują, a zgoda naprawia i buduje.