Czy miłość w „Zemście” odpowiada romantycznym wzorcom czy perypetiom z „Dziadów”

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: dzisiaj o 8:29

Wypracowanie: Czy miłość ukazana w "Zemście" jest zgodna z romantycznym wyobrażeniem? Porównanie do perypetii Wacława i Gustawa z IV części "Dziadów"

Miłość jest jednym z najbardziej uniwersalnych i chętnie podejmowanych tematów w literaturze. Artyści różnych epok przedstawiali uczucie na wiele sposobów – od idealistycznego, romantycznego uczucia, po pragmatyczne i przyziemne relacje. W polskiej literaturze dwa doskonałe przykłady podejścia do tematu miłości to "Zemsta" Aleksandra Fredry oraz IV część "Dziadów" Adama Mickiewicza. Miłość Klary i Wacława z komedii Fredry oraz perypetie Gustawa z dramatu Mickiewicza pozwalają przyjrzeć się, jak różnie można rozumieć i przedstawić miłość, zwłaszcza na tle romantycznego wyobrażenia tego uczucia.

Miłość w "Zemście" Aleksandra Fredry

"Zemsta" to komedia obyczajowa, w której główną osią fabuły są spory pomiędzy dwoma sąsiadami – Rejentem Milczkiem i Cześnikiem Raptusiewiczem. Jednak poza wątkiem konfliktu, znaczącą rolę odgrywa także wątek miłosny. Klara i Wacław to młodzi ludzie, których uczucie rozwija się w cieniu waśni ich opiekunów. Miłość ta przedstawiona jest jednak w zupełnie inny sposób niż w dziełach literatury romantycznej.

Uczucie pomiędzy Klarą a Wacławem jest pogodnym, lekkim, opartym na wzajemnej sympatii i szczerości uczuciem, pozbawionym tragizmu i egzaltacji. Kochankowie spotykają się potajemnie, starając się pokonać przeszkody stawiane przez rodzinne konflikty. Ich miłość nie opiera się na cierpieniu, ofierze czy buncie przeciwko światu, jak to często bywa w literaturze romantycznej. Przeciwnie – jest to miłość praktyczna, pogodna, budząca uśmiech i optymizm, a ich ostateczne połączenie jest możliwe dzięki sprytowi, kompromisom i szczęśliwemu zbiegowi okoliczności.

Warto podkreślić, że Fredro ukazuje miłość jako jedno z narzędzi prowadzących do pojednania zwaśnionych rodzin i przywrócenia ładu społecznego. Miłość Klary i Wacława jest motorem pozytywnych zmian, nie niesie ze sobą destrukcyjnych konsekwencji. Często określa się ją mianem "antyromantycznej". Fredro wyśmiewa romantyczną egzaltację, zastępując ją trzeźwym podejściem opartym na rozsądku, pogodzie ducha i humorze.

Romantyczne wyobrażenie miłości i losy Gustawa z IV części "Dziadów"

Kompletnie inaczej przedstawiona jest miłość w IV części "Dziadów" Adama Mickiewicza. Bohater – Gustaw – to klasyczny romantyczny kochanek, nieszczęśliwie zakochany, zrozpaczony, targany skrajnymi emocjami i osamotniony. Uczucie, które przeżył, stało się dla niego tragedią życiową. Strata ukochanej doprowadza go wręcz do obłędu, skłania do kontemplacji własnego cierpienia i buntowania się przeciw boskim i społecznym normom. Miłość jawi się jako potężna, namiętna siła, prowadząca nie do szczęścia, lecz do zguby i rozpaczy.

Gustaw nie godzi się z losem, nie szuka kompromisu – jego uczucie jest wszechogarniające, tragiczne, uduchowione. Romansowi towarzyszy mit wiecznie cierpiącego romantyka – jednostki wyrastającej ponad przeciętność codziennego życia, gotowej umrzeć z miłości. Przeszkodą na drodze do szczęścia może być zarówno zła wola ludzi, jak i nieuchronny los – a miłość jest doświadczeniem transcendentalnym, związanym nierzadko z poświęceniem życia.

Postać Gustawa i jego perypetie są więc archetypem romantycznego wyobrażenia miłości – skrajnie różnym od tego, co obserwujemy w "Zemście".

Porównanie i wnioski

Miłość przedstawiona w "Zemście" jest wyraźnie odmienna od romantycznych ideałów obecnych w "Dziadach". Fredro świadomie zrywa z nurtem romantycznym, ukazując szczęśliwe zakończenie, w którym uczucie prowadzi do zgody i radości, zamiast do rozpaczy i śmierci. Bohaterowie "Zemsty" nie noszą w sobie "cierpienia świata", są konkretni, praktyczni i pełni dystansu. Ich miłość bardziej przypomina komedię obyczajową niż romantyczną tragedię.

Tymczasem Gustaw z IV części "Dziadów" reprezentuje romantyczną skrajność – jego uczucie jest chorobą, wyrokiem, źródłem samotności i śmierci. Miłość nie prowadzi do szczęścia, ale do zguby, stając się sensem (i końcem) życia bohatera.

Podsumowując, miłość ukazana w "Zemście" nie jest zgodna z romantycznym wyobrażeniem. Stanowi jego zupełne przeciwieństwo – jest szczęśliwa, prosta, radosna i możliwa do spełnienia. Nie przypomina też tragicznych perypetii Gustawa z "Dziadów", gdzie miłość staje się tragedią, a bohater skazany jest na wieczne cierpienie. Fredro, z przymrużeniem oka, pokazuje nam, że szczęśliwa miłość jest możliwa – trzeba tylko przezwyciężyć rodzinne konflikty i skorzystać z kompromisu oraz rozsądku.