Siła ambicji i żądzy władzy: analiza literacka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 6.02.2024 o 22:19

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 6.02.2024 o 22:02

Ambicja i żądza władzy od niepamiętnych czasów są motorem napędowym wielu działań na arenie społecznej, politycznej czy nawet prywatnej. Często uznaje się je za pozytywne cechy, które skłaniają człowieka do osiągania sukcesów. Jednakże niezwykle ważne jest, by zdawać sobie sprawę z potencjalnie destrukcyjnego wpływu, jaki te dwa aspekty ludzkiej natury mogą wywrzeć na jednostkę. Analiza literackich przykładów, takich jak „Makbet” Williama Szekspira, „Balladyna” Juliusza Słowackiego czy współczesnych powieści, może ukazać zaskakującą głębię tego problemu.

„Makbet”, arcydzieło Szekspira, przedstawia tragiczną historię szkockiego wodza, którego doprowadza do upadku chciwość i ambicja. Już sam początek dzieła ukazuje go jako bohatera, który zasługuje na uznanie za swoje osiągnięcia na polu walki. Niepokój zaczyna się, gdy Makbet spotyka trzy czarownice, które prorokują mu zdobycie tronu. W połączeniu z namowami żony, Lady Makbet, zupełnie zmienia swoje postępowanie. Ambicja pchnęła go do działania, do krwawej zbrodni na Duncanie, prawowitym królu Szkocji. Z każdą popełnioną zbrodnią Makbet coraz bardziej oddala się od swojej pierwotnej, szlachetnej natury. Ambicja przekształca się w żądzę władzy, zaś on sam popada w paranoję i rozpacz, aż w końcu traci życie. Tragiczny los Makbeta podkreśla, jak rabująca jest ślepa ambicja i jak destrukcyjnie może wpłynąć na człowieka oraz jego otoczenie.

Innym dziełem literatury polskiej, które doskonale obrazuje zagrożenia płynące z nadmiernej ambicji, jest drama „Balladyna” Juliusza Słowackiego. Tytułowa postać, chcąc zdobyć władzę i bogactwo, nie waha się popełnić najokrutniejszych czynów. Ambicja Balladyny popycha ją do zamordowania własnej siostry, Aliny, a później szeregu innych osób, co w konsekwencji prowadzi do jej upadku. W główną "bohaterkę" wkrada się coraz wyraźniejszy strach przed konsekwencjami swoich czynów, a jej dusza staje się pełna lęku i poczucia winy. Słowacki ukazuje, jak ambitnej królowej przekształca się w tyrana a jej wewnętrzny świat w pełen lęk i obłęd miejsce, co ostatecznie prowadzi do jej zguby.

Warto rzec, iż problem ambicji i żądzy władzy jest ponadczasowy, co dostrzega się również w współczesnych utworach literackich. Wziąć można na przykład powieść „Gra o tron” George’a R.R. Martina, choć opowieść ta plasuje się w kręgu fantastyki, to jednak wnikliwie analizuje motywy władzy i ambicji. W tej opowieści wielu bohaterów dąży do zdobycia Żelaznego Tronu, nie bacząc na moralność czy konsekwencje swoich działań. Nałóżmy na to realia polityczne i okaże się, że „Gra o tron” staje się pewnym odzwierciedleniem rzeczywistości, w której wszyscy gracze pragną władzy, gotowi są na wszystko, by ją pozyskać, co często prowadzi do nieszczęść na wielką skalę.

W świetle przytoczonych przykładów literackich można dojść do wniosku, iż ambicja oraz żądza władzy, choć mogą być pobudką do rozwoju i przejawem dążenia do lepszego życia, to w nadmiarze przynoszą ze sobą negatywne konsekwencje. Pokazują, jak szybko można przekroczyć granice etyki i moralności, doprowadzając do upadku nie tylko siebie, ale i otaczający świat. Uświadamiają również, że władza i sukces osiągnięte za wszelką cenę są puste i przynoszą tylko chwilową satysfakcję, gdyż prawdziwe wartości leżą gdzie indziej – w uczciwości, empatii i morale.