Człowiek dąży do własnego szczęścia czy stawia dobro innych ponad własne?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 23.01.2024 o 15:54

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 22.01.2024 o 22:17

Dążenie do szczęścia to pierwotny instynkt każdego człowieka. W poszukiwaniu spełnienia ludzie podejmują różne decyzje i niejednokrotnie stają przed moralnym dylematem wyboru pomiędzy swoim dobrem a dobrem innych. Problem ten jest szeroko obecny w literaturze i stanowi kanwę wielu dzieł. Przykładem takiego rozdarcia mogą być postaci z dramatu Juliusza Słowackiego, "Balladyna", jak również protagonistów innych utworów literackich. Analizując ich zachowania, można usiłować odpowiedzieć na pytanie, czy człowiek bardziej dąży do własnego szczęścia, czy też potrafi poświęcić jego szukanie na rzecz dobra innych.

Główna bohaterka dramatu Słowackiego, Balladyna, jest niewątpliwie postacią, która pragnie szczęścia, ale poszukuje go władzy i bogactwa. Bez wahania stawia własne ambicje ponad życie siostry Aliny oraz innych osób, które stają na drodze do osiągnięcia jej celów. Morderstwo Aliny, wynikające z zazdrości i chciwości, pokazuje, jak silną siłą może być pragnienie szczęścia, jeśli zostanie ono zinterpretowane jako pragnienie władzy. Balladyna wybiera ścieżkę egoizmu, stawiając własne szczęście jako nadrzędny cel w życiu, a moralność schodzi na dalszy plan. Wydaje się, że Słowacki poprzez tę postać chciał ukazać zepsucie i zgubne konsekwencje, które mogą zostać przyniesione przez takie poszukiwanie.

Zupełnie inną postawę można zaobserwować w bohaterze "Potopu" Henryka Sienkiewicza – Andrzeju Kmicicu. Chociaż na początku powieści jest on przykładem buntownika i indywidualisty, to w toku wydarzeń, zwłaszcza pod wpływem miłości do Oleńki, dokonuje wewnętrznej przemiany. Zaczyna działać na rzecz Rzeczypospolitej, co wielokrotnie łączy się z poświęceniem własnych korzyści. Ostatecznie Kmicic staje się symbolem człowieka honorowego, który umiejętnie łączy pragnienie szczęścia osobistego z działaniami na rzecz dobra wspólnego. Przez jego postać Sienkiewicz pokazuje, że poświęcenie na rzecz innych może przynosić równie wielkie, a nawet większe szczęście.

Patrząc na postawy w literaturze, nie można pominąć kontekstu społeczno-historycznego. Losy Balladyny można analizować w świetle XIX-wiecznej filozofii, gdzie wątki romantyczne mieszały się z pochwałą indywidualizmu. W kontrze do tego, "Potop" osadzony w realiach Potopu szwedzkiego pokazuje, że dobro kraju i społeczeństwa może dominować nad indywidualnymi dążeniami. W literaturze wielokrotnie podkreśla się, że heroizm i poświęcenie to wartości, które mogą przynieść głębokie satysfakcję, co sugeruje, że człowiek potrafi stawiać dobro ogółu ponad własnym szczęściem.

Na koniec warto przywołać kontekst psychologiczny. Psycholodzy często wskazują, że poczucie spełnienia i szczęścia ludzie odnajdują nie tylko w sukcesach osobistych, ale również w działalności na rzecz innych. Studium postaci literackich potwierdza tezę, że człowiek, pomimo egoistycznego instynktu, ma głęboko zakorzenioną potrzebę harmonii z otoczeniem, co może prowadzić do altruizmu.

W konkluzji, literatura dostarcza przykładów zarówno dążenia człowieka do własnego szczęścia i postawienia jego ponad dobro innych, jak i odwrotnie. Niezależnie od czasów i kontekstów, wydaje się, że tęsknota za szczęściem jest stałym elementem ludzkiej natury, lecz sposób jego osiągania i definiowania może przybierać różne formy. To, czy człowiek wybiera drogę egoizmu, czy altruizmu jest decyzją indywidualną i często zależy od wielu czynników, włącznie z wartościami, które wyniósł z domu, swoich doświadczeń życiowych oraz wpływów zewnętrznych. Literatura pokazuje, że szczęście może być znalezione zarówno w poprzez dążenie do osobistych celów, jak i w oddaniu się sprawom o większym znaczeniu społecznym.