Słuszna kara czy niesłuszna zemsta: postawa i motywy Achillesa

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 20.01.2024 o 13:43

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 20.01.2024 o 13:34

Achilles, jeden z największych wojowników przedstawiony w eposie Homera pt. "Iliada", to postać niezwykle złożona, którego działania są pełne sprzeczności. Jego postawa oraz motywy działania rodzą pytania o granicę dzielącą słuszną karę od niesłusznej zemsty. Żądza sławy, gniew i potrzeba zemsty to główne motywy, które napędzają Achillesa do działania. Warto zatem przeanalizować jego postawę i motywy, by wnioskować, czy jego działania zasługują na miano akcji sprawiedliwej czy też były wyrazem niekontrolowanej chęci odwetu.

Achilles, choć niekwestionowany bohater i wojownik, w swych działaniach często kieruje się emocjami, co potęguje dramatyzm jego postaci. Wyrazem tego jest jego konflikt z królem Agamemnonem. Kiedy król obraża Achillesa, zabierając mu na znak dominacji Bryzeidę, ciężko to interpretować inaczej, jak tylko cios w jego uczucia i honor. W odpowiedzi na tę zniewagę Achilles decyduje się na wycofanie swojego wsparcia dla Achajów. W tym momencie kieruje się on gniewem i dumą, jednakże decyzja ta prowadzi do wielu niekorzystnych dla Greków zdarzeń na polu bitwy. Czyżby więc ta decyzja była racjonalna? Czy dążenie do obrony swojego honoru wymagało skazania całej armii na porażkę?\

Konflikt przeradza się w otwartą wrogość, gdy Achilles pragnąc ukarać Agamemnona, nie dostrzega już znaczenia szerszego konfliktu. Jego poczucie niesprawiedliwości i pragnienie zemsty prowadzi do osobistego dramatu, gdy jego bliski przyjaciel Patrokles ginie z ręki Hektora, broniąc czci Achillesa. W tym momencie motyw zemsty na Agamemnonie łączy się z potrzebą odwetu za śmierć przyjaciela. Tu pojawia się klejnot tragedii: niewyobrażalny ból po stracie przyjaciela jest bezpośrednią konsekwencją własnej decyzji Achillesa o oddaleniu się od wojny.

Sam akt zemsty Achillesa wykracza poza granice zrozumienia i akceptacji. Jego żądza krwi jest niepohamowana i brutalna. Bitwa z Hektorem kończy się nie tylko śmiercią wroga – ciało Hektora zostaje przez Achillesa okrutnie potraktowane. Przywiązuje on zwłoki Hektora do swojego rydwanu i ciągnie je dookoła grobu Patroklesa. Czy taki akt zemsty można usprawiedliwić, nawet w świetle wielkiej tragedii i bólu? Chociaż starożytne zasady honoru operują innymi kryteriami, działanie Achillesa jawi się jako coś znacznie więcej niż obrona honoru czy słuszna kara – to zdehumanizowany akt okrucieństwa.

Jednakże w finale eposu, za sprawą króla Priama, ojca Hektora, Achilles zdaje się dojść do głębszego zrozumienia ludzkich emocji. Łzy Priama, jego prośby o wydanie zwłok syna, powodują u wojownika przełom i wewnętrzną przemianę. Achilles godzi się zwrócić ciało Hektora, ukazując tym samym zdolność do empatii i litości. Ten gest stopniowego łagodnienia serca Achillesa być może jest najbardziej znaczącym aktem bohatera, jednym który przywraca wiarę w jego ludzkość.

Analizując postawę i motywy działania Achillesa, trudno jednoznacznie stwierdzić, czy jego działania były słuszną karą czy niesłuszną zemstą. Momentami wydaje się on nieprzejednany i kierowany jedynie niewyobrażalnym gniewem, który ma niewiele wspólnego ze sprawiedliwością. Z drugiej jednak strony, jego decyzje bywają podyktowane głęboko ludzkimi emocjami, jak miłość, przyjaźń, ból po stracie – motywami uniwersalnymi, niepodlegającymi jednoznacznej ocenie. Jedno jest pewne, jego postępowanie wzbudza emocje i prowokuje do refleksji na temat granic moralności oraz tego, co w życiu jest naprawdę ważne.