Trzeźwy racjonalista, niepoprawny marzyciel: wpływ wyboru postawy życiowej na losy człowieka i relacje z innymi

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 18.01.2024 o 11:48

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 17.01.2024 o 20:06

Postawa życiowa człowieka ma niezaprzeczalny wpływ na jego los oraz na relacje z innymi ludźmi. Dwa krańcowo różniące się podejścia – trzeźwego racjonalisty i niepoprawnego marzyciela – wielokrotnie stały się przedmiotem analizy w literaturze. Przyjrzyjmy się, jak te postawy wpływają na losy bohaterów w „Lalce” Bolesława Prusa oraz w „Don Kichocie” Miguela de Cervantesa.

„Lalka” to powieść, która przedstawia losy Stanisława Wokulskiego – postaci, na której przykładzie możemy zobaczyć, jak drobna granica dzieli racjonalistę od marzyciela. Wokulski jest zamożnym kupcem, człowiekiem sukcesu z racjonalnym podejściem do życia i biznesu. Jego działania oparte są na naukowych metodach i obliczeniach, co przynosi mu materialne powodzenie. Jednakże w sferze uczuciowej Wokulski staje się marzycielem. Jego namiętność do Izabeli Łęckiej – kobiety z wyższych sfer, dla której uczucia w najlepszym razie są ambiwalentne – prowadzi do tragicznych w skutkach decyzji, które niemal doprowadziły do jego upadku. Nierealistyczna miłość Wokulskiego nie jest odpowiednio społecznie oceniana, przez co bohater popada w konflikt z otoczeniem, tracąc dawną reputację. Jego niepoprawne marzenia o miłości i dystans do klasowych podziałów nie znajdują odzwierciedlenia w sztywnych, konserwatywnych strukturach społecznych epoki.

Z kolei w „Don Kichocie” Cervantesa mamy do czynienia z bohaterem, który jest wręcz uosobieniem niepoprawnego marzyciela. Don Kichote, zafascynowany lekturą romansów rycerskich, traci zmysł realnej oceny rzeczywistości, chcąc żyć według wzorców wyśnionych w literaturze. Wybór tej postawy życiowej sprawia, że don Kichote nierzadko staje się obiektem drwin, a jego działania kończą się niepowodzeniem. Mimo że jego postawa wzbudza sympatię oraz podziw dla idealizmu, to relacje z innymi ludźmi są trudne i pełne nieporozumień. Sancho Pansa, realista i praktyk, często tonuje uniesienia swego pana, lecz i on ulega magii marzeń i obietnic bajecznych nagród. Postawa don Kichote'a wpływa nie tylko na jego losy, ale również pobudza innych do refleksji nad sensem życia i wartością ideałów.

Przykłady Wokulskiego i don Kichote'a pokazują, że zarówno racjonalizm, jak i marzycielstwo, mają swoje zalety i wady. Trzeźwy racjonalista, podobnie jak Wokulski w wymiarze biznesowym, może odnieść dużo sukcesów w społeczeństwie ceniącym pragmatyzm i konkretne osiągnięcia. Jednakże, życie wyłącznie według zimnych kalkulacji i logiki może być biedne w doświadczenia uczuciowe, a osoba może być postrzegana jako zimna i bezduszna. Z drugiej strony, niepoprawny marzyciel, jak don Kichote, odnajduje radość w wyższych ideałach i poszukiwaniu piękna, jednak zderzenie z rzeczywistością bywa bolesne. Ludzie mogą odpowiadać niezrozumieniem, a nawet szyderstwem, ponieważ życie w oderwaniu od realiów jest trudne do akceptacji.

Rozważając obie postawy, można dostrzec, że wyważenie między trzeźwym racjonalizmem a zdrowym marzycielstwem może być kluczem do harmonijnego życia. W praktyce człowiek musi balansować między tymi dwoma skrajnościami, by nie zatracić się w merkantylnym świecie ani nie ulec całkowitej alienacji spowodowanej nadmierną idealizacją. Losy bohaterów literackich pokazują, że każde z tych podejść niesie konsekwencje, których jesteśmy zobowiązani ponosić, zarówno w świecie intymnych uczuć, jak i w kontaktach z otoczeniem. Wszystko zależy od tego, w jaki sposób potrafimy wykorzystać lekcje płynące z obu tych perspektyw.