Człowiek w sytuacji próby. Refleksja na podstawie „Wieży” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego oraz "Dżumy" Camusa.

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 30.09.2024 o 18:16

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 12.02.2024 o 18:29

Człowiek jest istotą, która w sytuacjach kryzysowych często ujawnia najgłębsze pokłady swojej osobowości, swoich lęków oraz najszczytniejszych cech charakteru. Takie momenty próby stanowią ostateczny test naszej siły wewnętrznej, etyki oraz zasad, jakimi się kierujemy. W literaturze, szczególnie tej obowiązkowej w polskich szkołach średnich, znajdziemy wiele przykładów sytuacji, w których postaci zostają wystawione na różnego rodzaju próby. W "Wieży" Gustawa Herlinga-Grudzińskiego oraz w "Dżumie" Alberta Camusa, której bohaterowie także zmagać się muszą z niezwykłymi okolicznościami, możemy dostrzec, jak różnie indywidualności ludzkie reagują w ekstremalnych warunkach.

"Wieża" Grudzińskiego to opowiadanie z tomu "Inny świat", po raz pierwszy wydane w 1951 roku. Herling-Grudziński mieszkał w tym czasie na emigracji we Włoszech, a sam utwór jest odbiciem doświadczeń autora, który przeżył dramat obozu koncentracyjnego. Opowiadanie przedstawia wspomnienia narratora z czasów pobytu w obozie i opowiada o budowie wieży, która miała stanowić monument niemieckiej potęgi. Zadanie to okazuje się być próbą nie tylko fizycznych możliwości więźniów, ale również ich woli przetrwania i zachowania ludzkiej godności. Budowa wieży to także metafora budowania w sobie nadziei i siły potrzebnej do przetrwania. Grudziński pokazuje różne reakcje osób postawionych w skrajnie trudnych warunkach. Jeden z bohaterów, więzień z numerem 7219, przejawia oznaki buntu, zachowuje duchową niezależność i jest przykładem człowieka, który nawet w najtrudniejszej sytuacji próby stara się zachować moralność.

Z kolei w "Dżumie" Alberta Camusa, lekturze również obowiązkowej w polskich szkołach, czytelnik ma okazję obserwować mieszkańców miasta Oran, którzy zostali odcięci od świata z powodu epidemii. Camus, podobnie jak Herling-Grudziński, analizuje reakcje ludzi zmuszonych do życia w zmienionych okolicznościach. W obliczu śmiertelnej choroby, zarówno bohaterowie Camusa, jak i Herlinga-Grudzińskiego muszą dokonywać wyborów, które definiują ich humanizm lub jego brak. Postać doktora Rieux, którego zaangażowanie i empatia stają się wyrazem nadziei, mimo otaczającej go śmierci, jest przykładem człowieka, który poddany próbie, nie traci swojego człowieczeństwa.

Różnica w sytuacjach bohaterów obu dzieł jest znacząca – więźniowie obozu koncentracyjnego skazani są na śmierć, mają przeciwko sobie system zaprojektowany, aby ich unicestwić, podczas gdy mieszkańcy Oran walczą z niewidzialnym wrogiem, który jest ślepy i bezosobowy. Bodziec do działania w obu przypadkach jest jednak ten sam – instynkt przetrwania i poszukiwanie sensu, nawet gdy wydaje się, że został on całkowicie zaprzeczony przez otaczającą rzeczywistość. Zarówno w "Wieży", jak i w "Dżumie", postaci przekraczają granice własnej wytrzymałości, poznając przy tym najgłębsze zakamarki ludzkiej natury.

Podsumowując, "Wieża" Herlinga-Grudzińskiego oraz "Dżuma" Camusa poruszają wspólny temat człowieka w sytuacji próby i ukazują uniwersalne dylematy moralne. Bohaterowie obu dzieł, mimo że żyją w różnych czasach i okolicznościach, stają przed podobnymi wyzwaniami natury ludzkiej: jak zachować godność, empatię i sens życia, kiedy wszystko wokół zdaje się temu przeczyć. Obie książki stanowią nie tylko głęboką refleksję nad kondycją ludzką, ale też dają świadectwo niezłomności ludzkiego ducha w obliczu największych prób.