„Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego- streszczenie

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 9.03.2024 o 18:06

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Powojenna rzeczywistość w Polsce oraz jej zmieniające się kontury społeczno-polityczne, w sposób znaczący wpłynęły na literaturę dwudziestolecia międzywojennego. „Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego to powieść, która odzwierciedla dynamiczne przemiany tamtej epoki. Dzieło to utrzymuje kluczowe miejsce w dorobku autora, którego twórczość często oscyluje wokół tematyki społecznej oraz moralnej konfrontacji jednostki z otaczającą ją rzeczywistością.

Powieść rozpoczyna się w Baku, tuż przed rewolucją bolszewicką. Główny bohater, Cezary Baryka, dorasta w cieniu nieobecności ojca, Seweryna, który wziął udział w I wojnie światowej i przepadł bez wieści. Zmagając się z pragnieniem zrozumienia świata oraz własnej tożsamości, Cezary fascynuje się komunizmem. Ta fascynacja narasta, kiedy jego rodzina przeżywa zubożenie, a on sam zostaje wyrzucony ze szkoły po konflikcie z nauczycielami. Barykowie doświadczają skrajności nowej rzeczywistości - głodu, konfiskaty mieszkania, ciężkiej pracy matki w celu zdobycia środków do życia.

Tragizm sytuacji spotęgowany został przez śmierć matki, która przynosi młodemu Cezaremu druzgocącą refleksję oraz zmianę postawy. W chaosie wojny domowej Cezary ukrywa się, jednocześnie ucząc się samodzielnego życia. W końcu odnajduje ojca. Wspólnie przygotowują się do opuszczenia Rosji, kierując się w stronę Polski. Wizje Seweryna o „szklanych domach”, symbolizujące ideę nowoczesności i dobrobytu, pomieszały się z brutalną rzeczywistością podróży, która kończy się tragicznie śmiercią ojca. Cezary, po dotarciu do Polski, stoi przed rozczarowaniem – kraj nie przypomina tego, co głosiły utopijne wizje jego ojca.

Młody Baryka staje przed wyzwaniem adaptacji w Warszawie. Zapisuje się na studia medyczne i podejmuje pracę w biurze. Warszawski eter wraz z wydarzeniami wojny polsko-bolszewickiej wprowadzają go w wir towarzyskich znajomości. Cezary poznaje Karolinę Szarłatowiczównę i Laurę Kościeniecką, co prowadzi do skomplikowanego trójkąta emocjonalnego. Flirt z Karoliną oraz zauroczenie Laurą zaowocowało tragicznymi konsekwencjami – zatrucie Karoliny i jej śmierć, oskarżenia oraz wewnętrzne rozdarcie Cezarego. W obliczu tych wydarzeń małżeństwo Laury z innym mężczyzną zamyka możliwość ich związku.

„Wiatr od wschodu” kreśli obraz ponownego zaangażowania Cezarego w życie stolicy, gdzie kontynuuje studia i usiłuje odnaleźć zawodową stabilizację dzięki pomocy Gajowca. Wędrówki po dzielnicach żydowskich uświadamiają mu rozmiary nędzy i wzbudzają głębokie emocje. Opracowanie książki o ekonomiczno-społecznych aspektach Polski, dyskusje z Antonim Lulkiem, czy konfrontacje na spotkaniach partyjnych – to wszystko kształtuje polityczną postawę Cezarego.

Zakończenie powieści jest otwarte – spotkanie z Laurą w Ogrodzie Saskim zamyka jedynie symbolicznie ich relację, a uczestnictwo w manifestacji robotniczej sugeruje aktywne ujęcie w sprawy społeczne. Pozostaje jednak pytanie, jaka droga stanie przed Cezarego Baryką.

„Przedwiośnie” to nie tylko analiza losów pojedynczych osób, ale szeroki obraz mentalności epoki, która wahała się pomiędzy marzeniami o lepszym życiu a ciężką realizacją codzienności. Cezary Baryka jako postać reprezentuje podejmowanie wyzwań, poszukiwania tożsamości oraz moralne rozterki, które symbolicznie łączą się z nastrojami Polski dwudziestolecia międzywojennego. Interpretacje jego postawy mogą być różne, a otwartość utworu umożliwia wielowymiarową analizę wydarzeń i postaw bohaterów. Ta wielopoziomowość sprawia, że „Przedwiośnie” pozostaje jednym z fundamentalnych tekstów w polskiej literaturze.