Jaki wpływ na zachowanie człowieka mają czasy, w których żyje? "Zdążyć przed Panem Bogiem" Hanny Krall i wybrany kontekst.

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 23.10.2023 o 17:29

Czasy, w których żyje człowiek, mają istotny wpływ na jego zachowanie, decydując o jego codziennych wyborach, sposobach myślenia oraz reakcji na otaczającą rzeczywistość. Książka "Zdążyć przed Panem Bogiem" Hanny Krall to dzieło, które doskonale ilustruje, jak ekstremalne warunki wojenne i walka o przetrwanie wpływają na ludzkie postawy i decyzje.

"Zdążyć przed Panem Bogiem" koncentruje się wokół relacji z powstania w getcie warszawskim oraz pośrednio dotyka problematyki Holokaustu. Głównym bohaterem książki jest Marek Edelman, jeden z liderów powstania, lekarz i postać niezwykle wyrazista. Jego doświadczenia wojenne i późniejsze życie stają się nośnikiem refleksji nad wartościami człowieka poddawanego presji dziejowej.

W czasach Holokaustu człowiek był zmuszony do podejmowania dramatycznych wyborów. Żyjąc w świecie, gdzie śmierć była codziennością, a życie ludzkie nie miało żadnej wartości w oczach oprawców, ludzie musieli przedefiniować swoje pojęcie moralności. Dla Edelmana, ratowanie życia - jako lekarza i człowieka - stawało się najważniejszym celem istnienia. W sytuacjach krańcowych, takich jak powstanie w getcie, priorytety życiowe zostały postawione na głowie: przetrwanie i ratunek przed śmiercią stały się nadrzędnymi wartościami.

Na zachowanie człowieka wpływają także przekonania i wartości wyniesione z wcześniejszych etapów życia. Marek Edelman uosabiał postawę oporu wobec niemieckiej okupacji, co nie wynikało jedynie z instynktu samozachowawczego, ale również głębokiego poczucia odpowiedzialności za innych. W czasie, gdy ideologia nazistowska dążyła do dehumanizacji jednostek, Edelman oraz jego współtowarzysze zachowywali człowieczeństwo poprzez wzajemne wsparcie, walkę o wolność i solidarność.

Kontekst literacki można poszerzyć o "Medaliony" Zofii Nałkowskiej - zbiór opowiadań, które opisują doświadczenia wojenne przez pryzmat indywidualnych historii ofiar nazistowskiej okupacji. Bohaterowie Nałkowskiej, podobnie jak Edelman, żyją w warunkach ekstremalnych, co prowadzi do sytuacji, w których muszą radzić sobie z niewyobrażalnymi wyborami. Nałkowska, opisując historie oparte na faktach, ukazuje wpływ wojny na kondycję moralną i psychiczną jednostek, które w wyniku wojny muszą zmagać się z traumą i redefinicją swojego człowieczeństwa.

Zarówno "Zdążyć przed Panem Bogiem", jak i "Medaliony" przybliżają czytelnikom rzeczywistość, w której normy społeczne i moralne ulegają przewartościowaniu. Ludzie w czasie wojny często nie mieli wyboru, musieli stawiać czoła okrutnej rzeczywistości i działać w ekstremalnych warunkach. Ci, którzy przeżyli, często pozostawali na zawsze naznaczeni przez doświadczenia wojenne, które zmieniły ich spojrzenie na świat, relacje międzyludzkie i własne życie.

Wpływ czasów wojennych na zachowanie człowieka objawia się nie tylko w chwili bezpośredniego zagrożenia, ale ma także długofalowe skutki. Marek Edelman, już po wojnie, kontynuował swoją działalność jako lekarz i zaangażowany społecznik, co było przedłużeniem jego wojennej misji ratowania życia. Dla Edelmana, jak i wielu innych osób doświadczonych przez wojnę, czas wojny stał się determinantem całego przyszłego życia, wpływając na jego wybory, pracę i relacje z ludźmi.

Podsumowując, czasy wojenne, poprzez swoje ekstremalne warunki, potrafią znacząco wpłynąć na zachowanie człowieka. W sytuacji zagrożenia życia normy moralne zostają poddane próbie, a ludzie zmuszeni są do podejmowania dramatycznych wyborów. Literackie świadectwa Hanny Krall i Zofii Nałkowskiej są nie tylko cennymi dokumentami historycznymi, ale również głębokimi analizami ludzkiej psychiki, ukazującymi, jak wielki wpływ na postępowanie jednostki mają czasy, w których przyszło jej żyć.