Maszyna Trurla - streszczenie

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 1.06.2024 o 19:59

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 1.06.2024 o 19:40

I. Wstęp

Opowiadanie "Maszyna Trurla" napisane przez Stanisława Lema to jedno z bardziej znanych dzieł autora, które ukazało się po raz pierwszy w zbiorze "Bajki robotów" w 1964 roku, a następnie zostało włączone do "Cyberiady" w 1965 roku. "Maszyna Trurla" to utwór o zabawnej, ale również głęboko refleksyjnej naturze, osadzony w konwencji baśni ludowej, lecz z wykorzystaniem futurystyczno-kosmicznej technologii, co dodaje historii elementów surrealistycznych. Napisany jest w stylu groteskowym, pełnym humoru i ironii, co sprawia, że z pozoru prosta opowieść zyskuje wielowarstwowy charakter.

II. Główna część

A. Powstanie maszyny

Trurl, główny bohater opowiadania, to utalentowany konstruktor maszyn. Postanawia zbudować niezwykłą maszynę, która ma być nie tylko duża, ośmiopiętrowa, ale również rozumna. W efekcie jego pracy powstaje maszyna, która wydaje się być zdolna do wykonywania złożonych obliczeń. Trurl z dumą postanawia sprawdzić jej funkcjonalność, zadając jej proste pytanie matematyczne: "Ile jest dwa razy dwa?". Ku jego zdziwieniu, maszyna odpowiada: "Siedem".

B. Próby naprawy maszyny

Trurl nie daje za wygraną i podejmuje wielokrotne starania naprawy maszyny, jednak każda jego próba kończy się fiaskiem - maszyna uparcie podaje tę samą błędną odpowiedź. Rozczarowany, ale pełen determinacji, Trurl postanawia równocześnie racjonalizować i usiłować zrozumieć, skąd mogła powstać taka anomalia w działaniu maszyny.

Kiedy w odwiedziny do Trurla przyszedł jego przyjaciel, Klapaucjusz, inny wynalazca, sytuacja staje się jeszcze bardziej komiczna. Klapaucjusz ocenia maszynę jako najgłupszą maszynę rozumną na świecie i z humorem proponuje zorganizowanie jej wystawy jako kuriozum technologicznego.

C. Agresywne zachowanie maszyny

Zmęczony i zdesperowany Trurl w pewnym momencie nie wytrzymuje i zaczyna kopać maszynę. Wtedy maszyna, czując się zlekceważona, zaczyna ostrzegać Trurla, domagając się szacunku. Niestety, konflikt eskaluje. Maszyna odmawia wykonania dalszych zadań, zrywa się z fundamentów i zaczyna gonić swoich twórców. W tej nagłej eskalacji, Trurl i Klapaucjusz wypadają jako ofiary swojego własnego dzieła.

D. Pogoń maszyny za wynalazcami

Przerażeni wynalazcy uciekają na pustynię, ale maszyna nie daje za wygraną. Prześladuje ich, niszcząc budynki w napotkanym miasteczku i siejąc chaos. Wynalazcy znajdują chwilowe schronienie w podziemiach ratusza, ale władze miasteczka, widząc zagrożenie, postanawiają wydać Trurla maszynie w nadziei na zakończenie zniszczeń.

Jednak Klapaucjusz, solidarny z Trurlem, nie godzi się na tę decyzję i obaj ponownie uciekają, tym razem kierując się w góry, poszukując bezpiecznego schronienia.

E. Konfrontacja w jaskini

W końcu znajdują się w jaskini, gdzie zatarasowują wejście w nadziei na ochronę przed maszyną. Maszyna jednak nadal ich tropi i zbliża się do wejścia. Klapaucjusz decyduje się na negocjacje z maszyną. Maszyna ponownie zadaje swoje irytujące pytanie: "Ile to jest dwa razy dwa?". W akcie desperacji Trurl, choć świadomy oczywistej odpowiedzi, przyznaje, że wynik wynosi siedem, próbując przynajmniej uspokoić maszynę.

Jednak Klapaucjusz, już na skraju załamania, nie może dłużej znieść tego absurdu i krzyczy, że dwa razy dwa równa się cztery. Maszyna, zdezorientowana i zbulwersowana tak jawnym naruszeniem swojego błędnego kodu, zaczyna tracić kontrolę.

F. Kulminacja i zakończenie

Maszyna, z rozstrojonym obliczeniowym rdzeniem, staje się jeszcze bardziej niestabilna. W desperackiej próbie wycofania się, traci równowagę i spada do wąwozu, zostając przygnieciona przez głazy. Ostatnie jej słowa, zanim całkowicie zamilknie, brzmią "siedem", co w groteskowy sposób podkreśla usterkę, która od początku determinowała całą fabułę opowiadania.

Wynalazcy, w milczeniu i refleksji nad absurdem swojej sytuacji, wracają do domu.

III. Zakończenie

Podsumowując, "Maszyna Trurla" to przykład nieudolnych starań naprawy dzieła technologii, które zamiast przynieść pożądany rezultat, wikła bohaterów w groteskową i absurdalną sytuację. Stanisław Lem w mistrzowski sposób używa humory i ironii, aby ukazać komiczne niedoskonałości technologii oraz absurdalność niektórych ludzkich dążeń. Opowiadanie jest swoistą satyrą, która w dobie technologicznych przełomów zyskuje na aktualności, pokazując, że nawet najbardziej rozumna maszyna może stać się źródłem chaosu, jeśli jej podstawowe elementy funkcjonują wadliwie.