Czym dla człowieka może być wolność? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu Dziadów cz. III, całego dramatu Adama Mickiewicza oraz wybranego tekstu kultury.
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 20.06.2024 o 12:33
Rodzaj zadania: Streszczenie
Dodane: 20.06.2024 o 11:39
Streszczenie:
Praca analizuje różne ujęcia wolności w literaturze polskiej, od walki o niepodległość z Mickiewiczem, przez niezależność artystyczną w Gombrowiczem, po wartość sztuki w Przerwie-Tetmajerze. Wolność jest uniwersalną wartością, łączącą różne konteksty i znaczenia. ?
---
I. Wstęp
Wolność to jedno z fundamentalnych pojęć w życiu każdego człowieka. Jest to wartość uniwersalna, która może przybierać różne formy i znaczenia w zależności od kontekstu społecznego, politycznego czy osobistego. Definicja wolności jako koncepcji abstrakcyjnej jest mocno zróżnicowana. Dla jednych jest to prawo do samodecydowania, dla innych – swoboda wyrażania myśli czy możliwość manifestowania swojej tożsamości. Niemniej wolność pozostaje wartością, za którą ludzie są gotowi ponieść nawet najwyższą ofiarę.Polska historia jest pełna przykładów, które łączą się z dążeniem do wolności narodowej. Na przestrzeni wieków nasz kraj wielokrotnie zmagał się z utratą niepodległości, co kształtowało silne poczucie wartości jaką jest wolność. Dziś, w dobie globalizacji i rozwoju technologii, wolność nabiera nowych znaczeń, takich jak internetowa cenzura, poprawność polityczna czy wpływ aparatu państwowego. W kontekście jednostkowym, wolność osobista to przede wszystkim prawo do decydowania o swoich wyborach i działaniach oraz swoboda wyrażania myśli. Jest to szczególnie ważne dla artystów, którzy w swoich dziełach często manifestują potrzebę wolności twórczej.
W niniejszym wypracowaniu przyjrzymy się, czym dla człowieka może być wolność, odwołując się do *Dziadów cz. III* i całego dramatu Adama Mickiewicza oraz *Ferdydurke* Witolda Gombrowicza i wiersza *Eviva l'arte!* Kazimierza Przerwy-Tetmajera. Te trzy teksty kultury ukazują różne aspekty wolności, jej granice oraz konsekwencje jej poszukiwania.
II. Wolność w "Dziadach cz. III" Adama Mickiewicza
Adam Mickiewicz, tworząc *Dziady cz. III*, ukazał tragiczne losy polskich patriotów, którzy w czasach zaborów walczyli o wolność swojego narodu. Głównym bohaterem jest Konrad, który znajduje się w więzieniu, co samo w sobie stanowi symbol fizycznej niewoli, jaką przyniósł zaborczy reżim.W kontekście fizycznej niewoli Konrada, znaczącym aspektem jest tyrania Cara, przedstawiana jako opresja systemowa oraz cenzura. Konrad, będąc w więzieniu, nie tylko jest ograniczony fizycznie, ale i intelektualnie, co tworzy z niego symbol męczeństwa i walki o wolność myśli. Mickiewicz poprzez refleksję nad losem swojego bohatera ukazuje, że zniewolenie nie dotyczy jedynie ciała, ale również duszy i umysłu.
Jednym z najważniejszych motywów jest wolność twórcza Konrada, który jako romantyczny twórca pragnie wyrazić swoją myśl i uczucia, lecz znajduje się pod presją systemu cenzury. W "Wielkiej Improwizacji" Konrad nie tylko usiłuje wyrazić bunt przeciwko opresji, ale również mierzy się z własną dumą i pychą. Jego pragnienie bycia twórcą, który może wpływać na losy narodu, staje w konflikcie z rzeczywistością politycznego zniewolenia. "Wolna myśl" Konrada okazuje się więc nie tylko wyrazem artystycznej wolności, ale także nieosiągalnym ideałem w świecie rzeczywistym.
Konfrontacja dumy i bólu reinterpretowana jest w wymiarze duchowym: postać zmaga się z demonami i aniołami, które symbolizują moralne konsekwencje i wewnętrzne ścierania związane z próbą osiągnięcia zupełnej wolności. Wolność, której pragnie Konrad, jest więc pełna pasji, ale też cierpienia i nieosiągalnych marzeń.
III. Wolność w "Ferdydurke" Witolda Gombrowicza
*Ferdydurke* Witolda Gombrowicza to dzieło literackie, które manifestuje wolność w zupełnie odmienny sposób niż Mickiewiczowskie *Dziady*. Powieść Gombrowicza, będąca kluczowym dziełem literatury międzywojennej, eksploruje koncepcję "czystej formy" — idei, według której wolność artystyczna powinna być wolna od narzuconych treści i konwenansów kulturowych.W *Ferdydurke*, głównym bohaterem jest Józio, który pragnie uwolnić się od wpływów dorosłych, mających na niego wpływ od najmłodszych lat. Koncepcja "czystej formy" zakłada wolność nie tylko od zewnętrznych norm, ale także od dorobku kulturowego i społecznego. Wolność tutaj przybiera formę niezależności od wszystkiego, co jest narzucone z zewnątrz.
Jednym z centralnych motywów w powieści jest proces "upupienia" — wtłoczenia w konkretne ramy i oczekiwania społeczne. Józio jako symbol artysty, który dąży do wyzwolenia od form narzuconych przez społeczeństwo, walczy nie tylko o wolność twórczą, ale i osobistą. "Upupienie" jest formą zniewolenia intelektualnego i duchowego, które powstrzymuje jednostkę od realizacji jej pełnego potencjału.
W *Ferdydurke*, wolność jest również przedstawiana jako chaos i niepewność. Gombrowicz ukazuje, że całkowity brak formy i narzucanych struktur może prowadzić do anarchii i dezorientacji. Wolność, pojmowana jako ciągłe poszukiwanie i brak kształtu, jest pełna paradoksów. Artysta w tym kontekście staje się pionierem, który nieustannie szuka nowych form wyrazu, niezależnych od społecznych i kulturowych ograniczeń.
IV. Wolność w "Eviva l'arte!" Kazimierza Przerwy-Tetmajera
Wiersz *Eviva l'arte!* Kazimierza Przerwy-Tetmajera to manifest "sztuki dla sztuki", który podkreśla znaczenie wolności twórczej. Artysta w tym utworze jest przedstawiany jako jednostka całkowicie wolna, duch myślący poza konwenansami i przeciwstawiający się przyziemnym wartościom takim jak pieniądz i wygoda.Tetmajer w swoim wierszu wywyższa artystę, który dąży do pełnego wyzwolenia od materialnych i społecznych ograniczeń. W opozycji do niego stoi filister — uosobienie przyziemnych wartości i konformizmu. Konflikt między artystyczną wolnością a przyziemnymi wartościami jest przedstawiany w dramatyczny sposób, co podkreśla heroiczną naturę artysty w dążeniu do absolutnej wolności.
Wezwanie "Eviva l'arte!" jest wyrazem triumfu twórczej wolności nad wszelkimi ograniczeniami. Jest to manifestacja idei, że prawdziwa wartość sztuki tkwi w jej niezależności od zewnętrznych wpływów. W tej perspektywie, wolność twórcza staje się najwyższą wartością, która nadaje sens życiu artysty.
V. Synteza i porównanie
Porównując rozmaite ujęcia wolności przez Mickiewicza, Gombrowicza i Przerwę-Tetmajera, dostrzegamy różne jej aspekty i znaczenia. Mickiewicz ukazuje wolność w kontekście politycznym i narodowym, gdzie dążenie do wolności związane jest z walką przeciwko opresji zaborczej. Wolność w *Dziadach cz. III* jest także głęboko związana z wolnością twórczą i duchową, która przynosi zarówno duma, jak i ból.Gombrowicz, natomiast, poprzez *Ferdydurke* eksploruje wolność jako niezależność od społecznych konwenansów i norm. Jego koncepcja "czystej formy" i motyw "upupienia" ukazują trudności związane z dążeniem do autentycznej wolności, wolność jako nieustanne poszukiwanie i chaos.
Kazimierz Przerwa-Tetmajer w *Eviva l'arte!* przedstawia wolność jako najwyższą wartość artysty, który stawia sztukę ponad materialnymi potrzebami i społecznymi ograniczeniami. Wolność twórcza jest tu utożsamiana z niezależnością i odwagą w dążeniu do własnej wizji artystycznej.
VI. Zakończenie
Podsumowując, wolność jest koncepcją wieloaspektową i zależy od kontekstu historycznego, społecznego oraz osobistych doświadczeń jednostki. W literaturze polskiej, wolność jest często przedstawiana jako wartość bezcenną, za którą warto walczyć, nawet za cenę życia. Mickiewicz, Gombrowicz i Przerwa-Tetmajer ukazują różne wymiary wolności, od politycznej i narodowej po twórczą i osobistą.Ostatecznie wolność, choć jest kluczowym aspektem życia i twórczości, zawsze pozostaje związana z pewnymi ograniczeniami. Nie wiemy, czy pełna, absolutna wolność jest możliwa do osiągnięcia; być może zawsze pozostanie w strefie marzeń i ideałów. Jednak dążenie do niej jest niewątpliwie jedną z najważniejszych cech ludzkiej natury i twórczej ekspresji.
```
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 20.06.2024 o 12:33
O nauczycielu: Nauczyciel - Wojciech Z.
Mam 12‑letnie doświadczenie w pracy w liceum ogólnokształcącym i w przygotowaniach maturalnych. Uczę myślenia krytycznego, argumentacji i świadomego stylu, a młodszych uczniów prowadzę przez wymagania egzaminu ósmoklasisty. Na moich lekcjach najpierw porządkujemy, potem dopracowujemy — bez presji i chaosu. Uczniowie podkreślają, że takie podejście przekłada się na spokojną głowę w dniu egzaminu.
Doskonałe wypracowanie, które głęboko analizuje różne aspekty wolności odwołując się do literatury polskiej.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się