Jakie postawy wobec zła może przyjąć człowiek

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 17.02.2024 o 14:19

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 17.02.2024 o 14:02

Zło jest wszechobecnym elementem rzeczywistości, które nawiedza życie każdego człowieka, stając się jednocześnie przedmiotem jego rozważań, emocji oraz działań. W literaturze, nieskończone są przykłady bohaterów, którzy różnie reagują na zło i podejmują próby zaradzenia mu, ulegania, czy też jego zwalczania. Postawy wobec zła, jakie przyjmują bohaterowie literaccy, mogą być rozmaite, jednak dla potrzeb niniejszej rozprawki skupię się na trzech fundamentalnych: walce i oporze wobec zła, akceptacji i pasywnej rezygnacji, oraz w końcu działaniu na granicy dobra i zła.

Jedną z postaw, która inspiruje i zazwyczaj jest postrzegana jako najbardziej szlachetna, jest walka i opór wobec zła. Przykład takiej postawy można odnaleźć w powieści Henryka Sienkiewicza „Quo vadis”. Główny bohater, Winicjusz, chociaż na początku jest okrutnym, egoistycznym patrycjuszem, pod wpływem miłości do Ligii, chrześcijanki, i pod wpływem obserwacji męczeństwa chrześcijan, zaczyna zmieniać swoje życie. Walczy z własnymi słabościami i przywiązaniami do dawnej, pełnej zła, egzystencji, dążąc do bycia lepszym człowiekiem. Jego przemiana to symboliczna walka z zewnętrznymi i wewnętrznymi siłami zła.

Inną postawą jest pasywna akceptacja zła, rezygnacja z prób zmiany sytuacji, co czasami jest interpretowane jako mądrość życiowa, a innym razem jako brak odwagi. W literaturze przykład takiej postawy znajdziemy w dziele „Lalka” Bolesława Prusa. Rzecki, stary subiekt w sklepie Wokulskiego, to postać, która przyjmuje świat takim, jakim jest, nie próbując zmieniać porządku społecznego ani walczyć z niesprawiedliwościami, jakie go otaczają. Rzecki obserwuje rozwój wydarzeń, komentuje je, ale sam nie decyduje się na żadne działanie. Jego postawa może świadczyć o wygodnictwie, ale też o realistycznym spojrzeniu na możliwości jednostki wobec potężnych struktur społecznych.

Trzecią analizowaną postawą jest działanie na granicy dobra i zła, co często prowadzi do konfliktów moralnych i wewnętrznych dylematów. Jako przykład takiej postawy można przytoczyć losy Andrzeja Kmicica z „Potopu” Henryka Sienkiewicza, który początkowo z powodu miłości oraz ambicji walczy po stronie zdrajców, popełniając wiele błędów i okrucieństw. Z czasem jednak Kmicic uświadamia sobie zło swoich czynów i próbuje je naprawić, zmieniając stronę konfliktu i walcząc o honor oraz sprawę narodową. Jego historia pokazuje, jak człowiek może błądzić, dążąc do celów, które wydają mu się słuszne, ale jednocześnie jak jest w stanie się zmienić pod wpływem doświadczeń życiowych oraz refleksji nad własnymi działaniami.

W literaturze bez trudu można znaleźć bohaterów, którzy przyjmują zupełnie inne postawy wobec zła, jednakże te trzy przytoczone przykłady obrazują skomplikowaną naturę ludzkiej moralności. Walka i opór, akceptacja i pasywność oraz działanie na granicy dobra i zła to postawy, które nie tylko wskazują na różnorodność ludzkich charakterów, ale również stawiają pytania o wartość i sens walki z złem w świecie, który często zdaje się być przeciwieństwem ideałów. W kontekście literackim, a być może i w życiu, ważne jest, aby zadać sobie pytanie, jaka postawa wobec zła jest najbardziej właściwa, czy najbardziej skuteczna, ale również, co dla jednostki jest w danym momencie najważniejsze – czy zwycięstwo z zewnętrznym złem, czy też może walka ze złem wewnętrznym i własnymi słabościami.