Hamlet jako dramat szekspirowski - główne cechy

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.06.2024 o 21:50

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 29.06.2024 o 21:29

William Szekspir jest postacią niezwykłą w historii literatury i teatru; jego twórczość wpłynęła na kształtnowanie nowożytnego dramatu w sposób nieporównany z innymi autorami. Szekspir wprowadził do teatru innowacje, które zrewolucjonizowały dramatyczną sztukę, odważnie rezygnując z tradycyjnych, klasycznych zasad. Jego unikatowe podejście do teatru i literatury zaowocowało dziełami, które do dzisiaj uchodzą za arcydzieła. Jednym z takich dzieł jest "Hamlet", jeden z najsłynniejszych dramatów na świecie. W niniejszym wypracowaniu omówimy główne cechy dramatu szekspirowskiego na przykładzie "Hamleta".

Zrozumienie nowatorstwa Szekspira wymaga zrozumienia zasad, które zrewolucjonizował. Dramat antyczny, opierający się na zasadach trzech jedności – czasu, miejsca i akcji – polegał na ścisłym zachowaniu integralności tych elementów. Historia miała rozgrywać się w jednoznacznym czasie (najczęściej w ramach doby), w jednym miejscu oraz musi dotyczyć jednej akcji. Tego rodzaju rigorystyczne podejście miało na celu utrzymanie jasności i spójności dzieła. Szekspir, świadomy tych zasad, postanowił jednak świadomie je łamać, tworząc dzieło bardziej złożone i realistyczne w swojej niejednorodności. Akcja "Hamleta" nie ogranicza się do jednej doby; dramat rozgrywa się na przestrzeni wielu tygodni, a może nawet miesięcy. Bohaterowie przenoszą się między Elsynorem, a innymi częściami Danii oraz tam i z powrotem do Anglii. Taka różnorodność miejsc daje widzowi poczucie rzeczywistości i ciągłości wydarzeń, co kontrastuje z uproszczonymi realiami dramatu antycznego.

Dekorum, kolejna zasada klasycznego dramatu, mówiła o odpowiedniości języka do rangi wydarzeń oraz charakterów. Wysoki styl był zarezerwowany dla wydarzeń tragicznych i wzniosłych, podczas gdy niski styl dla wydarzeń błahych i komicznych. Szekspir również tutaj wprowadził rewolucyjne zmiany. W "Hamlecie" brak jest jednorodności stylu. Poważne, tragiczne mowy księcia Hamleta przeplatają się z rzeczami wręcz groteskowymi. Hamlet potrafi żartować na temat śmierci, bawiąc się czaszką Yoricka, ale także rzuca aluzje czy zagadki, które pozostają niezrozumiałe dla innych postaci, np. „Być albo nie być”. Słowa te nie są jedynie przyczynkiem do rozważań filozoficznych, lecz stanowią wyraz złożonych emocji bohatera.

Jednym z elementów, które Szekspir wprowadził do dramatu, a które były rzadkością w antycznym teatrze, są elementy fantastyczne. Poprzednie epoki charakteryzowały się realizmem, a wyjątkami od tej reguły były jedynie tragedie mitologiczne. W "Hamlecie" pojawia się zjawa - duch zmarłego króla, ojca Hamleta. Jest to nie tylko wyrazem średniowiecznych legend rycerskich, ale ma też ogromne znaczenie fabularne i psychologiczne dla rozwoju akcji. Zjawa, która namawia Hamleta do zemsty, stanowi katalizator działań księcia, wzmacniając jego wewnętrzne rozterki i motywacje. Ponadto, czyni to dzieło bardziej skomplikowanym i pełnym grozy, angażując widza na poziomie emocjonalnym i intelektualnym.

Jednym z najważniejszych elementów innowacyjnej dramaturgii Szekspira jest konstrukcja psychologiczna postaci. W dramatach wcześniejszych epok postacie były raczej proste, odpowiadając określonym archetypom. Nie było w nich zagłębiania się w bogate życie wewnętrzne bohaterów. Szekspir natomiast w "Hamlecie" tworzy postacie wielowymiarowe, złożone, odsłaniając ich wewnętrzne życie poprzez monologi. Słynny monolog Hamleta "Być albo nie być" jest jednym z najlepszych przykładów tego podejścia. Hamlet zastanawia się nad sensem życia i śmierci, a jego rozważania są pełne wątpliwości, lęków i myśli filozoficznych, co czyni go postacią niezwykle bliską widzowi. Hamleta nie można łatwo zaszufladkować jako bohatera tragicznego lub komediowego; jest postacią o bogatym wnętrzu, pełną sprzeczności, ale przez to niezwykle realistyczną i ludzką.

Zmiany te, które wprowadził Szekspir w dramacie, miały ogromne znaczenie dla całej dramaturgii nowożytnej. Szekspir, swoim podejściem, zredefiniował to, czym jest teatr, odchodząc od starożytnych i średniowiecznych norm. Jego dramaty pełne są różnorodności - językowej, stylistycznej, fabularnej. Poprzez swoje innowacje, Szekspir pozwolił na większą swobodę twórczą, otwierając drogę dla dalszego rozwoju teatru i dramaturgii. Wprowadzenie pogłębionej psychologii, elementów fantastycznych, mieszanie stylów - to wszystko sprawiło, że dramaty stały się bardziej złożone, angażując widza na wiele różnych sposobów.

Wpływ Szekspira na współczesny teatr jest trudny do przecenienia. Jego dramaty, w tym szczególnie "Hamlet", są wciąż grane na całym świecie, adaptowane w licznych wersjach teatralnych i filmowych. Stały się one fundamentem, na którym budowane są nowoczesne koncepcje teatru. Jego podejście do tworzenia postaci, do konstruowania fabuły i warstwa językowa są trwałym wkładem w sztukę teatralną, który pozwolił na rozwój nowych form i technik.

Podsumowując, "Hamlet" jako dramat szekspirowski jest przykładem złamania tradycyjnych konwencji teatralnych i wprowadzenia nowych zasad, które odmieniły teatr na zawsze. Dzięki swojej innowacyjności i bogactwu, dzieła Szekspira, a w szczególności "Hamlet", wpłynęły na ewolucję teatru, kształtując jego obecny kształt i otwierając nowe możliwości przed dramaturgią. William Szekspir, poprzez swoje niezwykłe podejście do sztuki teatralnej, z pewnością pozostaje jedną z najważniejszych postaci w historii literatury i teatru, mając trwały wkład w kształtowanie nowoczesnej dramaturgii.