Cierpienia młodego Wertera - problematyka społeczna

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 1.07.2024 o 10:13

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 1.07.2024 o 9:20

Johann Wolfgang von Goethe to jeden z najważniejszych twórców literatury niemieckiej i europejskiej końca XVIII i początku XIX wieku. Jego twórczość łączy w sobie elementy klasycyzmu, romantyzmu oraz preromantyzmu. W Niemczech jest często określany jako główny poeta okresu Burzy i naporu (Sturm und Drang), natomiast w szerszym europejskim kontekście postrzegany jest również jako pionier preromantyzmu. Jego bogata twórczość obejmuje nie tylko poezję, ale także dramat, powieść i eseje. Jednym z najbardziej znanych dzieł Goethego jest powieść "Cierpienia młodego Wertera", która stała się ważnym wyrazem społecznych i kulturalnych przemian tamtego okresu i jest często uważana za pierwszą powieść mieszczańską.

Powieść ta porusza wiele istotnych kwestii społecznych, które były aktualne w czasach Goethego i są do dziś. Kluczowymi tematami są dominacja arystokracji, ignorowanie aspiracji mieszczaństwa oraz ubożenie chłopów. "Cierpienia młodego Wertera" to nie tylko romantyczna historia miłosna, ale również soczewka, przez którą możemy zobaczyć głębokie podziały społeczne XVIII wieku.

Powieść Goethego powstała w okresie Burzy i naporu, ruchu literackiego, który wyrosł na gruncie niezadowolenia z istniejącego porządku społecznego i politycznego. Burza i napór była literackim protestem przeciwko uciskowi klasowemu, rozbiciu państwowemu oraz destabilizacji życia kulturowego. Autorzy tego okresu, w tym Goethe, korzystali z literatury jako narzędzia do wyrażania sprzeciwu wobec hierarchicznego systemu feudalnego, który ograniczał swobody indywidualne i artystyczne.

W XVIII wieku sytuacja mieszczaństwa w Europie była skomplikowana. Społeczno-ekonomiczne tło epoki charakteryzowało się wzrostem znaczenia miejskich społeczności, które zaczynały odgrywać coraz większą rolę w życiu gospodarczym i kulturalnym. Mieszczaństwo doświadczało kulturalnego i ekonomicznego przebudzenia, ale jednocześnie musiało zmagać się z ograniczeniami wynikającymi z systemu feudalnego, który faworyzował arystokrację i wyższe warstwy społeczne. Mieszczaństwo, mimo swojej rosnącej roli, było często marginalizowane i ignorowane przez klasy wyższe.

Werter, główny bohater powieści Goethego, jest doskonałym przykładem przedstawiciela mieszczaństwa. Jest on młodym, wykształconym człowiekiem, który wyróżnia się inteligencją i wrażliwością. Jego pochodzenie społeczne determinuje jednak jego relacje z arystokracją. W powieści możemy zaobserwować, jak spotkanie z hrabią C. oraz wyproszenie z przyjęcia staje się symbolicznym obrazem społecznych barier, które odgradzają Wertera od wyższych warstw. Mimo że Werter jest osobą szanowaną za swoje zdolności i osobowość, zostaje odrzucony ze względu na swoje mieszczańskie pochodzenie, co prowadzi go do frustracji i pogłębia jego poczucie wyobcowania.

Werter jest postacią ambiwalentną w stosunku do istniejącego systemu społecznego. Z jednej strony akceptuje pewne jego aspekty, z drugiej jednak strony buntuje się przeciwko ograniczeniom, które nakładają na niego jego pochodzenie społeczne. Ideę jednostki wybitnej, ograniczonej przez społeczeństwo, możemy zauważyć w jego psychologicznym portrecie. Jego przekonanie o własnej wyjątkowości kontrastuje z poczuciem społecznej marginalizacji. Werter doznaje intensywnych emocji, co prowadzi do jego tragicznego końca – samobójstwa – będącego ostatecznym wyrazem jego buntu i niezadowolenia z otaczającego świata.

Interakcje Wertera z niższymi warstwami społecznymi są również warte uwagi. Goethe przedstawia nędzę chłopów oraz wina arystokracji za ich trudny los. Werter, choć fascynuje się prostym życiem chłopów, podchodzi do nich z pewnym poczuciem wyższości. Jego podejście jest protekcjonalne, co odzwierciedla jego ograniczone zrozumienie ich codziennej walki o przetrwanie. Chociaż sympatyzuje z ich losem, nie jest w stanie całkowicie wczuć się w ich sytuację, co sugeruje pewien dystans między różnymi warstwami społecznymi.

Goethe, poprzez swoją powieść, krytykuje arystokrację i jej podejście do niższych warstw społecznych. W "Cierpieniach młodego Wertera" znajdziemy obronę mieszczaństwa, które przeżywa kulturalne i ekonomiczne przebudzenie. Mimo że powieść nie oferuje głębokiego zrozumienia aspiracji chłopów, stanowi ważny głos w dyskusji na temat nędzy chłopów oraz ekonomicznej niesprawiedliwości, jakie panują w społeczeństwie.

Reakcja społeczeństwa na powieść była zdecydowanie intensywna. Powieść wywołała tzw. "Gorączkę Werteryczną", zwłaszcza wśród młodzieży, która identyfikowała się z uczuciowymi i buntowniczymi postawami Wertera. Moda na naśladowanie stylu ubioru i zachowań bohatera powieści stała się powszechna. Skrajne przypadki naśladowania samobójczego czynu Wertera były świadectwem głębokiego wpływu, jaki powieść miała na młode pokolenie. Powieść szybko zyskała ogromną popularność, była wielokrotnie wydawana, co dowodzi jej wpływu społecznego.

"Cierpienia młodego Wertera" to powieść, która w sposób przejmujący ukazuje społeczne nierówności XVIII wieku. Problematyka społeczna poruszona przez Goethego obejmuje dominację arystokracji, ignorowanie roszczeń mieszczaństwa oraz ubożenie chłopów. Analiza relacji głównego bohatera z różnymi warstwami społecznymi pozwala na głębsze zrozumienie społecznych napięć tamtego okresu.

Znaczenie "Cierpień młodego Wertera" dla literatury i społeczeństwa jest nieocenione. Powieść ta nie tylko przyczyniła się do rozwoju literatury mieszczańskiej i preromantycznej, ale również miała ogromny wpływ na młode pokolenie tamtych czasów. Jej społeczny wydźwięk i głęboka analiza emocji i społecznych napięć czynią ją dziełem ponadczasowym, które wciąż stanowi ważny punkt odniesienia w literaturze. Dzięki "Cierpieniom młodego Wertera" Goethe zapisał się na trwałe w historii literatury jako jeden z jej najważniejszych twórców, a jego dzieło stało się symbolem młodzieńczego buntu i poszukiwania tożsamości w trudnych warunkach społecznych.