Czy warto przeczytać w pustyni i w puszczy?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 5.06.2024 o 16:54

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 5.06.2024 o 16:48

Henryk Sienkiewicz, wybitny polski pisarz i laureat Nagrody Nobla, zapisał się złotymi zgłoskami w polskiej literaturze. Jego powieść "W pustyni i w puszczy" jest niewątpliwym przykładem literackiego kunsztu, a zarazem ważnym dziełem, które oddaje specyfikę polskiego ducha i tożsamości narodowej. Książka, napisana w latach 1910–1911, na stałe zagościła w kanonie literatury dziecięcej i młodzieżowej. Akcja powieści przenosi czytelnika do kolonialnej Afryki końca XIX wieku, w czasy, kiedy atmosfera polityczna była naznaczona powstaniem Mahdiego – zbrojnym buntem przeciwko brytyjskim i egipskim władzom kolonialnym.

Powieść rozgrywa się w latach 80. XIX wieku, w czasach gdy Afryka była areną intensywnych zmagań kolonialnych. Historia opowiada o przygodach dwójki dzieci: czternastoletniego Polaka Stasia Tarkowskiego i ośmioletniej Angielki Nel Rawlison. Sytuacja polityczna Afryki, w tym powstanie Mahdiego – przywódcy religijnego i politycznego, który przewodził rewolcie przeciwko tureckim władzom w Sudanie – stanowi istotne tło dla wydarzeń powieści. Mahdyści pragnęli wyzwolić swój kraj spod władzy muzułmańskiego Egiptu oraz brytyjskich wpływów, co miało ogromny wpływ na życie codzienne mieszkańców i przyczyniło się do powstania scen grozy i niepewności, które Sienkiewicz wyjątkowo plastycznie oddał w swojej książce.

Wielką zaletą "W pustyni i w puszczy" jest barwne i szczegółowe opisanie afrykańskiej przyrody. Sienkiewicz z wielką precyzją ukazuje różnorodność krajobrazu Afryki – od surowych terenów pustynnych, z ich piekącym słońcem i niebezpiecznymi burzami piaskowymi, po bujne lasy tropikalne, pełne egzotycznej roślinności i ukrytych źródeł wody. Dzięki temu czytelnik ma okazję poznać takie rośliny jak majestatyczne baobaby czy cierniste akacje. Autor nie pomija także fauny Afryki, opisując spotkania z dzikimi zwierzętami – lwami, słoniami czy antylopami, co dodatkowo potęguje realistyczny obraz kontynentu.

Afryka w powieści to nie tylko natura, ale i jej mieszkańcy. "W pustyni i w puszczy" ukazuje codzienne życie lokalnych społeczności, ich tradycje i kulturę. Staś i Nel mają okazję spotkać się z przedstawicielami różnych plemion, takich jak Masajowie, i na własne oczy zobaczyć ich sposób życia, obrzędy i zwyczaje. Dzięki temu powieść staje się swoistym oknem na świat dla młodego czytelnika, pozwalając mu zrozumieć złożoność i różnorodność kulturową Afryki.

Tło historyczne i polityczne, szczególnie powstanie Mahdiego, jest integralną częścią fabuły. Powstanie to można rozumieć jako reakcję na dominację zewnętrznych sił i próbę uzyskania niezależności przez miejscowe ludności. Mahdi, jako przywódca religijno-polityczny, staje się centralną postacią dla dzieci, gdy zostają porwane przez jego zwolenników i przeżywają liczne przygody, które stanowią wyzwanie dla ich fizycznej i moralnej wytrzymałości. Obraz miast derwiszy, widziany oczyma Stasia i Nel, przedstawia trudne warunki życia tamtejszej ludności, zmagającej się z głodem i chorobami. Kwestia kolonializmu, z uwzględnieniem kontrastu między kulturą europejską a afrykańską, jest również silnie zaakcentowana, co skłania czytelników do refleksji nad historycznym kontekstem i jego konsekwencjami.

Jednym z głównych motywów powieści jest patriotyzm. Staś Tarkowski, wychowany przez znanego inżyniera i patriotę Władysława Tarkowskiego, reprezentuje wzór młodego Polaka oddanego swoim wartościom narodowym. Kluczowe momenty, takie jak odmowa przyjęcia islamu przed obliczem Mahdiego oraz wyrycie napisu "Jeszcze Polska nie zginęła" na baobabie nazwanym Krakowem, podkreślają, jak głęboko zakorzeniony jest w Stasiu duch patriotyzmu. Powieść ukazuje, jak wartości narodowe mogą pełnić rolę moralnego kompasu, szczególnie w trudnych czasach, i pozostają nieodzownym elementem tożsamości Polaków pod zaborami.

"W pustyni i w puszczy" ma także swój aspekt edukacyjny i moralny. Czytelnicy mają możliwość poznania geografii i przyrody Afryki oraz zgłębienia historycznych wydarzeń i problemów społecznych tamtych czasów. Historia Stasia i Nel jest bogata w moralne i etyczne nauki – odwagi, lojalności, poświęcenia oraz wartości chrześcijańskich. Dziecko, jak i dorosły czytelnik, może przeanalizować przesłania płynące z książki, zastanawiając się nad spotkaniem różnych kultur i znaczeniem wartości patriotycznych.

Podsumowując, "W pustyni i w puszczy" to powieść warta przeczytania zarówno ze względu na jej walory literackie, jak i edukacyjne. Bogate opisy przyrody, głębokie tło historyczne i polityczne, silne motywy patriotyczne oraz moralne nauki sprawiają, że książka stanowi wartościową lekturę. Dzieło Sienkiewicza jest nie tylko oknem na świat dla młodych czytelników, ale również zachętą do refleksji nad własnymi przekonaniami i wartościami. Uniwersalność przesłań powieści, takich jak odwaga, lojalność i patriotyzm, sprawia, że "W pustyni i w puszczy" pozostaje lekturą aktualną i zasługującą na uwagę współczesnych czytelników.