Prawa i obowiązki - czy jednostka może przekraczać granice, dążąc do realizacji swoich celów?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 25.01.2024 o 18:53

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 25.01.2024 o 16:26

W świecie, w którym prawo i moralność często zderzają się z indywidualnymi dążeniami, pytanie o możliwość przekraczania granic w realizacji swoich celów staje się niezwykle istotne. To zagadnienie można analizować na wielu płaszczyznach, w kontekście historycznym, społecznym, a nawet literackim. W literaturze polskiej i światowej wielokrotnie pojawiają się postaci, które dla osiągnięcia swoich celów decydują się na działania wykraczające poza ramy ustanowionych praw i obyczajów.

Jedną z takich postaci jest Raskolnikow, główny bohater powieści Fiodora Dostojewskiego "Zbrodnia i kara". Raskolnikow jest przekonany, że śmierć lichwiarki, osoby postrzeganej przez niego jako nikczemna i szkodliwa dla społeczeństwa, przyniesie więcej dobrego niż złego. Tym samym przekracza wyznaczone granice i decyduje o czyimś życiu, kierując się własną, subiektywną oceną. Jego działania prowadzą jednak do psychicznego załamania, które wskazuje, iż przekroczenie granic moralnych i prawnych wiąże się z konsekwencjami, zarówno w wymiarze zewnętrznym, jak i wewnętrznym.

Z kolei w "Krzyżakach" Henryka Sienkiewicza pojawia się postać Zbyszka z Bogdańca, który w imię miłości do Danusi - jako średniowieczny rycerz - dokonuje czynów, które mogą być interpretowane dwojako. Z jednej strony, wykazuje się rycerskim honorem, z drugiej zaś, jego działania mogą przekroczyć granice ustanowionych norm społecznych. Przykład Zbyszka pokazuje, że poszukiwanie odpowiedzi na pytanie o przekraczanie granic jest niezmiernie złożone i często zależne od kontekstu.

W literaturze znajdziemy również obiektywne postacie, takie jak Antygona w tragedii Sofoklesa, która w imię wyższych praw boskich postanawia pogrzebać swojego brata, łamiąc tym samym zakaz króla. Antygona staje się symbolem sprzeciwu wobec niesprawiedliwych postanowień ludzkich i przykładem tego, że niekiedy przekroczenie granic ustanowionego prawa jest uzasadnione, gdy stoi za tym wyższa moralność.

Równie ważnym literackim przykładem jest postać Makbeta z tragedii Williama Shakespeare. Makbet, zachęcany przez żonę i własne ambicje, przekracza wszelkie możliwe granice, dokonując krwawych czynów w dążeniu do władzy. Jego historia jest przestrogą przed niekontrolowanym dążeniem do celów, które prowadzi do upadku i utraty wszelkich wartości.

Odpowiadając na pytanie, czy jednostka może przekraczać granice, dążąc do realizacji swoich celów, należy stwierdzić, że literatura pozwala dostrzec zarówno uzasadnienie, jak i konsekwencje takich działań. Nie ulega wątpliwości, że postaci literackie, które decydowały się na takie kroki, często wyłamują się z przyjętych norm, podkreślając napięcie między indywidualnymi dążeniami, a zasadami współżycia społecznego.

Podsumowując, literatura dostarcza przykładów zarówno bohaterów, którzy przekraczają granice w szczytnym celu, jak i tych, których egoistyczne ambicje prowadzą do tragedii. Wnioskiem płynącym z tych opowieści jest to, że jednostka ma prawo dążyć do realizacji swoich celów, ale powinna to czynić z poszanowaniem praw innych ludzi oraz ogólnie przyjętych norm moralnych. Przekraczanie granic w imię własnych ambicji jest ryzykowne i może prowadzić do osobistego upadku czy nawet katastrofy społecznej. Iskra idealizmu, jaką reprezentują niektóre postaci, nie może usprawiedliwiać akcji, które mogłyby zaszkodzić innym lub zdestabilizować ład społeczny. Warto zatem dokonywać wyborów w świetle głębokiej refleksji nad wartościami, które są fundamentem współistnienia w społeczeństwie.