Pieśń o Rolandzie - motywy literackie
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 22.06.2024 o 14:24
Rodzaj zadania: Streszczenie
Dodane: 22.06.2024 o 13:47
Streszczenie:
Analiza motywów literackich w "Pieśni o Rolandzie" – ars moriendi, zdrada i partnerstwo – ukazuje uniwersalne wartości rycerskie. Przesłanie utworu nadal inspiruje do odwagi, lojalności i przyjaźni. ?
"Pieśń o Rolandzie - motywy literackie"
---Definicja chansons de geste: "Chansons de geste" to termin francuski oznaczający "pieśni o czynach". Są to epickie opowieści, które wychwalają heroiczne czyny bohaterów, najczęściej rycerzy. Powstawały one w średniowiecznych Francji, głównie w języku starofrancuskim lub prowansalskim, a ich forma literacka często przybierała postać dziesięciozgłoskowego wiersza, dzięki czemu łatwiej było je zapamiętać i przekazywać ustnie. Popularność chansons de geste w epoce średniowiecza była ogromna, ponieważ odzwierciedlały one wartości i ideały rycerskie tamtego okresu.
Krótka charakterystyka „Pieśni o Rolandzie”: "Pieśń o Rolandzie" to najbardziej znana chanson de geste, należąca do tzw. "cyklu królewskiego", czyli grupy utworów opowiadających o legendarnych czynach królów francuskich. Dzieło to skupia się na postaciach Karola Wielkiego, legendarnym władcy Franków, oraz jego najdzielniejszym rycerzu, Rolandzie. Chociaż opowieść ta była przekazywana ustnie przez żonglerów (wędrownych pieśniarzy), jej najstarsza znana spisana wersja pochodzi z XI-XII wieku. Historia opisywana w pieśni koncentruje się na wyprawie Karola Wielkiego do Hiszpanii i zdradzie Ganelona, co prowadzi do tragicznej bitwy w wąwozie Roncevaux.
Zapowiedź analizy motywów literackich: "Pieśń o Rolandzie" jest utworem typowym dla eposów rycerskich, pełniących funkcję literatury parenetycznej, czyli dydaktycznej, promującej wzorce zachowań i ideały. W analizie skupimy się na trzech głównych motywach: ars moriendi (sztuce umierania), zdradzie oraz partnerstwie, które odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu fabuły i przesłania utworu.
---
Rozwinięcie
1. Epos rycerski i literatura parenetyczna
Definicja eposu rycerskiego: Epos rycerski to wspaniały gatunek literatury epickiej, który opowiada o bohaterskich czynach rycerzy. "Pieśń o Rolandzie" doskonale pasuje do tej kategorii, przedstawiając nie tylko samą historię, ale również całe spektrum ideałów rycerskich, takich jak odwaga, lojalność czy honor. Bohaterowie tego typu opowieści są wzorcami do naśladowania, a ich czyny mają inspirować czytelników do podejmowania podobnych heroicznych działań w swoim życiu.Rola literatury parenetycznej: Literatura parenetyczna miała na celu kształtowanie i promowanie wzorców zachowań w społeczeństwie. W "Pieśni o Rolandzie" głównym ideałem do naśladowania jest rycerz – człowiek odważny, lojalny wobec swojego pana, pełen honoru, gotowy poświęcić swoje życie w imię wyższych wartości. Roland, główny bohater, to doskonały przykład takiego ideału, a poprzez jego losy czytelnik poznaje, jakie cechy są cenione i pożądane w średniowiecznym społeczeństwie.
2. Motyw ars moriendi (sztuki umierania)
Kulminacyjna scena śmierci Rolanda: Śmierć Rolanda to jedna z najbardziej znanych scen w literaturze średniowiecznej, pełna symboliki i głębokich odniesień. Akcja rozgrywa się na wzgórzu przypominającym biblijną Golgotę, co już na wstępie nadaje jej sakralny wymiar. Roland układa swoje ciało pod drzewem, nawiązującym do krzyża Chrystusa.Atrybuty Rolanda przy śmierci: Roland umiera z mieczem Durendal w ręku, który kryje w sobie relikwie świętych – symbol rycerskości i boskiego błogosławieństwa. Róg Olifant, który towarzyszy mu w ostatnich chwilach, jest znakiem jego władzy i dowództwa.
Symbolika czterech głazów: Wokół miejsca śmierci Rolanda znajdują się cztery głazy, które symbolizują cnoty rycerskie: roztropność, sprawiedliwość, umiarkowanie i męstwo. Roland trwa do końca przy tych wartościach, manifestując swoją niezłomność i wierność rycerskim ideałom.
Ostateczne gesty Rolanda: W chwili śmierci Roland odwraca głowę w kierunku Hiszpanii – kraju, który był celem kampanii Karola Wielkiego. Jest to manifestacja jego nieustraszoności i gotowości do kontynuowania walki do samego końca. Przeprasza Boga za grzechy, a wyciągając rękawicę ku niebu, oddaje swoją duszę w ręce Stwórcy. Jego dusza zostaje zabrana do nieba przez aniołów, co stanowi ewangeliczne nawiązanie do zbawienia duszy przez Chrystusa.
3. Motyw zdrady
Postać Ganelona: Ganelon, ojczym Rolanda, zdradza go, knując z wrogiem. Motywacją tej zdrady jest zawiść i chęć zemsty na Rolandzie, który został wybrany przez Karola Wielkiego na dowódcę tylnej straży. Ganelon czuje się poniżony i wykorzystany, co prowadzi go do zdrady.Konsekwencje zdrady: Zdrada Ganelona ma tragiczne skutki – tysiące rycerzy tylnej straży, w tym Roland, giną w zasadzce. Moralne przesłanie tej zdrady jest jasne: zdrada jest najgorszym z przestępstw i prowadzi do nieuchronnej kary – w tym przypadku Ganelon zostaje stracony w okrutny sposób.
4. Motyw partnerstwa
Relacja między Rolandem i Oliwierem: Przez cały utwór Roland i Oliwier, jako bliscy przyjaciele i towarzysze broni, wspierają się wzajemnie, mimo różnic zdań. Ich relacja jest przykładem idealnego partnerstwa, w którym lojalność i przyjaźń stawiane są na pierwszym miejscu. Nawet gdy Oliwier krytykuje Rolanda za pewne decyzje, nadal stoi u jego boku i walczy razem z nim.Scena pożegnania przyjaciela: Wyciszona i przepełniona emocjami scena, w której Roland żegna swojego umierającego towarzysza, jest jednym z najbardziej wzruszających momentów w całym utworze. Roland pronosi przemowę pożegnalną, pełną bólu i szacunku dla Oliwiera. Widok martwego przyjaciela jest tak wstrząsający, że Roland mdleje – symbolizując, jak silna była ich więź.
---
Zakończenie
Podsumowanie znaczenia motywów literackich w utworze: Analizowane motywy literackie w "Pieśni o Rolandzie" – ars moriendi, zdrada i partnerstwo – stanowią nieodłączne elementy eposu rycerskiego. Dzielnie odpowiadają na wyzwania średniowiecznego świata, jednocześnie kształtując i utrwalając uniwersalne wartości. Motyw ars moriendi ukazuje, jak powinien umierać prawdziwy rycerz: w godności, odwadze i wierze. Zdrada Ganelona podkreśla wagę lojalności, a jej konsekwencje stanowią moralną przestrogę przed złamaniem obietnic i więzi. Wreszcie, motyw partnerstwa, poprzez relację Rolanda i Oliwiera, prezentuje siłę przyjaźni i współdziałania, które są kluczowe zarówno na polu bitwy, jak i w codziennym życiu.Odnoszenie utworu do współczesności: Mimo że "Pieśń o Rolandzie" powstała w średniowieczu, jej przesłania są uniwersalne i nadal aktualne. Współczesne społeczeństwo może czerpać inspirację z odwagi, lojalności i przyjaźni przedstawionych w tej opowieści. Wielu ludzi dzisiaj, niezależnie od kontekstu kulturowego, szuka wzorców do naśladowania, które uczą, jak zmierzyć się z wyzwaniami, zachować honor i dochować wierności swoim przekonaniom oraz bliskim osobom.
---
Bibliografia
- Źródła literackie związane z analizą motywów w "Pieśni o Rolandzie". - "Pieśń o Rolandzie", tłumaczenie z języka starofrancuskiego. - Opracowania dotyczące chansons de geste i literatury parenetycznej. - Artykuły naukowe o średniowiecznych motywach literackich.---
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 22.06.2024 o 14:24
O nauczycielu: Nauczyciel - Marta G.
Od 13 lat pracuję w szkole średniej i pomagam uczniom oswoić pisanie wypracowań. Uczę, jak planować tekst, dobierać przykłady i formułować tezy pod wymagania matury i egzaminu ósmoklasisty. Buduję na zajęciach spokojny rytm pracy, w którym jest czas na pytania i korektę. Uczniowie często mówią, że dzięki temu czują większą kontrolę nad tekstem i pewność na egzaminie.
Doskonała analiza motywów literackich w "Pieśni o Rolandzie".
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się